آگاه
کد خبر: ۱۳۹۸۱

ترديدهاي خاتمي براي کانديداتوري


اکنون هيچ کس ترديد ندارد که سيدمحمد خاتمي رئيس جمهور سابق براي ورود دوباره به عرصه انتخابات رياست جمهوري با ترديدهايي مواجه است؛ ترديدهايي از جنس اينکه آيا مي تواند به محو آثار و تبعات چهار سال دوران رياست جمهوري احمدي نژاد بپردازد، ترديد در اين باره که آيا باز هم با محدوديت هاي شديد هشت ساله رياست جمهوري اش و حتي سخت تر از آن روبه رو خواهد شد؟ ترديد در اينکه آيا او هم مانند احمدي نژاد اين فرصت را خواهد يافت انديشه ها و برنامه هاي مورد نظرش را به پيش ببرد و بالاخره ترديد درباره اينکه آيا انتخابات رياست جمهوري سال آينده با حداقل معيارهاي مورد انتظار او برگزار خواهد شد يا آن گونه که برخي سياستمداران هشدار داده اند از هم اکنون جرياني سياسي درصدد برآمده است انتخابات مديريت شده يي برگزار کند. مجموعه اين ترديدها منجر به آن شد با سيدمحمدرضا خاتمي برادر کوچک تر محمد خاتمي به بحث و گفت وگو بنشينيم تا از چگونگي حضور برادرش در انتخابات بپرسيم. رضا خاتمي هم اگرچه ترديدهايي را که مطرح کرديم مجموعاً مورد تاييد قرار داد اما با اين وجود تاييد کرد خاتمي تصميم نهايي را نگرفته است و معلوم هم نيست چه تصميمي خواهد گرفت. گفت وگو اعتماد با محمدرضا خاتمي را مي خوانيد.

---

-بعضي از دوستان جريان اصلاح طلب معتقدند علت اينکه بعضي از گروه ها به خصوص سازمان مجاهدين و حزب مشارکت زودهنگام به سراغ آقاي خاتمي رفته اند اين است که قصد دارند مانند گذشته ديدگاه ها و نظرات خود را به ساير گروه هاي اصلاح طلب ديکته کنند و از همين زاويه شروع به مخالفت مي کنند. آيا واقعاً رفتن به سمت آقاي خاتمي ديکته يک نظر حزبي و گروهي است يا براساس شرايط ضرورت پيدا مي کند؟

ما از ابتداي اصلاحات اين مشکل را داشتيم. هميشه گفته مي شد عده يي نظرات خود را ديکته مي کنند، چرا اين افراد مي توانند نظرات خود را ديکته کنند و ديگران نمي توانند؟ ما که به اندازه بقيه افراد در جريان اصلاح طلب پول نداريم، ما که از لحاظ محبوبيت در راس قدرت آن محبوبيت را نداريم. روزنامه هاي ما را مي بندند و افراد ما را دستگير مي کنند، چرا به رغم همه اينها ما مي توانيم نظرات خود را ديکته کنيم؟ اگر فرض کنيم اين حرف درست باشد، آيا غير از اين است که حرفي را که ما مي زنيم بيشتر مورد قبول بدنه جريان اصلاحات است و بقيه مجبور هستند به دنبال اين نظر... حرکت کنند؟ به نظر من غير از اين نيست. اما به هيچ وجه مساله ديکته کردن وجود ندارد. نکته دوم اين است که ما يک سازمان و تشکيلات هستيم که داراي بخش هاي مختلفي است. تحليل و ارزيابي داريم، نيروهاي ما در طول ماه و سال به طور مرتب اوضاع و احوال را تحليل و تفسير مي کنند و خط مشي مشخصي داريم و به پيش مي رويم.

