آگاه
کد خبر: ۱۴۰۲۳

آنچه در سفر ترکيه ناکام ماند


دکتر بهمن آرمان در روزنامه اعتماد چنين نوشته است:

در سفر احمدي نژاد به ترکيه توافقنامه هاي گوناگوني به امضا رسانده شد که پاره يي مانند کنترل قاچاق، مسائل امنيتي و امثال آن بودند که از جمله توافقنامه هاي معمولي است. ولي آنچه بسيار مهم بود اينکه طرفين توافق کردند ظرف چهار سال آينده ميزان داد و ستد اقتصادي خود را به 20 ميليارد دلار افزايش دهند.

اين مساله هرچند از اهميت فراواني براي هر دو کشور به ويژه ايران برخوردار است ليکن داراي زمينه اجرايي، حداقل از سوي ايران، نيست.

ايران کشوري غيرصنعتي است و سهم صنعت در توليد ناخالص داخلي آن حدود 17 درصد است در حالي که سهم صنعت در توليد ناخالص داخلي ترکيه برابر با 27 درصد است.

ايران کشوري است در حال رشد در حالي که ترکيه کشوري است تازه صنعتي شده و در سال گذشته ميلادي داراي صادراتي حدود 98 ميليارد دلار بوده است، در حالي که صادرات غيرنفتي ايران در همان سال به رغم به ثمر رسيدن طرح هاي پتروشيمي که در دولت گذشته آغاز شده بودند (در دولت جديد هيچ طرح جديد پتروشيمي عملاً به مرحله اجرا گذاشته نشد حتي طرح هايي که از دولت گذشته در مرحله مناقصه بودند بنا به دلايل گوناگون به مرحله اجرا گذاشته نشده اند و اميدي به افزايش توليد مواد پتروشيمي از سال 1388 به بعد با اتمام طرح هاي در دست اجرا وجود ندارد) در بهترين شرايط حداکثر محدود به 10 ميليارد دلار شده بود.

فشار ايران براي افزايش صادرات خود به ترکيه عمدتاً روي گاز طبيعي متمرکز شده که آن نيز بايد از طريق يک خط لوله 56 اينچي از بندر عسلويه آغاز شود و پس از طي کردن شمال خوزستان به غرب کشور و در نهايت به بازرگان در مرز ترکيه برسد. اين خط لوله که از آن تحت عنوان خط لوله سراسري نهم، نام برده مي شود چيزي است واهي و تنها روي کاغذ وجود دارد، زيرا نه مساله توليد گاز طبيعي آن از حوزه پارس جنوبي حل شده و نه مناقصه احداث اين خط لوله به جايي رسيده است.

مساله بعدي صادرات کالاهاي صنعتي است. از آنجايي که ايران کشوري بر پايه بازرگاني و غيرصنعتي است قادر به صادرات کالاهاي صنعتي به کشور ترکيه نيست. شاهد مدعا اينکه اخيراً بنا به دلايل گوناگون دولت ايران ناچار به واردات 50 هزار تن سيمان از ترکيه شده است. نکته اصلي که در سفر احمدي نژاد به ترکيه ناديده گرفته شد مساله ترانزيت کالاها است که در جهان امروز يکي از منابع اصلي تامين ارز مورد نياز کشورها است.

اهميت ترانزيت کالا به گونه يي است که دو کشور سوئيس و ايتاليا در منطقه کوهستاني آلپ موسوم به سنگوتارت براي عبور کاميون ها با صرف ميلياردها دلار ظرف چند سال تونلي به طول 64 کيلومتر ساختند تا کاميون ها به جاي استفاده از جاده هاي کوهستاني از آزادراه استفاده کنند به طوري که در حال حاضر شمالي ترين نقطه اروپا با جنوبي ترين نقطه آن به وسيله آزادراه به هم متصل است و صدها ميليارد دلار درآمد براي کشورهاي مسير به وجود مي آورد.

بين ايران و ترکيه به علت قرار گرفتن دو کشور در منطقه استراتژيک خاورميانه همواره ترانزيت کالا اهميت ويژه يي براي هر دو کشور برخوردار بوده است. از سال ها پيش و به ويژه از دوره سازندگي طرح اتصال آزادراه تهران - تبريز که عملاً به پايان رسيده است به مرز بازرگان مطرح بوده است ولي به علت شرايط ويژه يي که وجود داشته اين کار هنوز به سرانجام نرسيده است.

در زمان وزارت آقاي رحمتي وزير سابق راه وترابري اتصال آزاد راه تهران - تبريز به مرز بازرگان در ترکيه به عنوان يکي از اولويت هاي کاري اين وزارتخانه قرار گرفت.

آنچه از سفر احمدي نژاد به ترکيه انتظار مي رفت اين بود که حداقل اين مشکل بزرگ را حل کند و دولت ترکيه را مجبور به احداث آزادراه آنکارا به بازرگان کند تا ايران نيز کار خود را تا مرز بازرگان ادامه دهد. مشکل بزرگ ديگري که هيات ايراني به آن توجهي نکرد ايجاد خط تندرو راه آهن بين ترکيه و ايران بود تا هر دو کشور از جاذبه هاي توريستي همديگر که در ايران امکانات آن نسبت به ترکيه اصلاً قابل مقايسه نيست استفاده شود تا ايران به درآمد سنگين ناشي از اين امر دست پيدا کند زيرا ايران برعکس ترکيه از جمله ده کشور رده نخست جهان از نظر جاذبه هاي توريستي است.

به عبارتي سواي ملاحظات سياسي سفرهاي احمدي نژاد به ترکيه، اين سفر از نظر اقتصادي هيچ گونه دستاوردي براي ايران نداشته بلکه زمينه سيل ورود کالاي ساخته شده ترکيه به ايران را فراهم خواهد ساخت که نمونه آشکار آن را مي توان در واردات اتومبيل و قطعات خودرو از ترکيه به ايران و کاهش سفارش شرکت هاي قطعه سازي ايران از سوي خودروسازان ايران مشاهده کرد. به هر حال مسائل اصلي ناديده گرفته شد و طبق معمول به مسائل پيرامون پرداخته شده است که سودي حداقل به حال مردم ايران نخواهد داشت.

ارسال نظرات
خط داغ