تحلیل روزنامه وال استریت ژورنال از گفتگو ایران و آمریکا
مذاكره با ايران ارزان نيست
به گزارش سرویس بین الملل فرارو، روزنامه وال استریت ژورنال ( The Wall Street Journal) در تحلیلی به چشم انداز مذاکرات ایران و آمریکا مطرح شده توسط مک کین و اوباما پرداخته است.
این روزنامه آمریکایی در این تحلیل با تیتر "مذاكره با ايران ارزان نيست" مدعی شده است که مذاکره مستقیم آمریکا با ایران می تواند عواقب و خطرات انکار ناپذیری برای آمریکا داشته باشد.
این تحلیل را در زیر می خوانید:
موضوع گفت وگوي آمريكا با ايران در مناظره نامزدهاي رياست جمهوري در روز جمعه از جايگاه برجسته اي برخوردار بود. باراك اوباما قول داد "در يك ديپلماسي شديد و مستقيم به تعامل با ايران بپردازد." جان مك كين آن انديشه را به عنوان يك تفكر "خام" و "خطرناك" محكوم كرد.
اين مناظره در پايان هفته اي صورت گرفت كه طي آن پنج وزير خارجه پيشين از جمله هنري كيسينجر و كالين پاول خواستار گفت و گو بين ايالات متحده و ايران شدند و محمود احمدي نژاد رييس جمهور ايران به مجمع عمومي سازمان ملل اطمينان داد كه "امپرياليسم آمريكا در حال رسيدن به پايان راه است."
ولي در ميان تمامي اين اعلان ها، چند سوال در مورد منافع احتمالي و خطرهاي بالقوه در گفت و گوها بين ايران و آمريكا مطرح شد. به عنوان مثال، اهداف اين گفت و گوها چه خواهد بود؛ معتدل كردن رفتار ايران و تجديد روابط بين ايران و آمريكا يا به طور گسترده تر، به رسميت شناختن يك نظم جديد راهبردي در خاورميانه؟ چه امتيازاتي را ايرانيان احتمالا از آمريكا درخواست مي كنند و كدام امتيازها را آمريكا حاضر است بدهد؟ و در نهايت اين كه اين گفت و گوها چه تأثيري بر متحدان آمريكا در منطقه، نيروهاي آن در عراق، و موقعيت راهبردي آن در سراسر جهان خواهد داشت؟
هر گونه تلاشي براي گفت و گو با ايران بايد گفت وگوهاي قبلي را با جامعه بين الملل به حساب آورد. اين گفت و گوها - بدون پيش شرط - در سال 2003 بين ايران و انگلستان، فرانسه و آلمان آغاز شد.
آخرين دور گفت و گوها در ژنو در ماه جولاي برگزار شد. در اين گفت و گوها خاوير سولانا مذاكره كننده اصلي از سوي اتحاديه اروپا و ويليام برنز، معاون وزير خارجه آمريكا در امور سياسي شركت داشتند.
در ازاي گشايش نيروگاه هاي هسته اي ايران به روي بازرسان، به آنها مصونيت در برابر تحريم ها، عضويت در سازمان تجارت جهاني، و مشاركت انرژي با اروپا براي نوسازي صنعت نفت ايران پيشنهاد شده است.
به علاوه، در آن صورت ايران يك رآكتور هسته اي با سوخت كامل براي نيازهاي كشاورزي و پزشكي دريافت مي كرد. از اين كشور در يك مجمع امنيتي خليج فارس استقبال مي شد و در فهرست كشورهاي تلاش كننده براي رهايي خاورميانه از سلاح هاي تخريب جمعي قرار مي گرفت.
سخاوتمندانه ترين مورد اين بود كه ايران مي توانست به غني سازي اورانيوم براي اهداف صلح آميز قابل راستي آزمايي ادامه دهد. پاسخ ايران به اين امتيازات گسترده، پيوسته و قاطعانه "نه" بوده است.
مذاكره كنندگان آمريكايي در صورتي كه اقدام به گفت و گو كنند، بايد علاوه بر مسائل هسته اي، مسئله توسعه طلبي ايران را نيز مورد توجه قرار دهند.
ايران از طريق حزب الله و حماس بر لبنان و غزه نفوذ پيدا كرده و از طريق متحدان خود و (ارتش) مهدي نفوذ خود را در سراسر سوريه و عراق گسترده است.
تهديد ايران بر مراكز مالي خليج فارس و ماوراي آن تا شهرهاي اروپايي كه در تيررس موشك ايران قرار دارند، سايه افكنده است. تا كنون هيچ تلاشي به عمل نيامده تا ايران را به عقب نشيني يا حتي محدود كردن صدور انقلاب خود وادار كند و حتي قدرت هاي جهاني چنين بسته بندي اي را به طور جدي مورد بررسي قرار نداده اند.