اگر عده يي ديگر هيچ طرح و برنامه يي ندارند و از قبل به فکر برنامه ريزي نيستند، طبيعي است که وقتي پاي کار به ميان مي آيد نمي توانند درست تصميم گيري کنند و مجبور هستند به دنبال راه ديگران باشند. اين دو عامل يعني حرف دل مردم و جريان اصلاحات را زدن و سازمان، تشکيلات و برنامه ريزي داشتن، دو عاملي شده که ما هميشه حرفي براي گفتن داريم و تحليل هاي ما در بسياري از مواقع بر تحليل گونه هاي ديگران مي چربد و طبعاً وقتي اين موارد به جامعه عرضه مي شود جامعه بيشتر از ما استقبال مي کند تا از طرف مقابل. اما در مورد جريان آقاي خاتمي به هيچ وجه چنين نيست، ما اگر قصد داشتيم جريان خود را تحميل کنيم به دنبال نيروهاي صد درصد حزبي مي گشتيم کما اينکه داراي افرادي هستيم که بتوانيم اين کار را انجام دهيم و حتي از سدهاي انتخاباتي که وجود دارد بگذرند، اما ما تحليل کرديم که شرايط مملکت، شرايط حاکميت و تحميل هايي که بر جريان انتخابات مي شود و اقبالي که مردم به شخصيت هاي مختلف اصلاح طلب دارند اين سه عامل سبب شده ما به دنبال کسي برويم که احتمال پيروزي در انتخابات براي ما بالا باشد.

آقاي خاتمي هشت سال رئيس جمهور بوده است که به رغم انتقادات و مشکلاتي که وجود داشته توفيق نسبي داشته است و مردم امروزه بيشتر قدر اين توفيقات را مي دانند، با توجه به خرابکاري هايي که در عرصه اداره کشور صورت گرفته است آقاي خاتمي نه فقط در ميان مردم محبوب است بلکه به لحاظ کارآمدي و توانايي هايي که وجود دارد مردم نسبت به ايشان اعتمادي پيدا کرده اند که اين توانايي ها را در ديگران نمي شناسند. بنابراين ما فکر مي کنيم انتخابات آينده يک انتخابات ريسکي است، اگر بخواهيد وارد انتخابات شويد به گونه يي که از قبل مشخص باشد صد درصد بازنده خواهيد شد و معلوم نيست چه بر سر اصلاحات خواهد آمد. ما مي خواهيم با هدف پيروزي وارد اين انتخابات شويم بنابراين زماني که اين هدف را دنبال مي کنيم بايد به دنبال شخصيتي باشيم که به قول آقاي تاج زاده بتواند اين هفت خوان رستم را از تاييد صلاحيت و محبوبيت بين مردم و راي مردم گرفته تا تعامل با وضع فعلي کشور پشت سر بگذارد. ما به اين تحليل رسيديم که در زمان فعلي چنين کانديدايي آقاي خاتمي است. ما در مجموع وقتي اين موارد را مي سنجيم به اين نتيجه مي رسيم که شخصيت آقاي خاتمي از هر شخصيت ديگري که مي تواند ورق را به نفع اصلاح طلبان برگرداند يک سر و گردن بالاتر است.

-براساس نظرسنجي هايي که انجام مي گيرد، آقاي خاتمي از محبوب ترين سياستمداران ايراني است، از طرفي هم شما و دوستان تان در دو حزب مشارکت و مجاهدين اعلام مي کنيد استراتژي ما پيروزي است، چه تضميني وجود دارد که آقاي خاتمي به رغم اينکه هشت سال رئيس جمهور بوده اند بتوانند اين پيروزي را تضمين کنند؟

يعني در انتخابات پيروز شوند؟

-بله در انتخابات پيروز شوند.

من حرفي ندارم، ما علم غيب نداريم و نمي دانيم تا آن زمان چه اتفاقي مي افتد. ممکن است نشود، اما يک سوال داريم؛ اگر آقاي خاتمي نتواند پس چه کسي مي تواند؟ يعني ما نمي گوييم آقاي خاتمي صد درصد پيروز است اگر بدانيم که انتخابات حتماً بايد ايرادي داشته باشد. ما عقيده داريم در اين شرايط آقاي خاتمي تنها کسي است که قدرت رقابت و کنار زدن را دارد و مي تواند اين کار را انجام دهد اما نمي توانيم صد درصد قسم بخوريم که او پيروز مي شود گرچه شواهدي وجود دارد که آقاي خاتمي پيروز مي شود. اما اگر کسي بگويد کس ديگري هست که از آقاي خاتمي محبوبيت بيشتري دارد و شانس پيروزي او بيشتر از آقاي خاتمي است او را معرفي کنند و (فرض ما بر اين است که انتخابات نسبتاً سالمي برگزار مي شود) ما معتقديم چنين کسي وجود دارد، در چنين شرايطي اگر قرار است در انتخابات شرکت کنيم ما به عنوان مشارکت با آقاي خاتمي وارد مي شويم.


