آگاه
کد خبر: ۱۶۴۰۷

نفت ایران به زیر ۶۰ دلار سقوط کرد:

آیا کابوس بزرگ در راه است؟!

آیا کابوس بزرگ در راه است؟!

فرارو- قیمت نفت ایران به پایین ترین حد خود در ماه های گذشته رسید و ظرف روزهای گذشته در پی سقوط آزاد خود به زیر 60 دلار رسیده است؛ که تا سطح رقم 55 دلار در بودجه اندکي فاصله دارد.

به گزارش فرارو؛ این در حالي است که برخي کشورهاي عضو سازمان کشورهاي صادرکننده نفت (اوپک) به محوريت ايران خواهان کاهش 2 تا 5/2 ميليون بشکه يي توليد روزانه اين سازمان بودند، اوپک در اجلاس فوق العاده خود با کاهش توليد 5/1 ميليون بشکه يي از ابتداي ماه نوامبر (9 آبان) موافقت کرد.

صد و پنجاهمين نشست اضطراري «اوپک» در وين که در واکنش به کاهش پنجاه درصدي قيمت نفت در يک ماه گذشته برگزار شد نتوانست پس از توافق اعضا براي کاهش توليد 1/5ميليون بشکه در روز متغيري براي کاهش قيمت نفت باشد.

ميانگين سبد نفتي اوپک
ميانگين سبد نفتي اوپک در روز پنجشنبه به 60 دلار رسيد. بر اساس گزارش ها قيمت نفت ايران نيز به زير 60 دلار کاهش يافت که تا سطح رقم 55 دلار در بودجه اندکي فاصله دارد.

دولت در سال آينده در يک سناريوي بدبينانه پيش بيني کرده بود قيمت هر بشکه نفت 55 دلار خواهد بود اين در حالي است که عملکرد بودجه نشان دهنده آن است که رقم هر بشکه نفت در بودجه به بيش از 60 دلار در بخش هزينه يي رسيده است. کارشناسان معتقدند تداوم رفتارهاي مصرفي در کنار کاهش قيمت نفت ایران را دچار بحران خواهد کرد.

اکنون این سوال مطرح است که اگر قیمت نفت به میزانی کاهش یابد که اقتصاد ایران با مشکل مواجه شود، چه کسی باید پاسخگو باشد؟ آیا صرف این موضوع که قیمت نفت در اثر رکود جهانی کاهش یافته، پاسخ قانع کننده ای به مردم است؟

دلایل اصلی کاهش قیمت نفت

کارشناسان، دلایل اصلی کاهش قیمت نفت را کاهش تقاضا به خاطر رکود اقتصادی، افزایش شدید ذخایر نفت آمریکا، کاهش مصرف به ویژه در آمریکا، کاهش سرمایه گذاری در بازار نفت به علت ترس از زیان و افزایش ارزش دلار ارزیابی کرده اند و معتقدند این روند در ماه ها و شاید سال آینده نیز ادامه داشته باشد.

با توجه به روند نزولی قیمت نفت در بازارهای جهانی، بودجه ریزی سال 88 کشور با قیمت هر بشکه 55 تا 60 دلار، درصد تحقق بالایی را برای این بودجه سالانه، باقی نخواهد گذاشت. قیمت هر بشکه نفت هم اکنون روی مرز 63 تا 70 دلار در نوسان است و سبد نفتی اوپک نیز، میانگین قیمت 60 دلار را تجربه می کند.

بر این اساس، قیمت نفت خام ایران برای هر بشکه با حدود سه تا پنج دلار تفاوت حدود 58 تا 60 دلار به فروش می رسد.با توجه به این رقم، پیش بینی نفت 55 تا 60 دلار برای بودجه سال 88، از ضریب بسیار شکننده ای برخوردار خواهد بود.

تجربه سال های گذشته نشان می دهد همواره بین پیش بینی قیمت واقعی نفت و قیمت مورد نظر بودجه حدود 30 تا 40 دلار فاصله بوده است.

هفته گذشته، رحیم ممبینی، معاون بودجه معاونت برنامه ریزی ریاست جمهوری همزمان با ابلاغ کلیات بودجه 88، طی یک نشست خبری، اعلام کرد قیمت 55 تا 60 دلار برای هر بشکه نفت در بودجه سال 88، پیش بینی شده است.

