چه کسي در ايران حرف آخر را مي زند؟
اعتماد: همواره اين سوال مطرح است که در ايران چه کسي حرف آخر را مي زند و چرا بعضاً مواضع دوگانه يي از مسوولان ايراني شنيده مي شود.دکتر سيدحسين موسوي به اين پرسش اينگونه پاسخ مي دهد.
---
نکته مهمي که به صورت پرسش، پيوسته به وسيله محافل غربي مطرح مي شود دوگانگي ادبيات سياسي ايران در پرونده حساس اتمي است. بسياري از خبرنگاران اين پرسش را مطرح مي کنند که رئيس جمهور ايران از ادبيات تندروانه استفاده مي کند. علي لاريجاني رئيس مجلس شوراي اسلامي آن را تعديل مي کند و دکتر علي اکبر ولايتي در مقاله مشهور خود در ليبراسيون روي اين نکته پافشاري مي کند که تصميم گيري واقعي در مورد مسائل حساسي نظير برنامه اتمي ايران در دست مقام معظم رهبري است. پرسش خبرنگاران اين است که مقامات تصميم گيرنده غربي به کدام يک از اين ادبيات و مواضع ايران بايد چشم بدوزند و آن را سياست قطعي تلقي کنند؟ در پاسخ به اين پرسش بايد گفت وجود چندزباني در ديپلماسي امري کاملاً متعارف در روابط بين المللي است. رهبران سياسي جهان ماحصل و معدل آن و رويکرد اصلي اين سياست چندزبانه را بايد جست و جو کنند. اين روش در اکثر ديپلماسي هاي جهاني حتي در موضوع برخورد با برنامه اتمي ايران ملاحظه مي شود.
مهم ترين نمونه آن ادبيات چندزبانه اسرائيل است. از يک سو شائول موفاز مي گويد اگر ايران به بسته پيشنهادي 1«5 عمل نکند بايد خود را براي رويارويي نظامي آماده کند، بلافاصله جنجالي به راه مي افتد که شائول موفاز نظر شخصي خود را ارائه کرده و اين ديدگاه بازتابي از سياست رسمي اسرائيل نيست. حتي نخست وزير اسرائيل رسماً مي گويد؛ ما با ايران جنگ نداريم. در همان حال همه خبرگزاري ها به صورت ناگهاني به نقل از روزنامه نيويورک تايمز خبري منتشر مي کنند مبني بر اينکه اسرائيل با يکصد فروند جنگنده بمب افکن عمليات تمرين حمله به تاسيسات اتمي ايران را در حوزه درياي مديترانه با همکاري يونان به اجرا گذاشته است. اسرائيل در قبال اين خبر سکوت اختيار مي کند. در ميان مقامات امريکايي نيز، يکي (خانم رايس) زبان آرامي در برخورد با پرونده اتمي ايران در پيش مي گيرد، ديک چيني معاون جرج بوش از زبان خشن بهره مي گيرد و جان بولتون نماينده پيشين امريکا در سازمان ملل متحد به منتهي اليه ادبيات افراطي براي تهديد ايران متوسل مي شود.
در تفسير اين پديده متعارف بايد گفت دو حريف در بازي رجزخواني پيام هايي به يکديگر منتقل مي کنند که طرف مقابل از پتانسيل موجود در دستگاه حريف براي واکنش به يک بحران آگاه شود و در ضمن وحشت هم بکند. اين يک امر متعارف در روابط بين المللي است و اين فقط به کشورهاي داراي وضعيت خصمانه (مانند ايران و امريکا) منحصر نمي شود. شما ملاحظه کنيد مقامات امريکا چه در قالب کنگره و چه در دستگاه ديپلماتيک خارجي چگونه با دولت نوري المالکي برخورد مي کنند.
دوگانگي يا چندگانگي زباني در ديپلماسي بيان کننده ظرفيت هاي حريفان براي مهار قدرت يا تضعيف آن پيش از ورود به تشک کشتي است. به اين رفتار و ديپلماسي، آزمون اراده ها مي گويند.