-انتقاد ديگري که وارد مي کنند اين است که وقتي آقاي خاتمي خود تمايلي به اين کار ندارد چه ضرورتي دارد که احزاب و گروه ها به دنبال کسي باشند که چندان به خطرات اين کار دلبستگي ندارد؟

اکنون بين ما و آقاي خاتمي گفتماني وجود دارد که آيا انتخابات سالم برگزار مي شود؟ تاييد صلاحيت ها به چه شکلي است و پاي صندوق نحوه تصميم گيري در مورد آرا به چه صورت مي شود. بعد آيا مي گذارند کار کند، اين سه مرحله مختلف را داريم؛ قبل از روز راي گيري، روز راي گيري و بعد از روز راي گيري. درست است که مشارکت کانديدا را آقاي خاتمي مي داند ولي درون مشارکت هم هنوز نيروهايي هستند که بحث مي کنند که اصلاً انتخابات خواهد شد يا خير.اين گفت وگوها در درون ما وجود دارد تا براي اين سوال ها که سوالات اصلي آقاي خاتمي هم است پاسخي پيدا کنيم.اگر آقاي خاتمي بتواند ما را قانع کند که چنين امکاناتي وجود ندارد فکر مي کنم ما بايد انتخابات را رها کنيم.

-پس امکان آن هم وجود دارد؟

به نظر من اگر شرايط به گونه يي باشد که آقاي خاتمي نتواند در اين انتخابات شرکت کند استراتژي مشارکت کاملاً مشخص است؛ ما هيزم تنور انتخاباتي نخواهيم شد که نان آن را ديگران درآورند. اين کار نخواهد شد.

-آيا اين موضع شما تکرار همان موضعي که در مجلس هشتم گرفتيد نيست؟

خير، ايرادي که در مجلس هشتم وجود داشت اين بود که ما و دوستان موتلف به بحث در مورد همه مراحل نپرداختيم تا به يک نتيجه مشخص برسيم، يعني همين که به عنوان ائتلاف وارد انتخابات شديم خود به خود در اين جريان ائتلاف پيش رفتيم، به دليل اينکه قبل از انتخابات پيش شرط هاي خود را نگذاشته بوديم، شرط هاي خود را عنوان کرديم ولي چون شرط هاي اوليه ائتلاف نبود متاسفانه نتوانستيم شرط هاي خود را به دوستان ديگر بقبولانيم ولي براي انتخابات آينده ما از الان تکليف خود را روشن کرده ايم و سنگ خود را با دوستان ديگري که در جريان اصلاحات حضور دارند، واکنده ايم.

-بعضي ها از راست عاقل دفاع مي کنند، آيا راست عاقل وجود دارد؟ آيا اساساً مي توان گفت اصلاح طلبان از راست عاقل حمايت کنند؟

اشخاصي که بر اين عقيده هستند اصولاً امر سياست را بي اصول مي دانند؛ شايد تا حدودي ماکياوليسم، يعني بر اين اساس مي گويند که مهم نيست چه کسي پشت ديگري بايستد،مهم اين است که منافع جريان خودتان را (که ممکن است منافع ملي باشد) به دست آوريد، بنابراين ساير موارد نسبي است. ما معتقديم اصولگراي واقعي، ما بايد باشيم. اصلاحات يک اصولي دارد و اين اصول بايد خط قرمز ما باشد.ممکن است اگر در انتخابات نباشيم علاقه داشته باشيم راست مدني نسبت به راست تندرو برنده شود، اما دليلي ندارد که ما در اين ميدان بازيگر باشيم حتي ممکن است اگر من به طور فردي کانديداي مورد علاقه خود را نداشته باشم به يک نفر راي بدهم اما جريان سياسي پرنسيب،اصول، مباني و چارچوب دارد، اگر اين چارچوب ها رعايت نشود اولين ضرري که شامل حال شما خواهد شد اين است که مردم به شما اعتماد نخواهند داشت.

