میراث و گردشگری، شجاعت مشایی و دوراندیشی مجلسیان
محمد علی محرابی
روز یکشنبه بیست و چهارم شهریور ماه ، نمايندگان مجلس با 146 راي موافق، به يك فوريت طرح جدایی سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري از رياست جمهوري و الحاق آن به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي راي مثبت دادند.
در صورت تصويب نهايي، از تاريخ تصويب اين قانون،سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري با تمام امكانات و نيروها از رياست جمهوري جدا و به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي ملحق می شود.
بخش صنايع دستي نیز از سازمان ميراث فرهنگي و گردشگري جدا شده و به وزارت صنايع و معادن الحاق خواهد شد و این دقیقا یعنی 5 سال عقبگرد.
یکی از اعضای دفتر آیتالله نوری همدانی هم گفته که اخیرا در دیدار کاملاً محرمانه و بدون حضور خبرنگاران ، حضرات آیات صافی گلپایگانی و نوری همدانی پیرامون تحولات مهم روز کشور ، سخنان رحیم مشایی و پافشاری او بر مواضعش و البته بیاعتنایی رئیس جمهور به تأکیدات مراجع مبنیبر کنارگذاشتن رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری بحث و تبادل نظر شده است.
قائم مقام سازمان ميراث فرهنگي، صنايع دستي و گردشگري در این هنگامه پرسیده که چه دليلي باعث شده است بحث ادغام ميراث فرهنگي و وزارت فرهنگ ارشاد اسلامي پيش بيايد؟ آيا ميراث فرهنگي و گردشگري از اولويت كشور خارج شده است؟ آيا مسئولان به اين جمعبندي رسيدهاند كه ديگر حمايت از ميراث فرهنگي و گردشگري ضرورتي ندارد و بايد در درجه دوم قرار گيرد؟!
این رخدادها دقیقاً همان جریان مخربی است که دوستداران میراث فرهنگی و فعالان بی رمق صنعت گردشگری کشور پس از طرح موضوع بی هنگام « دوستی با مردم اسرائیل» توسط اسفندیار رحیم مشایی، معاون ناپخته ی رئیس جمهور و رئیس چندین شغله و ناکارآمد سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی وگردشگری، از به وجود آمدنش می ترسیدند.
تنزل جایگاه رفیع ایجاد شده طی سالهای قبل برای ساختار رو به رشد گردشگری کشور ، پیامد یک اظهار نظر شخصی ، غیرمرتبط ، بی فایده و البته پرهزینه یک مقام مسوول اما نا پخته و زمان نشناس است که به مصداق "هر سخن جایی و هر نکته مقامی دارد" می توانست بیان نشود، اما بر آن پای هم فشرده شد!
«قفل شدن »امور جاری میراث فرهنگی وگردشگری کشور وکاهش سطح تعاملات سازمان آن با مجلس شورای اسلامی و سایر دستگاه های اجرایی - که اکنون حتی شاید از همکاری با این سازمان نیز هراس دارند - مواردی است که مشایی برای پنبه نشدن آنچه دراین سالها رشته شده است ، باید حتما فکری شجاعانه و خردمندانه برایش بکند!
نکته مهم اینکه بی شک در شرایط کنونی، حفاظت ازمیراث فرهنگی و رونق گردشگری کشور به سبب « نوپا » بودنش نیازمند حجم بالای بودجه هم هست .
فصل تصویب بودجه درمجلس هم کم کم نزدیک می شود. حال سؤال مهم این است که آیا مجلسی که اکنون به دنبال فرو کاستن از جایگاه اداری سازمان میراث فرهنگی وگردشگری از« معاونت رئیس جمهور » به « معاونت وزارت فرهنگ وارشاداسلامی» و برگرداندن آن به جایگاهی که 5 سال پیش در آن قرار داشت می باشد ، در بزنگاه ، به بودجه درخواستی و مورد نیازاین سازمان پاسخ مثبت می دهد؟
گرچه طی سه سال گذشته ، بودجه های هنگفت این سازمان حساس و پر مسوولیت ، عمدتا به هدر رفته است ، اما صد البته پاسخ به این پرسش ، حیاتی است.
از دیگر سو ، ذکر این نکته نیز ضروری است که نگارنده به همان میزان که حضور رحیم مشایی در رأس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری - چه از لحاظ مدیریتی و چه در شرایط فعلی پیش آمده توسط خود او - را سبب قفل شدن امور سازمان در تعامل با سایر دستگاهها و افت جریان شتابنده سرمایه گذاری داخلی وخارجی درصنعت گردشگری کشور - که اعتماد واطمینان خاطر در آن حرف اول را می زند - می داند ، به همان میزان با تغییرات مدیریتی بدون مطالعه ی این سازمان درمدت کوتاه باقی مانده تا پایان عمر دولت نهم مخالف است .
تا رئیسی جدید و ناشی بر صندلی مدیریت تکیه زند وکار را بشناسد ، زنگ رحیل کاروان دولت نهم گوش ها را نواخته است وآن گاه باز هم تنها چیزی که متضرر می شود ساختار نوپای حفاظت ومرمت میراث فرهنگی ، توسعه گردشگری و رونق صنایع دستی ایران زمین درسالی است که برای همیشه ی تاریخ در تقویم این حوزه ثبت می شود.
برای حل این مشکل که ساده بود اما پیچیده اش کرده اند و رییس جمهور محترم نیز نمی خواهد اقدامی برای برطرف شدنش بکند، شخص مشایی نه به عنوان رییس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری بلکه به عنوان فردی که دعوا بر سر اوست و از دیگر سو داعیه ی دلسوزی برای ساختار نو پای میراث و گردشگری کشور دارد، باید چاره ای شجاعانه و فروتنانه بیندیشد .
امیدواریم لااقل اگر این تغییر قطعی شد ، یکی از مدیران کار آشنا، اهل فکر و قدیمی همکار مشایی، جایگزین او شود.
مجلس هم برای گسترش نظارت خود می تواند به جای تنزیل جایگاه این سازمان ، آن را به وزارتخانه تبدیل کند نه معاونتی در ارشاد که به قول صفار هرندی، هم اکنون 3 معاونت اضافه دارد و حتی قادر به ایجاد معاونت قرآنی که مدتهاست قولش را داده و در شرح وظایفش هم هست، نمی باشد !
رفع مشکلات انبوه و عمیق مربوط به گردشگری و میراث فرهنگی ایران ، حتما نیازمند ایجاد یک وزارتخانه ی مستقل ، و البته وزیری با درایت و کاردان و عالم است.