آگاه
کد خبر: ۱۳۹۷۲

سید محمد خاتمی معتقد است

براي حكومت كردن راهي جز دموكراسي وجود ندارد


سيدمحمد خاتمي گفت: واقعاً اگر بخواهيم ميزان راي مردم باشد و جمهوري اسلامي داشته باشيم دين را بايد بگونه‌اي بفهميم كه تعارضي با آن نداشته باشد.

حجت الاسلام‌والمسلمين سيدمحمد خاتمي در ديدار با دبير و اعضاي شوراي مركزي انجمن اسلامي دانشجويان دانشگاه تهران و علوم پزشكي تهران ، با بيان اين‌كه " اسلام در مورد نسبت ميان دين و انديشه، دين و زندگي، دين و تكليف اجتماعي انسان، حرف و سخن دارد." گفت : امام خمینی يك عالم ديني و مرجع تقليد بودند ولي خيلي‌هاي ديگر نيز اين موقعيت و عنوان را داشتند. تفاوت در كجاست؟ همه مي‌گفتند نماز بخوانيد، روزه بگيريد، دروغ نگوئيد، و ... امام هم بر اين اصرار و تاكيد و پافشاري مي‌كردند، اما امام(ره) امر دين را به گونه‌اي مي‌بيند كه با زندگي اجتماعي پيوند پيدا مي‌كند و معتقد است دين بايد در امر زندگي اجتماعي دخالت كند.

به گزارش روابط عمومی بنیاد باران، ، رييس موسسه بين‌المللي گفت‌وگوي فرهنگ‌ها و تمدن‌ها هفزود: يك انسان روشن‌بين و مسوول ديني چشم‌انداز روشني از زندگي اجتماعي را نشان مي‌دهد كه دين به آن سو فرامي‌خواند، به همين جهت هم نهضت مردمي - اسلامي بر رهبري امام بر اين تاكيد داشت كه رژيم سابق برود و نظام جمهوري اسلامي بيايد.

وي خاطرنشان كرد: سال‌هاي سال است حتي قبل از مسائل رياست جمهوري روي كلمه جمهوري اسلامي تاكيد مي‌كردم و اين‌كه چرا امام جمهوري اسلامي را پيشنهاد كردند و مردم به آن راي دادند؟

وي تاكيد كرد: وقتي از مسووليت‌هاي انجمن اسلامي صحبت مي‌كنيم، بايد پرداختن به اين امور مدنظر باشد؛ يكي مساله روشنفكري ديني و ديگري مساله اصلاحات.

خاتمي گفت: ورود اصطلاحات و «ترم‌هاي» دنياي جديد در متن ذهن و زندگي ما آشوب ايجاد كرد كه هنوز هم حل نشده است؛ در دنيا يك تحولاتي رخ داده و منجر به پيدايش نظام‌ها، سيستم‌ها و انديشه‌هايي شده است كه داراي آثار و نتايج بوده است. وقتي در غرب تحول پيدا مي‌شود شكل و محتوي زندگي را عوض مي‌كند و اين شكل و محتوا به همه دنيا به گونه‌اي كه همه عالم تحث تاثير آن قرار مي‌گيرد سرايت مي‌كند. عينيت زندگي و سخت‌افزاز زندگي تحت تاثير اين جريان قرار گرفته؛ امروز بدون برق، بدون ماشين، بدون سيستم‌هاي شهري و شهرسازي، بدون بكارگيري ابزارهاي توليد و ارتباطي نمي‌توانيم زندگي كنيم.

وي افزود: همراه اين پديده و تحول ترم‌هايي وجود دارد كه نشان دهنده يك سلسله اصول و ارزش‌ها هستند كه آن‌ها هم وارد شده و آن‌جا آشوب ايجاد كرده است. آشوب از آن جهت كه ما يك هويت فكري، ذهني و اعتقادي داشته‌ايم، اين ترم‌ها با آن سازگار نبود و آشفتگي فكري در كار ما حاصل شد.

وي خاطرنشان كرد: همين مساله روشنفكر كه رايج شده همه هم به كار مي‌برند و بعد اصطلاح يا جريان روشنفكري ديني. اين‌ها يعني چه؟ دو اصطلاح در غرب وجود داشته و دارد يكي((ان لايتنمنت)) است كه روشن‌يابي، روشن‌جويي، روشن‌طلبي يا منورالفكري و ديگري روشن‌فكري كه ترجمه ((اينتلكتوال)) است كساني‌كه يك نوع تفكر بازي دارند اين‌ها در غرب جايگاه و معني و كاركرد خود را دارد ولي در جوامعي مثل ما چطور؟

رييس‌جمهور سابق ایران اظهار كرد: اگر روشنگري آن است كه غرب مي‌گويد ما چگونه مي‌توانيم آن را با معيارهايي كه اعتقاد داريم متناسب كنيم؟ در عين حال همراه صنعت، تكنولوژي، علم اين‌ها هم آمده است، منتهي فرهنگ سخت‌جان‌تر است و رويه زندگي سست‌تر و زودتر عوض مي‌شود. ماشين، شهرسازي، برق و... جامي‌افتد، اما فرهنگ چون در عمق جان است سخت‌جان‌تر است و يك نوع آشفتگي ايجاد مي‌شود كه معتقدم اين آشفتگي هنوز هم وجود دارد.