-همين اشخاص آقاي خاتمي را به بي اصولي سياسي متهم مي کنند.

من کاري ندارم آنها چه مي کنند. ممکن است در جريان قدرت،شخصيت و راه خود را داشته باشيد، ولي در يک حادثه خاص با جريان مقابل خود به تعامل برسيد. اين اشکالي ندارد. فرض کنيد در کوي دانشگاه جريانات مختلفي درگير بودند.نيروي انتظامي، قوه قضائيه، يک طرف هم شوراي امنيت کشور و وزارت کشور بود، آنها نمي توانند با هم به دعوا بپردازند بلکه بايد با يکديگر آن را به طريقي جمع کنند اما هنر جريان اصلاح طلبي بايد اين باشد(به نظر من هم تا حدودي بود) که هويت خود را در اين ميان گم نکند، يعني نبايد در جريان محافظه کار و مخالف اصلاحات که مي خواهد سر به تن اصلاحات نباشد، ذوب شود؛ به نظر من اين بي هويتي است. اگر ما در جريان انتخابات آينده شخصيت خودمان را (ممکن است شخصيت مطلوبي نباشد) نتوانيم داشته باشيم لزومي ندارد در انتخابات حضور داشته باشيم. آنها خودشان کاري مي کنند و يکي از آنها هم پيروز مي شود و بايد ديد مملکت به چه وضعي مي افتد.

-شما گفتيد که اگر محبوب تر و راي آورتر وجود دارد وارد عرصه شود، برخي معتقدند آقاي عبدالله نوري داراي پتانسيل آقاي خاتمي است.

نمي دانم.من براي آقاي نوري احترام بسياري قائل هستم، شخصيت والا، برجسته و زجرکشيده يي است و واقعاً در جريان اصلاحات يکي از پايه ها و وزنه هاي مهم بود ولي اکنون به دليل انزوا، گوشه گيري و... درون جامعه ما، حتي در جوانان نسل جديد که دوم خرداد را تجربه نکرده اند و اکنون بعد از 12 سال قصد وارد شدن را دارند، اکنون در ذهن و دل آنها آقاي نوري با چه نوع شخصيتي شناخته مي شود؟ آيا اصلاً شناخته مي شود يا نمي شود؟ حال اگر دورتر برويم، يعني جريان عامه مردم که اخبار و برنامه هاي رسمي و راديو و تلويزيون را پيگيري مي کنند، اصلاً صحبت محبوبيت را نمي کنم ولي آقاي خاتمي شناخته شده تر و در مجموع مورد قبول تر است تا شخصيت هاي ديگر ضمن اينکه تا جايي که من اطلاع دارم آقاي نوري به هيچ وجه وارد اين ميدان نخواهد شد.

-شما براي پيروزي فکر کرديد و اميدوار هستيد پيروز شويد، شرايط را هم طوري مي بينيد که پيروز شويد، اما در عرصه انتخابات و رقابت ممکن است هر اتفاقي رخ دهد، اگر پيروز نشويد، فاتحه اصلاحات خوانده است؟

اين مساله همان چيزي بود که در انتخابات رياست جمهوري نهم گفته مي شد.زماني که اعلام شد آقاي احمدي نژاد پيروز است، بسياري از اصلاح طلبان فکر مي کردند همه چيز و نه فقط اصلاحات در مملکت تمام شده است مثل حرکت هاي اجتماعي، حرکت هاي صنفي و... در صورتي که تمام نشده است. اکنون ملاحظه مي کنيم به دليل اينکه جريان اصلاحات در دل جامعه ريشه دارد، حتي گاهي آقاي احمدي نژاد براي ظاهر هم که شده مجبور شده مواضع اصلاح طلبانه بگيرد، مانند آنچه در مورد برخورد با زنان مي گويد.آنچه راجع به استاديوم رفتن زنان، مذاکره با امريکا و... مطرح مي کند نشان مي دهد اصلاحات زنده است و من فکر مي کنم خزان يا زمستان اصلاحات در دوره يي بود که پشت سر گذاشتيم و براي اصلاحات بدتر از اين امکان ندارد رخ دهد.

