مروری بر نامه نگاری های یک رئیس جمهور
آیا طلسم نامه های بی پاسخ می شکند؟
فرارو- محمود احمدی نژاد از آغاز دوران ریاست جمهوری اش نامه هائی به سران کشور های مختلف جهان نوشته است و نوع نامه های او به گونه ای بوده است که همگان آنها را خارج از عرف بین المللی قواعد دیپلماتیک دانسته اند. اما نوشتن نامه ها یک طرف قضیه است و طرف دیگر ماجرا برخورد سرد گیرندگان نامه ها و عدم تمایل آنها برای پاسخ گوئی است. از آنجا که نامه های او تاکنون پاسخی دریافت نکرده است می توان عنوان نامه های بی پاسخ را بر آنها اطلاق کرد.
به گزارش فرارو، احمدی نژاد تاکنون نامه هائی به بوش، انگلا مرکل، ژاک شیراک، رومانو پرودی، نیکلا سارکوزی، پاپ بندیکت شانزدهم نوشته است. همچنین نامه سرگشاده ای نیز خطاب به مردم امریکا منتشر کرده است و در تازه ترین اقدام حود طی نامه ای به باراک اوباما پیروزی او در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا را تبریک گفته است.
محمود احمدی نژاد در اردیبهشت ماه سال هشتاد وپنج یعنی کمتر از یک سال از آغاز دوران ریاست جمهوری اش اعلام کرد که قصد دارد نامه ای خطاب به بوش رئیس جمهوری ایالات متحده آمریکا بنویسد و کمی بعد از آن خبر ارسال این نامه در جهان منتشر شد.
عده بسیاری گمان می کردند این نامه می تواند فصل جدیدی در روابط تیره و تار دو کشور بگشاید اما وقتي مقامات کاخ سفيد با سردي و شايد اندکي تعجب اعلام کردند نامه احمدي نژاد حاوي مطالب جديدي نبوده است آب سردي بر سر همه ريخته شد و اين پرسش در اذهان مطرح شد که اگر به واقع مطلب همان گونه باشد که مقامات کاخ سفيد مي گويند، پس چه نيازي بود که رييس جمهور ايران قبول زحمت کند و با پذيرش فشارهاي ناشي از برقراري ارتباط با آمريکا در ميان هواداران تندروي خود چنين نامه اي را ارسال کند؟
ترديدها در اين زمينه هم اندکي بعد برطرف شد چرا که مقامات آمريکايي اعلام کردند که متن نامه را منتشر خواهند کرد، هرچند با اعلام اين خبر نزديکان رييس جمهور به اين فکر افتادند که در اين زمينه پيش دستي کنند و خود متن کامل نامه را منتشر سازند، اما به هرحال انتشار نامه صحت ادعاي مقامات آمريکايي را ثابت کرد.
رييس جمهور در نامه خود به جرج بوش نگراني خود را از همخواني نداشتن اعمال آمريکا با آموزه هاي حضرت مسيح (ع) اعلام کرده بود. با لحني دوستانه از خاطرات خود و دانشجويانش در سر کلاس درس براي جرج بوش تعريف کرده بود و ابراز تاسف کرده بود که چرا برخي متهمان در آمريکا وکيل ندارند يا مدت بازداشت آنها به درازا کشيده است؟ احمدي نژاد در ادامه نامه پس از کمي تدريس تاريخ جنگ جهاني به همتاي آمريکايي خود در اظهار نظري جالب نسبت به زير پا گذاشتن ارزش هاي ليبراليسم در آمريکا ابراز تاسف کرده بود و در نهايت پس از آنکه در چندين صفحه به صورت مفصل شرح داده بود که مسلمانان نيز به پيامبري عيسي مسيح (ع) اعتقاد دارند از بوش خواسته بود به پرستش خداي يگانه و پيروي از پيامبران الهي بپردازد.
انتشار اين متن خيلي زود جنجال رسانه اي را فرو نشاند، به نظر مي رسيد حتي اين توضيح احمدي نژاد که «مي خواستم دروازه هاي جديدي از نور را به سوي جورج بوش باز کنم» رسانه هاي جهان را قانع نکرد که اين نامه ارزش بررسي بيشتري دارد. به اين ترتيب نامه رييس جمهور ايران به رييس جمهور آمريکا تنها با يک پاسخ رسمي بايگاني شد: «آمريکا به اين نامه پاسخي نخواهد داد»!
