دفتر تحكیم، تحریم را كنار گذاشت
دفتر تحكیم وحدت (طیف علامه) در پایان نشست سراسری خود قطعنامهای صادر كرد. نكته مهم در این قطعنامه اعلام مشاركت این تشكل گسترده دانشجویی در انتخابات آتی ریاستجمهوری است.
البته دفتر تحكیم وحدت نوع شركت خود را «مشاركت انتقادی» توصیف كرده و گزینه شركت در انتخابات در هر شرایط را نفی كرده است. با این حال، این قطعنامه نشان میدهد كه دفتر تحكیم وحدت رسما از موضع تحریم انتخابات دور شده است.
موضعگیری دفتر تحكیم وحدت (طیف علامه) كه بزرگترین تشكل جریانهای منتقد و دموكراسیخواه در دانشگاهها محسوب میشود، در حالی است كه این تشكیلات دانشجویی عملا از سال 80 به شكل تلویحی و از سال 81 به شكل صریح موضع تحریم انتخابات را در پیش گرفته بود و حتی پافشاری فعالان دانشجویی عضو این تشكیلات یا سازمانهای نزدیك به آن (همچون ادوار تحكیم وحدت) بر موضع تحریم، به چند دستگیها میان جریانهای اصلاحطلب در انتخابات دور نهم ریاستجمهوری دامن زد و حتی در آن زمان، گزارشهایی از درگیری طیف حامی تحریم با حامیان نامزدهای اصلاحطلب انتخابات ریاستجمهوری (بهویژه دكتر مصطفی معین) در دانشگاهها منتشر شد.
حال پس از گذشت چهار سال و در شرایطی كه دانشجویان و نیز كلیت نهاد دانشگاه تجربهای منفی از حاكم شدن یكپارچه اصولگرایان بر نهادهای حكومتی داشتهاند، دفتر تحكیم وحدت اعلام كرده كه نه با «پیشداوری» كه با «هزینه - فایده» وارد عرصه انتخابات آتی ریاستجمهوری خواهد شد.
در این قطعنامه با اشاره به حضور پنج نفر از چهرههای سیاسی و روشنفكری در نشست سراسری دفتر تحكیم وحدت و سخنرانیهای آنها درباره انتخابات آتی ریاستجمهوری آمده است: با توجه به تحلیل دانشجویان عضو شورای عمومی دفتر تحکیم وحدت از شرایط کشور و طرح پرسشها و انتقادات کلیدی به دیدگاههای سخنرانان از سوی دانشجویان و همچنین برگزاری جلسات و گفتوگوی داخلی دانشجویان، موجب تدوین چارچوبی برای چگونگی فعالیت انجمنهای اسلامی و دفتر تحکیم وحدت برای انتخابات آتی شد که عبارت است از:
۱- نه به پیشداوری: متاسفانه گروهی از فعالان سیاسی برخوردی ایدئولوژیک و هویتی با مسئله انتخابات میکنند. این گروه از فعالان معمولا بدون در نظر گرفتن تاثیر غیرقابلانکار شرایط زمانی در تصمیمگیری خود، پیشاپیش مشخص میکنند که تحت هر شرایطی باید در انتخابات رفتاری یکسانی بروز داد. گروهی از آنها معتقدند که در هر شرایطی باید به مشارکت در انتخابات پرداخت و گروهی دیگر تحریم یا عدمشرکت را برمیگزینند.
از نظر ما رویکرد صحیح تصمیمگیری به اقتضای شرایط است و اگرچه میدانیم که انتخابات در ایران در بسیاری از موارد با استانداردهای یک انتخابات آزاد، عادلانه و رقابتی فاصله زیادی دارد و در حد خود تلاش میکنیم تا این فاصله را مورد اعتراض قرار دهیم، با این حال معتقدیم اگر بتوان از بستر انتخابات و در چارچوب هزینه- فایده گامی موثر به سوی خواستههای خود، که بهبود شرایط زیست مردم، آزادی و عدالت، دموکراسی، حقوق بشر و… است،برداریم میتوان در انتخابات شرکت کرد. بدیهی است اگر با شرکت در انتخابات تفاوت معناداری ایجاد نشود یا آنقدر این تفاوت اندک باشد که در مقایسه با هزینههای تشکیلاتی آن قابل صرفنظر باشد، نباید در انتخابات شرکت نمود.
۲- نه به انفعال: اگرچه انتخابات همه دغدغه ما را تشکیل نمیدهد و باید بهگونهای حرکت کنیم که توجه به انتخابات سهمی فراتر از حدمعمول نیابد و بر سایر فعالیتهای فرهنگی، اجتماعی و صنفی ما سایه نیفکند، با این حال معتقد به مشارکت انتقادی در فرآیند انتخابات هستیم. بدون توجه به تصمیم نهایی در مورد شرکت یا عدمشرکت در انتخابات، که معتقدیم باید به شیوه مشارکتی و از پایین به بالا توسط انجمنها اتخاذ شود، معتقدیم که در این مرحله میتوان از فضای پیش از انتخابات بهرهبرداری نمود. از نظر ما وظیفه فعالان دانشجویی پرسشگری، نقد و به چالش کشیدن برنامههای ارائه شده از سوی اصلاحطلبان و تحولخواهان است. تا با نشان دادن نقاط ضعف این برنامهها زمینهساز بهبود و اعتلای آنها شویم.
