آگاه
کد خبر: ۱۵۷۱۵

تدبیر ایرانی در بحران جهانی

حسین عبده تبریزی در روزنامه سرمایه چنین نوشته است:

اقتصاد ایران همچون کامپیوتری است که به شبکه جهانی اینترنت وصل نیست. هم از منافع گسترده و عظیم داشتن ارتباط اینترنتی برخوردار نیست و هم از ویروس ها و بدآموزی های آن در امان است.

اقتصاد ایران در حال حاضر در کمترین تعامل و ارتباط با جهان است. با این همه، بحران مالی عظیمی که از آگوست سال 2007 بازارهای مالی جهان و اقتصاد بسیاری از کشورها را در معرض خطر جدی قرار داده است و در سپتامبر سال 2008 تصویر کامل آن چهره نموده است و با ورشکستگی یکی پس از دیگری بانک ها و بنگاه های مالی خود را نمایان ساخته است. سه اثر بزرگ غیرمستقیم بر اقتصاد جمهوری اسلامی ایران داشته و خواهد داشت:

1- بحران مالی و به ویژه بحران عدم نقدینگی کم ارزش شدن صندوق هایی که در کالاهای اساسی و از جمله نفت سرمایه گذاری می کردند و کندشدن رشد اقتصادی در عمده کشورهای پیشرفته و متعاقب آن کاهش مصرف، قیمت کالاهای اساسی و به ویژه نفت را به شدت کاهش داده است.

آثار کاهش قیمت بعضی از کالاهای اساسی از قبیل فولاد و مس باعث پایین کشیده شدن شاخص بورس اوراق بهادار تهران شده است اما مهم تر از همه اینها، برای اقتصاد جمهوری اسلامی ایران، کاهش قیمت نفت است.

دولتی که قیمت های نفت 140 دلار را تجربه کرده است و در افق، قیمت های 200 دلار را پیش بینی می کرد، حالا باید خرج خود را با دخل نفت بشکه ای 70 تا 75 دلار (اگر قیمت ها پایین تر نرود) منطبق کند و این برای دولتی که تمایل و عادت به خرج کردن دارد، امری بسیار دشوار است.

دولتی که قدر نعمت نفت بالای 100 دلار را ندانست و عمده درآمد ارزی خود را به جای آنکه به تولید محصولات و خدمات بدل کند، به تورم تبدیل کرد، حالا باید نگران کاهش قیمت نفت باشد. البته قیمت نفت و کالاهای اساسی پایین تر به این معنا هم هست که قیمت واردات کشور می تواند کاهش یابد و جمهوری اسلامی در قبال از دست دادن بخشی از درآمد نفتی خود اگر به درستی تدبیر کند می تواند از قیمت های کاهشی واردات ماشین آلات و کالاهای خارجی برخوردار شود.

2- دومین تأثیر بحران مالی جهان محدودشدن اعتبارات برای بنگاه های اقتصادی ایرانی است. شرکت ها و موسسات ایرانی که طی چند سال اخیر با پیچیده ترشدن روابط سیاسی ایران با غرب و با اعمال تحریم های آمریکا و صدور قطعنامه های سازمان ملل با مشکل های عدیده ای جهت تامین مالی پروژه های خود از خارج از کشور مواجه بوده اند و به ویژه در طی سال گذشته که اعتبارات داخلی هم به شدت محدود شد، تلاش می کردند به هر وسیله که شده از منابع مالی خارجی استفاده کنند، حالا خود را با شرایطی روبه رو می بینند که محدودیت اعتباری (credit crunch) دنیا نیز به ابعاد ویرانگری رسیده است.

همان طور که در داخل کشور پول نیست، در خارج از کشور هم پول نیست. عمده پول ناشی از اعطای وام است؛ حالا دیگر نه تنها بانک های ایرانی وام نمی دهند، بلکه تسهیلات بانکی خارجی نیز وجود ندارد. بحران مالی جهانی بیش از پیش ایرانیان را برای اخذ تسهیلات خارجی محدود کرده است.

3- سومین تاثیر بحران مالی بر اقتصاد ایران می تواند مثبت تلقی شود. اگر دولت تدبیر کند یا حداقل بد عمل نکند، این امکان وجود دارد که روابط کسب و کارهای ایرانی با دنیا اندکی تسهیل شود و تحریم های آمریکا علیه اقتصاد ایران توسط سایر کشورها در عمل کمرنگ تر دنبال شود و به شدت و غلظت گذشته اعمال نشود.

در شرایط فعلی به لحاظ کمبود نقدینگی در بانک ها و نهادهای مالی، این احتمال وجود دارد که با رواداری و آسان گیری با ایرانی ها برخورد شود. حجم سپرده های ارزی ایران و بانک مرکزی آنقدر هست که در این شرایط دشوار بانک های بزرگ دنیا هم به دنبال آن باشند.

خزانه داری آمریکا نیز در این شرایط آنقدر امکان نخواهد یافت که به اقصی نقاط دنیا سفر کند و به این یا آن بانکدار بگوید که سپرده های ایرانی را نپذیرند، برای ایرانی ها حساب باز نکنند و اعتبارات اسنادی (LC) و ضمانتنامه های (LG) آنها را بپذیرند.

اگر در این شرایط دشوار بین المللی، دولت جمهوری اسلامی ایران با تدبیر عمل کند، دیگر ناچار نخواهد بود تا منابع ارزی خود را به بانک هایی انتقال دهد که از نظر موقعیت اعتباری ضعیف ترند و در کشورهای غیراروپایی ریشه دارند. اگر با تدبیر عمل شود، بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در شرایط بحرانی امروز دنیا در موقعیتی هست که از نظام بانکی اروپا امتیاز بیشتری بگیرد.

ارسال نظرات
خط داغ