رشد ۲۲۰ درصدی واردات خودرو
واردات خودرو تا پایان شهریورماه امسال 36 هزار و 43 دستگاه به ارزش 654 میلیون و 878 هزار و 923 دلار بوده و این در حالی است که واردات خودرو در نیمه نخست سال گذشته نیز 17 هزار و 350 دستگاه بوده است.
این آمار حاکی از آن است واردات قطعی خودروهای سواری در شهریورماه به بیشترین سطح طی شش ماه نخست امسال رسیده و رشد تقاضا برای خرید خودروهای وارداتی در بازار کشور را نشان می دهد. این روند در حالی شکل گرفته که رقابت بین وارد کنندگان و خودروسازان داخلی روز به روز بیشتر می شود.
به عنوان مثال چندی پیش یک نماینده تویوتا در ایران با درنظر گرفتن شرایط جدید و با دریافت تنها 12میلیون تومان واگذاری خودروهای تویوتا کمری را به متقاضیان آغاز کرد. از سوی دیگر تقاضا برای خرید خودروهای با کیفیت خارجی به اندازه ای افزایش یافته که حتی خودروسازان بزرگ کشور نیز استراتژی واردات برخی مدل های شرکای خارجی خود را در پیش گرفته اند.
به طوری که شرکت ایران خودرو به زودی خودرو پژو مدل 407 را به بازار عرضه خواهد کرد و شرکت زانتیا نیز برای وارد کردن برخی از مدل های سیتروئن فرانسه به توافقاتی دست یافته است. وضعیت کنونی نشان دهنده این موضوع است که واردات خودرو در شهریور ماه امسال نسبت به ماه مشابه سال گذشته رشد 220 درصدی را به دنبال داشته و رشد واردات خودرو در شهریورماه نسبت به مدت مشابه سال گذشته بیش از شش هزار دستگاه بوده که در نوع خود قابل توجه است. این در حالی است که از ابتدای سال جاری شرایط و ضوابط سخت گیرانه ای برای واردکنندگان خودرو در نظر گرفته شده که از آن جمله می توان به افزایش هزینه های شماره گذاری خودروهای وارداتی و قطع سهمیه بنزین آنها اشاره کرد.
در این میان و با توجه به مصوبه جامع دولت برای ساماندهی حمل ونقل عمومی و مصرف سوخت که به تصویب وزیران عضو ستاد مدیریت حمل ونقل و سوخت رسیده و معاون اول رئیس جمهوری آن را برای اجرا ابلاغ کرده است. قرار بود از ابتدای مهرماه برای شماره گذاری خودروهای وارداتی شامل سواری، ون و وانت علاوه بر پرداخت 10 درصد ارزش گمرکی، برای خودروهایی با مصرف شش لیتر و کمتر در 100 کیلومتر اسقاط یک خودرو فرسوده، برای خودروهای با مصرف بیش از شش لیتر و کمتر از 10 لیتر اسقاط دو خودرو فرسوده و برای خودروهایی با مصرف بیش از 10 لیتر اسقاط سه خودرو فرسوده ضروری است.
گرچه پیش بینی می شد با توجه به مصوبه یاد شده خودروهای وارداتی از مهرماه گران خواهند شد به نظر می رسد یکی از دلایل افزایش واردات خودرو در شهریورماه همین موضوع بوده است. به عبارت دیگر ایجاد جو گران شدن خودروهای وارداتی در مهرماه با توجه به مصوبه یاد شده را می توان عامل اساسی رشد واردات خودروهای سواری ارزیابی کرد.
هشت هزار و 781 دستگاه خودرویی که در شهریور ماه وارد شده دارای ارزشی معادل 126 میلیون و 263 هزار و 138 دلار بوده است اما واردات تجمعی در خصوص واردات قطعی خودروهای سواری تا پایان شهریورماه رشد کمتری داشته است. از طرفی رشد 108 درصدی نسبت به مدت نیمه اول سال گذشته رشد کمی محسوب نمی شود. البته در مردادماه امسال شش هزار و 137 دستگاه واردات قطعی خودرو سواری به کشور انجام شد که در این میان واردات خودرو در ماه شهریور حدود 43 درصد رشد را نسبت به مردادماه نشان می دهد.
خوش بینی به نیمه دوم سال
اما در حالی که واردات خودرو روند روبه رشد سریعی را دنبال می کند خودروسازان داخلی بر این عقیده اند که این روند در نیمه دوم امسال کند تر دنبال خواهد شد. دبیرانجمن خودروسازان در این رابطه می گوید: «با اجرای مصوبه دولت مبنی بر اسقاط خودرو فرسوده به ازای واردات خودروی های با مصرف بیش و معادل شش لیتر بنزین از ابتدا مهرماه، واردات خودرو در نیمه دوم امسال کاهش می یابد.» احمد نعمت بخش با بیان اینکه «در شش ماه نخست امسال حدود 40 هزار دستگاه به کشور وارد شده است» می افزاید: «واردکنندگان به دنبال فرار از این مصوبه اقدام به واردات بیش از حد خودرو کردند.»