به گزارش بی بی سی، وزارت خارجه آمريکا در اولين واکنش به نامه محمود احمدینژاد، آن را «تلاشی ضعيف» برای گفتگو با مردم آمريکا خواند.
نامه «هجده صفحهای» وی با استقبال سرد مقامات آمریکایی همراه بود و آن را نامهای حاوی موعظه بر اساس آموزههای اسلامی دانستند و بر خلاف انتظار آنان، اين نامه هيچ فکر جديدی برای حل بحران هسته ای ايران در بر نداشت.
از نظر کاخ سفید نامه احمدی نژاد بيشتر ، یک اقدام ايدئولوژيک برای اثبات درستی ديدگاههای جمهوری اسلامی تلقی شد تا ابتکاری جدید برای بر طرف کردن اختلافات عميق بين ايران و ايالات متحده آمريکا. احمدی نژاد دراین نامه ضمن بررسی وضعيت موجود درجهان، با اشاره به هولوکاست و مساله اسراییل به نوعی به محکوم کردن سياست خارجی آمريکا پرداخته بود.
بی بی سی می افزاید، رئيس جمهور ايران به طور کلی به پرزيدنت بوش نصيحت می کند که بهتر است راه انبيا را برگزيند. محموداحمدینژاد در بخش پایانی این نامه مینویسد که « نظام دموکراسی غربی و ليبراليسم نتوانسته خواسته های بشريت را برآورده کند و و صدای شکستن آن بگوش میرسد».
مقامات کاخ سفید نامه رییس جمهور ایران را حاوی مطالب "گسترده و تاريخی" نامیدند که به مناقشه میان دو کشور ارتباط مستقيم ندارد. گرچه نامه احمدینژاد درباره ناکامی جهانی درباره حقوق بشر، تروریست، تهاجم فرهنگی و ناراحتی مردم جهان از تمرکز قدرت در بعضی کشورها و دیگر مشکلات مردم جهان و بخصوص فلسطینیان اشاره می کند اما آمريکا در اولين واکنش خود گفته است که « اين نامه به نگرانی های جامعه جهانی توجهی ندارد » و به گفته برخی مقامات کاخ سفید « این نامه مطالب مهمی نظير مسئله اتمی، تروريسم و حقوق بشر را در بر نداشت » که بنظر میآید اشاره به نگرانی پارهای از کشورها از جمله آمریکا نسبت به مساله هستهای و حقوق بشر در ایران داشت و نامه وی را حاوی پیام یا پیشنهاد مشخص سیاسی درین باره ندیدند. گرچه برخی مطبوعات آمریکایی آن را نشانه تمايل مقامهای رسمی ايران به مذاکره مستقيم با آمريکا دانستند.
پس از نامه احمدی نژاد به بوش نامه به صدر اعظم آلمان دومین نامه وی به مقام رسمی یک کشور غربی بود. اگر مقامات کاخ سفید با بی اعتنائی از کنار نامه احمدی نژاد گذشتند اما مقامات آلمانی برخوردی توهین آمیز نسبت به نامه احمدی نژاد داشتند.
آنجلا مرکل که در آن زمان به تازگی بر صندلی قدرت تکیه زده بود در گفتگو با تلویزوین zdf با اعلام اینکه «محتوای نامه رییس جمهور ایران هیچ ربطی به مسائل هسته ای ایران ندارد»، گفت که احمدی نژاد در این نامه بیشتر به مسئله هولوکاست پرداخته است.
صدراعظم آلمان نیز گفت: انتقادات رييسجمهور ايران از اسرائيل غيرقابل قبول است.
آنگلا مركل با بيان اين كه رسما به نامه محمود احمدينژاد پاسخ نميدهد، گفت اين نامه شامل انتقادات غيرقابل قبولي از اسرائيل است.
مركل ادامه داد: نامه احمدينژاد دايما حق موجوديت اسرائيل را زير سوال ميبرد و از هرگونه اظهارنظر درباره برنامه هستهاي ايران و پيشنهادات ما خودداري كرده است.
وي با لحنی غیردیپلماتیک و خارج از نزاکت گفت: اين نامه اشكال دارد و به همين دليل ارزش پاسخگويي ندارد.
اما احمدی نژاد که از نامه های خود به بوش و مرکل نتیجه ای نگرفته بود، بیکار ننشست و در ادامه نامه نگاری های بی پاسخ خود نامه هائی نیز برای شیراک و پرودی ارسال کرد.