به رغم همه فشارها و توفان هايي که در اين سال ها وجود داشته اصلاحات باقي مانده است.درست است که حرکت آن کند و اثرگذاري آن محدود شده اما باقي مانده است، کم و بيش روزنامه ها، احزاب، تجمعات و موضع گيري ها و رفت و آمدها را دارند و انجام مي دهند هرچند ضعيف تر از قبل است و اين نشان مي دهد که ما ان شاءالله دوران سختي را پشت سر گذاشته ايم و از اين به بعد فارغ از اينکه نتيجه انتخابات رياست جمهوري دهم چه باشد، من فکر مي کنم اصلاحات وارد فاز جديدي مي شود که مي توانيم از آن به عنوان مرحله بلوغ نام ببريم.

-آقاي دکتر، شما روزنامه و رسانه نداريد. جرياني که مي خواهد براي حوزه کلان تصميم گيري کند و در دنياي مدرن سير کند، آيا مي تواند بدون رسانه کار کند؟

بله، متاسفانه اين يکي از ضعف هايي است که به ما تحميل شده است. نه اينکه ما ناتوان باشيم، زيرا به هر حال ما پذيرفته ايم که در چارچوب قانون کار کنيم. 5 روزنامه ما را بسته اند و محدوديت هاي ديگري هم قائل شده اند، اما ما توانسته ايم از فضاي مجازي و ارتباطات انساني استفاده کنيم.

-يعني ارتباطات اوليه و چهره به چهره؟

چهره به چهره هم نيست، در حقيقت سازماندهي است. مزيت حزب اين است، درست است که اگر روزنامه نداشته باشيم در ارتباط مشکل داريم اما وقتي تشکيلاتي وجود دارد که درون اين تشکيلات چندين هزار نفر به نوعي در ارتباط هستند، شما مي توانيد برنامه خود را به صورت کار تشکيلاتي پيش ببريد که اين مساله با اصطلاح سخن گفتن به صورت چهره به چهره فرق دارد. ما توانسته ايم در اينجا نسبتاً موثر باشيم اما نمي توانم منکر اين قضيه باشم که ما به دليل محدوديت هايي که داريم قدرت ارتباط گيري بسيار کمتري نسبت به دوران اصلاحات داريم ولي به هر حال چاره يي نداريم. بايد بمانيم و با اين مشکلات همانند بسياري از مشکلات ديگر بجنگيم و ان شاءالله به پيش رويم و اميدوار باشيم که روز به روز با امکاناتي که خودمان مي توانيم براي خود فراهم آوريم، حتي اگر روزنامه و رسانه مکتوب هم نباشد بتوانيم ارتباط خود را برقرار کنيم. البته بزرگ ترين مبلغ ما در جامعه امروز عملکرد دولت آقاي احمدي نژاد و مجلس هفتم و احتمالاً مجلس هشتم خواهد بود. يعني ما مجلس ششمي داشتيم که مردم مي توانند به راحتي آن را با مجلس هفتم و هشتم مقايسه کنند. دولتي داشتيم که با دولت آقاي احمدي نژاد مقايسه مي شود که خود به خود ذهن ها را پر مي کند و اين سوال را ايجاد مي کند که اينها کجا هستند؟ چه مي کنند؟ چه مي گويند؟ و با توجه به اينکه سطح سواد بالا رفته است و بخش عمده يي از اثرگذاري برعهده فرهنگيان، دانشگاهيان و دانشجويان است حتي اگر به ظاهر هم سياسي نباشند در حقيقت واسطي هستند که بدون اينکه حتي خود ما هم بدانيم ميان جريان اصلاح طلبي و عامه مردم اين ارتباطات را برقرار مي کنند.

-شما به توفيقات نسبي دولت آقاي خاتمي اشاره کرديد اما وقتي بحث درباره حضور آقاي خاتمي مي شود بيشتر نقص ها، گلايه ها و اعتراض هايي که به آقاي خاتمي وجود داشت و شايد هنوز هم وجود دارد مطرح مي شود، چگونه مي خواهيد بر اين فضاي انتقادآميزي که نسبت به آقاي خاتمي وجود دارد،غلبه کنيد؟