کسری بودجه
پیش از این صندوق بین المللی پول طی گزارشی اعلام کرد: چنانچه قیمت هر بشکه نفت خام ایران به کمتر از 75 دلار کاهش یابد، این کشور دچار کسری بودجه خواهد شد.نشریه میس خاورمیانه، در تحلیل خود این رقم را 90 دلار ذکر کرد. اکنون با توجه به رشد فزاینده نیاز به درآمدهای نفتی در کشور، قرار گرفتن قیمت نفت زیر 60 دلار، سناریوی پرنوسانی را برای آینده بودجه جاری ایران رقم خواهد زد.

کارشناسان اعتقاد دارند، اگر قیمت نفت ایران حدود 60 دلار باقی بماند، درآمد حاصل از نفت طی سال آینده حدود 43 تا 45 میلیارد دلار خواهد بود. تحلیل ارقام بودجه سال گذشته نشان داده است درآمدهای مالیاتی تنها 34درصد بودجه را تشکیل می دهند و به طور معمول 66درصد از نیازهای منابع بودجه ای ایران حاصل از دلارهای نفتی است.

از سوی دیگر حجم بودجه جاری که در سال جاری حدود 73 هزار میلیارد تومان در کتاب بودجه ذکر شده بود پیش بینی می شود در سال آینده به بیش از 80 هزار میلیارد تومان برسد.

کابوس بزرگ

سعید لیلاز در سرمقاله خود با عنوان پایان مهمانی نفتی چنین نوشت: "همه این کابوس بزرگ را که امیدواریم هرگز رخ ندهد، نمی توان صرفاً به پای کاهش قیمت جهانی نفت خام حساب کرد، به ویژه در چهار سال گذشته یعنی از سال پایانی دولت سیدمحمد خاتمی به این سو، هم بر هزینه های دولت و هم بر واردات کالا و خدمات به کشور چنان لگام گسیخته افزوده شد که امسال فقط یک قلم واردات اتومبیل سواری لوکس به کشور، 5/1 تا دو میلیارد دلار هزینه ارزی به کشوری تحمیل خواهد کرد که مطابق نظر برخی منابع هنوز یک سوم جمعیت آن زیرخط فقر زندگی می کنند و پرمدعاترین دولت جهان را در تمسخر نظام سرمایه داری و تلاش برای محو فقر و ... نیز دارد. علاوه بر این حدود 100 میلیارد دلار هزینه عمومی دولت، امسال رقم واردات کالا و خدمات به کشور قطعاً و ناگزیر از مرز 90 میلیارد دلار عبور خواهد کرد و به عمر ضیافت نفتی 10 ساله که از سال 1378 آغاز شد، پایان خواهد داد.
سیلابی عظیم از کسری بودجه، فساد الگوی مصرف، تورم، تشدید شکاف طبقاتی، گسترش فقر، افزایش منازعات اجتماعی و سیاسی و.. در راه است. در عین حال چشم اندازی از بهبود قیمت جهانی نفت خام نیز در کار نیست زیرا قیمت این رگ حیاتی اقتصاد ایران، بسته به رونق اقتصادی کشوری است که اکنون در ژرفای بحران مالی- آن هم عمدتاً از بی انضباطی مالی و پولی- دست و پا می زند و مسوولانی در این سوی آب ها را نیز از خوشحالی به پایکوبی واداشته است."

به هر رو تحليلگران اقتصاد ايران بر اين نظرند که طي سه سال گذشته و در فضاي گراني نفت هيچ گونه استفاده بهينه از درآمدهاي نفتي نشده و به زبان ديگر اقتصاد ايران روزهاي خوش خود را به راحتي از دست داده است.

به اعتقاد کارشناسان موجودي فعلي صندوق ذخيره ارزي بايد حداقل 100 ميليارد دلار باشد ولي نمايندگان مجلس با تعجب مي گويند در اين حساب حداکثر 8 ميليارد دلار موجود است؛ رقمي که باعث حيرت بسياري از مديران اقتصادي گذشته و حال ايران شده است.

بر همين اساس مي توان حدس زد نفت زیر 60 دلار مي تواند به عنوان تهديدي جدي براي اقتصادي ايران به حساب آيد. در مجموع مي توان گفت وضعيت شاخص هاي اقتصاد دنيا دچار بحراني غيرمنتظره شده است.

ارسال نظرات
خط داغ