وي تاكيد كرد: يكي از كارهايي كه بايد بشود اين است كه معني و جايگاه روشنفكري بخصوص وقتي با دين توام مي‌شود معين شود؛ مثلاً در مورد روشنفكري، كساني‌كه پايندي‌هاي سخت به معيارهاي ديني دارند تا كساني‌كه اصلاً از دين تعبيرهايي مي‌كنند كه از دين چيزي نمي‌ماند ـ كه در زمان خودمان هم مي‌بينيم و البته نمي‌گويم سوءنيت وجود دارد ـ يكي از كارهايي كه بايد بشود و بحمدالله بدون سرو صدا شده است اين است كه بيائيم اصلاحات را تعريف كنيم. يك سلسله بحث‌هاي تئوريك و فلسفي مي‌شود كه اشكالي ندارد، اما علي‌القاعده بايد به عنوان اصول موضوعه اموري را مشخص كنيم و مبنا قرار دهيم.

به گزارش بنياد باران خاتمي خاطرنشان كرد: اين كه دين را چگونه مي‌پذيريم، حقوق بشر را چگونه مي‌پذيريم، آزادي، مردم‌سالاري را چگونه مي‌پذيريم، نسبت ميان آن‌ها را چگونه برقرار مي‌كنيم كه توضيح هم بايد داشته باشد، اين‌ها بايد مشخص شود كه فكر مي‌كنم مشخص است. ممكن است در آينده اعلام شود هر كسي اين را قبول دارد بيايد و شروع كنيم بر مبناي آن دانش خودمان را و پشتوانه‌هاي تئوريك براساس اصول موضوعه را بالا ببريم.

خاتمي گفت: من براين عقيده هستم كه مرحوم نائيني، آخوند ملامحمد كاظم خراساني، مرحوم محلاتي، حضرت امام (ره) يا كسان ديگري كه بودند اين‌ها را مصاديق روشنفكري ديني بدانم گرچه آن طرف هم برويم به سيد جمال الدين و ... مي رسيم. خيلي دل‌مان مي‌خواهد موضع كسي كه مي خواهد دين داشته باشد در عين حال در امروز هم زندگي كند و در جامعه حضور داشته باشد لرزان نباشد؛ الان از هر كسي بپرسند نسبت دين و روشنفكري، نسبت دين و آزادي، دين و مردم سالاري چه مي‌شود توجيهي مي‌شود ولي به يك گفتمان جمعي نرسيده‌ايم كه به شدت بتوانيم دفاع و ترويج كنيم.

وي ادامه داد: مي‌توان آشفتگي‌هاي موجود را حول محور يك سلسله اصول مشخص و معين و روشني جمع كرد و در طول زمان اصلاح هم بشود.

وي يادآور شد: ما يك انقلاب بزرگي كرده‌ايم؛ ايران كشور بزرگي است و مي‌تواند آينده خيلي خوبي داشته باشد. انقلاب ما بسيار بزرگ و مردمي بوده، شهداي زيادي داده است، امام(ره) بزرگوار در راس اين انقلاب بودند كه منجر به تحول نه تنها در ايران دركل منطقه و جهان شده است و همه ما افتخار مي‌كنيم وابسته به اين حركتيم و هويت ما وابسته به آن است.

رييس‌جمهور سابق كشورمان تاكيد كرد: ما متدينيم ، خدا، پيغمبر و وحي الهي را قبول داريم در عين حال هم روشنفكريم؛ يعني دغدغه روز را داريم. دغدغه انسان و جامعه را! اين جامعه را رشيد آباد و پيشرفته مي‌خواهيم. از افتخارات ماست كه در جمهوري اسلامي، در قانون اساسي ما آمده است حاكميت مطلق بر انسان و جهان از آن خداست و او انسان را بر سرنوشت اجتماعي خود حاكم گردانيده است و هيچ كس حق ندارد اين را از انسان بگيريد؛ اصل 56 قانون اساسي فوق‌العاده است.

وي ادامه داد: درست است دمكراسي در غرب در دوران جديد محور و مبنا قرار گرفت، انسان مبنا قرار گرفت كه يك تحول بسيار بزرگي بود، اما انساني كه او تعريف كرد با انساني كه ما تعريف مي‌كنيم و با خدا نسبت خاصي دارد متفاوت است. ولي انسان ، حقوق انسان، جايگاه او و نيز جامعه انساني براي روشن‌فكر بسيار مهم است.

وي خاطرنشان كرد: به هر حال در انقلاب اسلامي گفته‌ايم كه نظامي كه ما داريم جمهوري اسلامي است؛ در جمهوري اسلامي مردم‌سالاري داراي اهميت است و اين ، يعني حقوق انسان را به رسميت شناختن و براي آن حساب باز كردن. معتقدم اگر بخواهيم حكومت كنيم راهي جز دموكراسي وجود ندارد. مساله رضايت و راي مردم حتي در زمان معصوم هم معتبر است.

وي با اشاره به اين‌كه " اما يك تفاوتي كه ما با دنياي مدرن داريم اين است كه دنيا مي‌گويد دموكراسي يك مصداق دارد و آن ليبرال دموكراسي است كه در غرب تحقق يافته است" ادامه داد: ولي ما مي‌گوئيم دموكراسي يك روش است؛ مي‌توان هم مسلمان بود هم دموكرات؛ دموكراسي بايد با معيارهاي ديني ما بسازد. واقعاً اگر بخواهيم ميزان راي مردم باشد و جمهوري اسلامي داشته باشيم بايد دين را هم بگونه‌اي بفهيميم كه تعارضي با آن نداشته باشد.

ارسال نظرات
خط داغ