احمدی نژاد سومین نامه خود که مفاد آن منتشر نشد را خطاب به ژاک شیراک رئیس جمهور فرانسه نوشت. بنابر گزارش خبرگزاری آلمان دفتر شیراک با بیان اینکه این نامه را دریافت کرده است، عنوان کرد که در آن به مسائل کلی پرداخته شده است. اما مقامات فرانسوی در خصوص اینکه به این نامه پاسخ می دهند یا خیر چیزی نگفتند و در نهایت نیز جوابی به آن ندادند.
نامه بعدی احمدی نژاد خطاب به رومانو پرودی نخست وزیر ایتالیا بود. بنابر گزارش رویترز، رومانو پرودي نخست وزير ايتاليا با اظهار اينکه نامه محمود احمدي نژاد، رئيس جمهور ايران را شخصا از سعيد جليلي دريافت کرده است گفت: نامه بطور کلي نشان دهنده تمايل سران براي مذاکره و برقراري صلح است.
خبرگزاري اگي ايتاليا نيز به نقل از پرودي نوشت: محتواي نامه هايي را که دريافت مي کنم افشا نمي کنم اما مي توانم بگويم اين نامه اي است که در دسترس بودن براي مذاکره را مطرح مي کند.
پس از یک وقفه یکساله در ارسال نامهها، در آبان ماه ۱۳۸۶ ( نوامبر ۲۰۰۷) خبر ارسال نامه احمدی نژاد به نیکلای سارکوزی رییس جمهور اخیر فرانسه از سوی روزنامه لوموند به نقل از سخنگوی الیزه منتشر شد.
لوموند گزارش داد که به گفته منابع ديپلماتيک لحن نامه بسيار زننده بوده است و تهديدهاي علنی در محتوای آن وجودداشته است.
لوموند مدعی شد احمدی نژاد در اين نامه سارکوزی را « فردی جوان و بی تجربه » خطاب کرده و توصيه هايی به وی کرده، از او خواسته است « روابط دو کشور را ازبین نبرد»
اما ثمره هاشمی مشاور ارشد رييس جمهور، خبر لوموند درباره محتوای نامه احمدی نژاد به سارکوزی را تحريف شده دانست و تاکید کرد: در اين نامه با اشاره به سوابق روابط ايران و فرانسه و تشريح وضعيت موجود، به افق آينده روابط دو کشور نيز اشاره شده است. احمدی نژاد در واکنش به این مطالب گفت که « نامه به سارکوزی شدیداللحن یا مربوط به مساله هستهای نبوده است».
از دیگر نامه های احمدی نژاد می توان به نامه هایش خطاب به مردم امریکا و پاپ بندیکت شانزدهم اشاره کرد. اگر با اغماض بتوان نامه های احمدی نژاد به مقامات کشورهای غربی را در راستای وظایف یک رئیس جمهور تلقی کرد این دو نامه کاملا امری غیر معمول و غریب در اصول دیپلماتیک بودند. احمدی نژاد در نامه خود به مردم امریکا آنها را نسبت به جنایات اسرائیل در فلسطین و امریکا در جهان هوشیار کرد!
در خصوص این نامه ها باید به این مسئله اشاره کرد که احمدی نژاد در اکثر این نامه نه از جایگاه رئیس جمهور یک کشور بلکه از جایگاه یک مصلح جهانی نوشته است. او در نامه هایش نسبت به جنایات کشورهای غربی و اسرائیل هشدار داده است و ضمن دعوت آنها به عمل به آموزه های انبیا ایشان را از اعمال زورمدارانه در جهان بر حذر داشته است.
اما فارغ از نامه های گذشته احمدی نژاد و با توجه به نامه وی خطاب به اوباما باید در انتظار نشست و دید که آیا طلسم بی پاسخی نامه های او خواهد شکست؟
باراک اوباما در اولین نطق خود پس از پیروزی درانتخابات گفته است:«نامه رئیس جمهوری ایران بررسی خواهد شد و به طور مناسب به آن واکنش نشان داده خواهد شد.»
حال باید دید واکنش مناسب اوباما پاسخ به احمدی نژاد است یا او نیز مانند دیگر مقامات غربی با سکوت از کنار نامه احمدی نژاد خواهد گذشت.