به نظر من انتظارات موجود از آقاي خاتمي را بايد به دو طبقه تقسيم بندي کرد. يکي انتظاراتي است که عامه مردم دارند؛ قضاوت عامه مردم با روشنفکران و نخبگان لزوماً يکسان نيست. امروزه وقتي عامه مردم وضعيت زندگي، معيشت، آزادي هاي اجتماعي جوانان و حتي ورزشکاران يا بيشتر از همه دخالت هايي که در مسکن مي شود، مشکلاتي که جانبازان و ايثارگراني که در آموزش و پرورش دارند و تضييقاتي که براي آنها ايجاد شده يا بيماران و دردمندان که داروهاي آنها گران تر شده و به آن امکانات سابق دسترسي ندارند را ملاحظه کنند و با حساب دو دوتا چهارتاي ساده مقايسه مي کنند اکثريت به اصطلاح عاميانه مي گويند صد رحمت به آقاي خاتمي. البته من معيار صحيحي نيستم، زيرا من برادر آقاي خاتمي هستم. خيلي از افراد از من مي خواهند به برادرم بگويم بيايد، ولي اين اتفاق در جاي ديگري هم افتاده است يعني مردم از وضع موجود ناراضي هستند و وقتي مقايسه مي کنند طالب اين هستند که به وضع سابق برگردند.

مردم در آن زمان هم گرفتاري داشتند ولي زماني که به صورت نسبي مقايسه مي کنند مشاهده مي کنند که آن وضعيت بهتر بود و مي توانستند به آينده اميد داشته باشند، حتي در بسياري از افراد که وضعيت وابستگي تشکيلاتي، سازماني يا اداري آنها را ملاحظه مي کنيم بالقوه فکر مي کنيم بايد طرفدار دولت فعلي باشند، حتي نهادهاي مهم اداره کشور، وقتي با آنها تماس برقرار کنيد باز هم اين انتظار را دارند که آقاي خاتمي برگردد، بنابراين با حساب ساده و دل هاي پاک و صافي که عامه مردم دارند به رغم انتقاداتي که ممکن است وجود داشته باشد همه انتظار دارند آقاي خاتمي برگردد. اما در ميان نخبگان و روشنفکران قضيه متفاوت است.

بخشي از روشنفکران و نخبگان اصولاً در شرايط فعلي نور رستگاري نمي بينند، گرچه ممکن است شخصاً به آقاي خاتمي هم علاقه داشته باشند ولي معتقدند وقتي اوضاع به اين شکل است فرقي نمي کند آقاي خاتمي باشد يا نباشد. بخشي از اينها تصميم خود را گرفته اند و عقيده دارند اگر آقاي خاتمي هم راي بياورد فرقي نمي کند بنابراين کاسه خود را جدا کرده اند و انتقادات آنها کلي است که طبعاً وقتي رئيس جمهور هم باشد آن رئيس جمهور جزيي از سيستم مي شود چه آقاي خاتمي باشد و چه نباشد. بخش ديگري معتقدند آقاي خاتمي بايد به شرطي بيايد که خاتمي ديگري باشد (يعني نوع تعامل او با ساير بخش هاي قدرت، نوع تعامل او با مردم، موضع گيري ها و...) و عمدتاً روي مسائل سياسي نظر دارند و نه لزوماً روي مسائل اقتصادي.

يعني آقاي خاتمي قطعاً اگر دور آينده حضور داشته باشد در مسائل اقتصادي و اجتماعي گام مهمي به جلو بر خواهد داشت، زيرا هم شرايط آماده تر شده و هم تجربه بسيار کلاني از آن دوره دارد ولي چون در مسائل سياسي، مسائل چالشي است و چالش بين اعضاي ديگر قدرت است آنها عقيده دارند که آقاي خاتمي بايد نسبت به خاتمي سال 76 يک زاويه يي داشته باشد و منتظر هستند که آقاي خاتمي اين تغيير زاويه را اعلام کند که به نظر من انتظار آنها به سر نخواهد رسيد زيرا شخصيت آقاي خاتمي شکل يافته است و حتماً متکامل تر از دوره قبل عمل خواهد کرد، اما استراتژي و نوع تعامل او با اجزاي مختلف قدرت عوض نخواهد شد.