دبیر انجمن خودروسازان ادامه می دهد: «رقم واردات خودرو در شش ماه نخست امسال در مقایسه با واردات 47 هزار دستگاه خودرو در سال گذشته افزایش چشمگیری دارد.» وی تصریح می کند: «براساس مصوبه دولت افراد به ازای واردات خودرو وارداتی با مصرف زیر شش لیتر بنزین، یک خودرو، خودروی با مصرف شش تا 10 لیتر بنزین دو خودرو و مصرف بیش از 10 لیتر بنزین باید سه خودرو فرسوده را اسقاط کنند.»
وی می گوید: «با توجه به اجرای مصوبه دولت به نظر می رسد درنیمه دوم امسال واردات خودرو تا حد بسیاری کاهش یابد.»
وی با بیان اینکه «میزان واردات خودرو در سال جاری نزدیک به دو برابرمی شود» می افزاید: «براساس پیش بینی های صورت گرفته فشار مضاعف بر واردات خودرو در نیمه دوم امسال کاهش می یابد.» نعمت بخش با اشاره به صادرات یک میلیون و 150 هزار دستگاه خودرو درسال گذشته تصریح می کند: «ورود قطعات مورد نیاز جهت مونتاژ خودرو در سال گذشته سه تا چهار میلیارد دلار ارز از کشور خارج کرد.»
وی ادامه می دهد: «درصورت واردات همین تعداد خودرو میزان خروج ارز از کشور به 13 تا 14 میلیارد دلار می رسید که به معنای از دست رفتن اشتغال ایجاد شده در این بخش است.» دبیرانجمن خودروسازان اظهار می کند: «میزان واردات خودرو تا پایان سال به 70 تا 80 هزار دستگاه می رسد که در مقایسه با سال گذشته افزایش 90 درصدی دارد.»
شرایط جدید شماره گذاری
اما در حالی که قرار بود از ابتدای مهرماه و طبق مصوبه ای که به تایید دولت نیز رسید، خودروهای وارداتی با شرایط جدید شماره گذاری شوند، این کار هنوز اجرایی نشده و این در حالی است که این مصوبه با توجه به شرایطی که در آن قید شده، مورد اعتراض فعالان وارد کننده خودرو قرار گرفته است.
براساس این مصوبه دولت، از اول مهر امسال برای شماره گذاری خودروهای وارداتی شامل سواری، ون و وانت علاوه بر پرداخت 10 درصد ارزش گمرکی، برای خودروهایی با مصرف شش لیتر و کمتر در 100 کیلومتر اسقاط یک خودرو فرسوده، برای خودروهایی با مصرف بیش از شش لیتر و کمتر از 10 لیتر اسقاط دو خودرو فرسوده و برای خودروهایی با مصرف بیش از 10 لیتر اسقاط سه خودرو فرسوده ضروری بود، ولی گویا در حال حاضر برای شماره گذاری همان شرط اسقاط یک خودرو فرسوده در حال اجراست.
در مصوبه جامع دولت برای ساماندهی حمل ونقل عمومی و مصرف سوخت که به تصویب وزیران عضو ستاد مدیریت حمل ونقل و سوخت نیز رسیده، اسقاط سه خودرو به ازای واردات یک خودرو با مصرف بالای 10 لیتر در 100 کیلومتر در نظر گرفته شده که عمده خودروهای وارداتی به کشور دارای حجم موتور بالا و مصرفی بالای 10 لیتر هستند که این امر تنها به قیمت تمام شده خودروهای وارداتی می افزاید.
وارد کنندگان خودرو معتقدند شرایط جدید شماره گذاری موجب افزایش قیمت ها خواهد شد، ولی تاثیر این امر بر تقاضا کمتر خواهد بود. با این حال می توان یکی از دلایل افزایش واردات خودرو در شهریورماه و ثبت رکورد واردات در نیمه اول امسال را یکی از اثرات مطرح شدن این مصوبه دانست.
واردات قطعی خودروهای سواری در شهریورماه به بیشترین سطح طی شش ماه نخست امسال رسید و واردات خودرو در این ماه نسبت به ماه مشابه سال گذشته رشد 220 درصدی را تجربه کرد. رشد واردات خودرو در شهریورماه نسبت به مدت مشابه سال گذشته بیش از شش هزار دستگاه بوده که در نوع خود قابل توجه است ولی طبق اعلام فعالان حوزه واردات و دبیر انجمن خودروسازان، واردات خودرو در مهرماه کاهش خواهد یافت.
از سوی دیگر برخی کارشناسان معتقدند به نظر می رسد دولت با شرایط جدید شماره گذاری خودروهای وارداتی تنها قصد افزایش درآمدهای ناشی از واردات را دارد. البته عوارض جدید علاوه بر تعرفه به ظاهر 90 درصدی (و عملاً بیش از 100 درصدی) واردات قطعی خودرو خواهد بود، اما آن چنان که از شرایط پیداست، در صورت اجرای مصوبه یاد شده و افزایش قیمت 5/1 تا سه میلیون تومانی خودروهای وارداتی، هزینه آن باید از جیب خریدار پرداخت شود.