۳- نه به التماس: متاسفانه از دیرباز رابطه مردم و حاکمان در این سرزمین بهگونهای معکوس دیده شده و به جای آنکه حاکمان یا داوطلبان ورود به حاکمیت خود را در معرض قضاوت مردم قرار داده و سعی کنند دغدغههای آنها را برای حضور در صحنه و رأی دادن به آنها برطرف کنند، از مردم خواسته میشود تا به دعوت از آنها بپردازند و دغدغههای آنها را رفع نمایند! از نظر انجمنهای اسلامی دانشجویان چنین مشی و مرامی پذیرفتنی نیست و به آن انتقاد داریم. معتقدیم داوطلبان خود باید در این زمینه تصمیمگیر باشند و در نهایت مردم را برای رأی دادن به خود قانع نمایند.
ما دعوت از کاندیدایی خاص برای حضور در صحنه انتخابات را با کار ویژه یک سازمان دانشجویی در تعارض دیده و هیچگاه در این برنامه مشارکتی نخواهیم داشت. چراکه حتی در صورت پیروزی کاندیدای مزبور و حضور وی در قدرت، وی فراتر از نقد نشسته و چه بسا که به جای پاسخگویی از زیر بار بسیاری از مسوولیتهای خود شانه خالی کند و به جای پاسخگویی، دعوتکنندههای خود را مورد ملامت و سرزنش قرار دهد.
۴- نه به شخصمحوری: بسیاری از مجادلات گروههای مختلف اصلاحطلب و تحولخواه در حال حاضر بر سر افراد بوده و بعضا مشاهده میکنیم که در هنگام مطالبه برنامه با این توجیه که «ما در شرایط پیشامدرن به سر میبریم» از پاسخگویی فرار میکنند. از نظر ما اگرچه شخصیت یک کاندیدای ریاستجمهوری نیز یکی از شاخصهای تعیینکننده برای تصمیمگیری در این عرصه است، با این حال نباید به آن بیش از اندازه بها داد و در مقابل به برنامه، نقشه راه، ضمانت اجرایی برنامهها و نیز کادر مدیران و مشاوران داوطلبان ریاست جمهوری بیتوجه بود. از همه گروههای منتقد سیاسی میخواهیم تا به جای تمرکز صرف بر اشخاص به ارائه راهکاری برای عبور از بنبست سیاسی فعلی بپردازند.
۵- گفتوگوی انتقادی، آری: بنا به تصویب شورای عمومی دفتر تحکیم وحدت گفتوگوی انتقادی با همه جناحها و جریانهای سیاسی به ویژه گروههای منتقد و دموکراسیخواه باید در دستور کار شورای مرکزی اتحادیه قرار گیرد. فعالان دانشجویی از طریق گفتوگو با سایرین تلاش میکنند تا مطالبات و خواستههای خود را به آنها منتقل نموده و آنها را با دغدغهها و ملاحظات دانشجویان آشنا سازند. از نظر ما گفتوگوی انتقادی از جنس مذاکره (رایزنی پشت پرده برای کسب امتیاز) یا مناظره و محاکمه (تلاش برای تخفیف نقش اقتدارگرایان در مشکلات فعلی در افکار عمومی) نیست و همه ما نیازمند تمرین جدی برای آموختن شیوههای صحیح گفتوگو و پرهیز از افتادن به دام مذاکره و محاکمه هستیم.
۶- مطالبهمحوری آری: به نظر میرسد اگرچه بارها خواسته و مطالبات خود را به شیوههای مختلف به اطلاع عموم مردم و فعالان سیاسی رساندهایم، با این حال تدوین، گردآوری و بیان نظاممند این مطالبات ضروری است. فعالان دانشجویی در این راه میتوانند مطالبات خود را در دو سطح ملی و دانشگاهی بیان نموده و با تعریف شاخصها و معیارهای گویا به سنجش عملکرد دولتها و حکومتها و مقایسه آن با شرایط مطلوب دانشگاهیان دست بزنند. از این طریق میتوان روابط فعالان جامعه مدنی با فعالان سیاسی را تنظیم نمود و متناسب با نزدیکی و دوری گروههای سیاسی به خواستههای ایشان، از این گروهها حمایت یا از آنها فاصله گرفت.
تذكراتی به اصلاحطلبان
دفتر تحكیم وحدت (طیف علامه) در بخش پایانی قطعنامه خود بار دیگر تاكید میكند دانشجویان برخی خطاهای اخلاقی، عدمایستادگیها و نگاه ابزاری اصلاحطلبان به خود را فراموش نکردهاند. متعقدیم این نیروها، به عنوان یکی از نیروهای اصلی تاثیرگذار در انتخابات آتی، پیش از هر موضوع دیگری بایستی ضمن تحلیل رفتارها و عملکرد گذشته خود، بر اشتباهات خود اذعان کرده و راهکاری عملی جهت عدمتکرار این مشکلات پیشنهاد کنند.
در پایان بیانیه با یادآوری 16 آذرماه روز دانشجو و یادآوری نام چهرههایی چون قندچی، بزرگنیا، شریعترضوی، ابراهیمنژاد، محمدی و… نیز دانشجویان زندانی چون ابوالفضل جهاندار، سعید درخشندی، صباح نصری، هدایت غزالی، یاسر گلی، امیر لطیفی، روناک صفارزاده، هانا عبدی و… آرزو شده كه این دانشجویان هرچه سریعتر به آغوش جنبش دانشجویی بازگردند.