آیا با اعلام گشایش دفتر حافظ منافع امریکا در ایران؛
یخ ها آب می شوند؟!
فرارو- در حالی که حدود یک ماه پیش خبرگزاری آسویشتدپرس خبر از توقف طرح گشایش دفتر حفاظت از منافع آمریکا در تهران داده بود، تنها دو روز پس از انتخاب رئیس جمهور جدید امریکا، هفته نامه نيوزويک از نهايي شدن گشايش دفتر حفاظت از منافع امريکا در ايران خبر داد.
به گزارش فرارو، دو تن از مقامات رسمی وزارت خارجه آمریکا که نام آنها افشا نشده است یک ماه پیش در گفتگو با آسویشتدپرس تاکید کرده بودند، طرح گشایش دفتر حافظ منافع آمریکا در ایران و اعزام دیپلماتهای آمریکایی به ایران از دستور کار دولت بوش خارج شده و تصمیمگیری در این زمینه به دولت بعدی سپرده شده است.
اين دو مقام ناشناس به آسوشتدپرس گفتند: «طرح گشایش دفتر حافظ منافع آمریکا در ایران و اعزام ديپلمات به تهران میتوانست به عنوان تحرک انتخاباتی دولت بوش در راستای تقویت جان مککین و تضعیف سیاستهای باراک اوباما مورد ارزیابی قرار گیرد. اجرای این طرح در شرایط فعلی همچنین ممکن بود باعث ارسال این پیام اشتباه به دولت محمود احمدینژاد شود که ایالات متحده آمریکا در مقابل اصرار ایران به غنیسازی سرانجام عقبنشینی کرده است.»
زمزمههای تاسيس دفتر حافظ منافع آمريکا در ايران و حضور ديپلماتهای آمريکايی در اين کشور، اوايل تابستان سال جاری از سوی روزنامههای «گاردین»، «واشینگتن پست» و «نيويورک تايمز» مطرح شد. این روزنامهها تاکید داشتند مسوولان دولت بوش در دو سال گذشته امکان گشایش یک دفتر حافظ منافع آمریکا در تهران نظیر دفتر هاوانا را بررسی کردهاند که برخی خدمات کنسولی مانند صدور روادید برای مردم ایران و ... را نیز انجام دهد.
این طرح چندی بعد با چراغ سبز کاندولیزا رایس وزیر خارجه آمریکا شکل رسمی و با اظهارات منوچهر متکی وزیر خارجه و محمود احمدینژاد رئیسجمهور ایران شکل کاملاً جدی به خود گرفت.
مقامات دولت ایران طرح بازگشایی دفتر حافظ منافع آمريکا در ایران را مورد استقبال قرار دادند. این در حالی است که مقامات اسرائیلی واکنش به شدت تند و منفیای در قبال این طرح اتخاذ کردند که به نظر میرسد این مخالفتها نیز در متوقف شدن آن بیتاثیر نبوده است.
همان طور که ذکر شد آنچه که دلیل توقف این طرح مطرح شده بود شبهه هایی در خصوص امکان بهره برداری جمهوری خواهان از آن بود که با توجه به برگزاری انتخابات و پیروزی باراک اوباما این مسائل مرتفع شد و بلافاصله این طرح مجددا در دستور کار دولت امریکا قرار گرفت.
در این راستا هفته نامه نيوزويک از نهايي شدن گشايش دفتر حفاظت از منافع امريکا در ايران خبر داد. نيوزويک با اعلام اين خبر افزود؛ «در حالي که دو ماه تا پايان دوره دولت بوش باقي مانده است، اين دولت به سوي ايجاد رابطه محدود با کشوري در حرکت است که زماني آن را محور شرارت خوانده بود.»