به روشني، هر گونه گفت وگويي بين آمريكا و ايران بايد از تلاش هاي قبلي فراتر رفته و مجموعه منحصر به فردي از امتيازات يا مشوق ها را ايجاد كند. امكان دارد سفارت آمريكا در تهران بازگشايي شود، مي توان تحريم ها را كم كرد، و اهميت منطقه اي ايران مورد شناسايي قرار گيرد. همچنين مي توان ضمانت هايي داد مبني بر اين كه ايالات متحده به دنبال تغيير رژيم نخواهد بود و نيروهاي آمريكايي در عراق، افغانستان و خليج فارس تهديدي براي امنيت ايران ايجاد نمي كنند.
ولي هيچ يك از اين اقدامات احتمالا خط مشي هاي ايران را تغيير نمي دهند. روشن نيست كه آيا ايران حتي با بازگشايي سفارت آمريكا موافق باشد. پيشنهادي در ژانويه 2008 مبني بر ايجاد يك دفتر ويزاي آمريكا در تهران با وجودي كه مورد استقبال منوچهر متكي وزير خارجه قرار گرفت ولي از سوي رهبر عالي آيت اله علي خامنه اي به عنوان يك توطئه سيا محكوم گرديد.
همچنين ايرانيان آماده نيستند نسبت به هر گونه تخفيف در تحريم ها واكنش قابل توجهي از خود نشان دهند. به علاوه، شناسايي استيلاي ايران به معناي مشروعيت بخشيدن به حماس و حزب الله و در همين حال تضعيف متحدان آمريكا در اسراييل، لبنان و خودمختاري فلسطين است.
مجاهدان شيعي نيز قدرتمند مي شوند و بدين ترتيب دستاوردهاي اخير آمريكا را در عراق از بين مي برند و كشورهاي سني را وادار مي كنند به دنبال ابزار دفاعي منحصر به خود و احتمالا ابزار هسته اي بروند. ايالات متحده مي تواند هر گونه دشمني را نسبت به ايران براي هميشه كنار بگذارد. ولي با توجه به اين كه نيروهاي آن در منطقه گسترده شده اند، چنين قول هايي تو خالي به نظر مي رسند.
هر گونه پيشنهاد آمريكا براي گفت و گو با ايران به جاي آن كه موجب بهبود روابط ايران و آمريكا و افزايش ثبات در خاورميانه شود، به عنوان نشانه اي از ضعف آمريكا تعبير مي شود. افكار عمومي در سراسر منطقه نتيجه گيري خواهد كرد كه آمريكا در نهايت تسليم قاعده و قانون ايران شد. آسيب وارده بر نفوذ منطقه اي آمريكا، اگر كه نگويم نفوذ جهاني آن، شايد غير قابل برگشت باشد.
در عين حال، گفت وگو با ايران نشانگر خطر حتي بزرگتري است مبني بر اين كه ايران از آن به عنوان پوششي براي كامل كردن جاه طلبي هاي هسته اي خود استفاده خواهد كرد كه بنابر تخمين هاي منابع اطلاعاتي آمريكا و سازمان ملل در سال 2010 قابل دستيابي است و ايرانيان مي توانند آن دوره را با خوش صحبتي در مذاكرات با آمريكا پشت سر بگذارند.
و حتي اگر ايران موافقت كند كه فرآيند غني سازي را متوقف سازد، امكان دارد كه از الگوي كره شمالي تقليد كند: با ايالات متحده مذاكره كنند، با تعليق فعاليتهاي هسته اي موافقت نمايد، و سپس در اولين فرصت آنها را از سر بگيرد.
بحث كردن با يك نامزد رياست جمهوري كه به نظرش گفت وگو با تهران "راهي براي حفظ امنيت آمريكا" است و با وزيران خارجه كاركشته، كاري دشوار است. ولي خطرات موجود در گفت وگوهاي پيشنهادي با ايران جدي تر از آن است كه مورد بررسي قرار نگيرند.
شايد كه رييس جمهور بعدي در نهايت وارد گفت و گو با ايران شود. براي اجتناب ورزيدن از بروز فاجعه، نگرش وي بايد در چارچوب پارامترهاي كاملا تعريف شده و از جمله توقف غني سازي اورانيوم از سوي ايران و پايان دادن به حمايت آن از تروريسم صورت گيرد.
مذاكرات بايد همچنين در يك محدوده زماني صورت گيرد و با تحريم هاي تشديد يافته و تهديد نظامي معتبر همراه باشد. ايالات متحده مي تواند با ايران ارتباط برقرار كند ولي اين كار را به عنوان يك قدرت و نه يك متضرع و با استفاده از قدرت نفوذ و كلام انجام دهد.