-اين براي او نقطه ضعف نمي شود؟

خير، به نظر من نقطه ضعف نمي شود زيرا من فکر مي کنم اگر بخش چالش سياسي درون قدرت را کنار بگذاريم بسياري حوزه هاي ديگر وجود دارد که آقاي خاتمي مي تواند به آنها وارد شود و وقتي وارد آنها شد در ميان مدت و درازمدت اثرات خود را بر چالش درون قدرت هم خواهد گذاشت.

-يعني به رغم چالش هايي که وجود دارد آقاي خاتمي خود را درگير آنها نمي کند؟

خير، نمي گويم درگير نخواهد کرد. آقاي خاتمي براي جنگ نمي آيد. اگر عده يي منتظر هستند که آقاي خاتمي براي جنگ حاضر شود، آن فرد آقاي خاتمي نخواهد بود. يک بخش هم دوستاني هستند که بعضاً انتقاداتي دارند. اما عده يي هم وجود دارند که عقيده دارند و مي گويند به رغم اينکه به آقاي خاتمي انتقاداتي داشتيم، اکنون که ملاحظه مي کنيم به رغم همه آن انتقادات اگر آقاي خاتمي با همان مشي و روش اين گام هاي آهسته را بردارد اين راه سبب مي شود که به سرمنزل مقصود برسيم، هر چند اين راه، راه طولاني خواهد بود و اين مساله مهمي است و تا حدودي توقعات خود را از آقاي خاتمي کم کرده اند بنابراين من فکر مي کنم اين سبب مي شود ما مردم را از روشنفکران جدا کنيم. در ميان نخبگان و روشنفکران سه طبقه قائل مي شويم، يک طبقه يي که اصولاً فکر نمي کنند سيستم اصلاح پذير باشد، طبقه دومي که گمان مي کنند به رغم همه انتقادها مشي آقاي خاتمي مشي ماندگارتري است بنابراين بايد آن را تقويت کنند و گروه ديگري هم وجود دارند که خاتمي ديگري متفاوت با سال 76 را مي خواهند که بايد منتظر باشند تا ببينند چه اتفاقي مي افتد.

-وقتي مردم شرايط را مي بينند، به خصوص اقشاري که نسبت به توانمندان جامعه ناتوان تر و بيمار هستند، مشکل اقتصادي دارند، جوان بيکار دارند و... خواهان حضور آقاي خاتمي مي شوند. از طرف ديگر آقاي خاتمي هنوز صراحتاً نظر خود را اعلام نکرده است. آيا آقاي خاتمي نسبت به اين مطالبات که صداي آنها به جايي نمي رسد و دست آنها به نزديکان آقاي خاتمي مي رسد و خواسته هايشان را ابراز مي کنند، مي تواند بي تفاوت باشد؟ و بي تفاوت است؟

يکي از مسائل عمده يي که آقاي خاتمي دارد و در آمدن او ترديد ايجاد کرده همين مساله است، يعني آقاي خاتمي مي گويد من وارث شرايطي خواهم شد که حتي اگر اجازه دهند معلوم نيست بتوان آن را جمع کرد، بنابراين اگر ما مي دانيم واقعيت ها اين طور است، ولي مطمئن هستيم در آينده نمي توان کاري کرد آيا اميدهاي مردم نااميد نمي شود؟ اين يک نکته است و نکته دوم بحث توقعات است. آقاي خاتمي يک انسان است و توانايي خاص و محدوده اثرگذاري خاص دارد و در کنار خود نيروهايي دارد که در هر حال محدود هستند، لايزال و بيکران نيستند که توان اين را داشته باشند هر کار که مي خواهند انجام دهند. آقاي خاتمي در برابر توقعاتي که از او وجود دارد توان خود را مي سنجد تا مشاهده کند آيا مي تواند به برآيند اين توقعات پاسخ دهد يا خير. آقاي خاتمي در حال سنجيدن اين موارد است. ضمن اينکه نکته ديگري هم وجود دارد و من در جاي ديگر هم گفته ام اصولاً آقاي خاتمي اينکه تمام انتخابات در شخصي مثل آقاي خاتمي خلاصه شود را يک بيماري سياسي مي داند و مي گويد ما بايد شرايط را به گونه يي فراهم کنيم که ده ها فرد مناسب ديگر که همه خصوصيات لازم را داشته باشند و حتي يک گام هم فراتر از او باشند وجود داشته باشند.

ارسال نظرات
خط داغ