بنا بر اين گزارش، طرح دولت بوش براي گشايش دفتر منافع امريکا در سفارت سوئيس در تهران از سوي مقامات باتجربه وزارت امور خارجه تصويب شده و بنا به گفته مقاماتي که خواستند به خاطر حساسيت کار نامشان فاش نشود، اين طرح حمايت برخي از سياستگذاران ارشد کاخ سفيد را نيز کسب کرده است. يکي از مقامات دولتي امريکا به اين هفته نامه گفت اعلام اين امر تا پيش از روز «شکرگزاري» که برابر با چهارمين پنجشنبه ماه نوامبر (7 آذر) است، صورت مي گيرد.
شایان ذکر است که پس از انقلاب و با تسخیر سفارت امریکا در ایران توسط دانشجویان پیرو خط امام مناسبات دیپلماتیک دو کشور به طور کامل قطع شد و امریکا از طریق سفارت سوئیس در تهران و ایران از طریق سفارت پاکستان در واشنگتن، با واسطه دولت میانجی مسائل مورد نظر خود را به هم منتقل می کردند.
تنها مذاکره مستقیم مقامات کشور اما پس از حمله امریکا به عراق و با محوریت مسائل این کشور بود که در دولت محمود احمدی نژاد صورت گرفت و به جز این مورد تاکنون مقامات دو کشور هیچ ارتباط و مذاکره ای با هم نداشتند.
محمود احمدی نژاد پیشتر آمادگی خود را برای مناظره با رئیس جمهور امریکا اعلام کرده بود و نامه ای نیز خطاب به بوش نوشته بود که از جانب طرف امریکائی بی جواب ماند تا قفل مذاکره مقامات دو کشور کماکان بسته بماند. با وجود اینکه رئیس جمهور امریکا تاکنون پاسخی به نامه و درخواست مناظره احمدی نژاد نداده است اما اقدام دولت امریکا برای گشایش دفتر حافظ منافع در ایران اقدام عملی مثبتی برای ایجاد ارتباط مستقیم میان مقامات دو کشور تلقی می شود.
محمود احمدی نژاد که از نوشتن نامه به جرج بوش طرفی نبست پس از اعلام پیروزی اوباما طی نامه ای به وی تبریک گفت تا دومین نامه خود به یک رئیس جمهور امریکا را ثبت کرده باشد.
احمدی نژاد در قسمتی از نامه خود به اوباما نوشته است:« ملت بزرگ و تمدنساز و عدالتجوی ایران از تحولات اساسی، عادلانه و واقعی در سیاستها و رفتارها به ویژه در این منطقه استقبال میکند.»
باراک اوباما در اولین کنفرانس خبری خود پس از پیروزی در انتخابات با اعلام اینکه نامه احمدی نژاد را دریافت کرده است گفت:« معتقد است برنامه "هسته ای تسلیحاتی ایران" قابل قبول نیست و تاکید کرد که نیاز به تلاشی جهانی برای متوقف کردن این اقدامات ایران است. »
رئیس جمهوری منتخب آمریکا همچنین گفت که حمایت ایران از سازمانهای تروریستی باید پایان یابد.
باراک اوباما در عین حال گفت که نامه رئیس جمهوری ایران بررسی خواهد شد و به طور مناسب به آن واکنش نشان داده خواهد شد، اما وی تاکید کرد که فقط 3 روز از انتخابات گذشته و اینکه رویکرد آمریکا مقابل کشوری مانند ایران نباید شتابزده باشد و باید درست به آن فکر کرد.
به نظر می رسد نباید انتظار داشت با روی کار آمدن اوباما تغییرات شگرفی در سیاست امیریکا در قبال ایران صورت پذیرد اما گشایش دفتر حفاظت از منافع امریکا در ایران می تواند گامی مثبت برای آب شدن یخ های ارتباط میان دو کشور باشد.
اگرچه تاکنون این طرح دار حد رسانه ها مطرح شده است و به طور رسمی از طرف دولت امریکا اعلام نشده است و وزیر امور خارجه ایران نیز بارها تاکید کرده است که پس از درخواست رسمی دولت امریکا به آن پاسخ خواهند داد اما به نظر می رسد دو کشور پس از سه دهه به این نتیجه رسیده اند که برای حل شدن بسیاری از سوء تفاهمات لازم است به صورت مستقیم با هم در ارتباط باشند.