انحصارات دارویی رویاروی رقبای خارجی
سرمایه: صنعت دارو در حالی امروزه به یکی از صنایع کم استقبال سهامداران بدل شده که روزگاری درازای صف های خرید طولانی اش به چندین میلیون می رسید.
جالب اینجاست که با بازار فروش دارو در ایران مشکل چندانی ندارد چراکه واردات دارو هم با مشکلات فراوانی مواجه است و هم اینکه در پاره ای از اوقات اختلاف قیمت های فاحشی دیده می شود.
با این حال با نگاهی اجمالی به نمودار این صنعت به وضوح می بینیم از ابتدای سال 2007 تاکنون حداقل مقدار شاخص قیمت این صنعت حوالی 490 و پس از نوسان های بسیار حداکثر آن به حدود 583 واحد رسیده، این رقم در حال حاضر نزدیک به 525 واحد و روبه نزول است.
بهرام پرتوی یکی از اعضای کانون سهامداران حقیقی با اشاره به اینکه EPS شرکت های دارویی ارقام خوبی هستند گفت: «سهام دارویی را باید با دیدگاه بلندمدت مورد دادوستد قرار داد اما در حال حاضر رویکرد بازار کوتاه مدت است و اغلب سهامداران به دنبال نوسان گیری هستند. در این شرایط سرمایه گذاران به دنبال سهام نو ورود بازار خواهند بود و سایر سهام که نیاز به رویکرد بلندمدت دارد هرچند پر بازده کمتر مورد استقبال قرار خواهند گرفت.»
- نیاز به دیدگاه بلندمدت در صنعت دارو
وی سپس ادامه داد: «صنعت دارو در کشور ما انحصاری است و رقیبی ندارد. از آنجایی که این صنعت به ارگان های خاص وابسته است، سودده بوده، هست و خواهد بود. به عنوان مثال یکی از شرکت های دارویی در حال حاضر تحقیقات زیادی روی داروهای ضدسرطان انجام داده است. اگر این شرکت به نتیجه مطلوب برسد به طور حتم تحول بزرگی ایجاد خواهد کرد.»
این عضو کانون سهامداران حقیقی با اشاره به کم ریسک بودن این صنعت ابراز کرد: «انحصاری بودن این صنعت در کشور سبب شده است بخش فروش محصولات با کمترین مشکل ممکن روبه رو باشد. از سوی دیگر عدم وابستگی قیمت این محصولات به قیمت های جهانی نیز حاشیه امنیت آن را افزایش داده است. حتی در خصوص داروهای صادراتی نیز بسیار حساب شده عمل شده است اما مشکل حال حاضر این صنعت دیدگاه کوتاه مدت سهامداران در مقابل بازدهی این صنعت در بلندمدت است.»
دکتر بهمن پاکباز یکی از کارشناسان صنعت دارو مهم ترین چالش پیش روی این صنعت را واردات غیرمتعارف محصولات خارجی و استقبال بی دلیل مردم از آنها عنوان کرد و گفت: «کارخانجات دارویی در حال حاضر قادر هستند حدود 95 تا 97 درصد نیاز داخلی را پوشش دهند ضمن اینکه وزیر بهداشت از احتمال تاسیس 30 کارخانه جدید نیز خبر داده است. در این خصوص نباید از علاقه بی دلیل مردم به داروهای خارجی نیز صرف نظر کنیم. از سوی دیگر تا چند سال پیش افزایش تولید داروها باید به تصویب کمیسیون می رسید. به این ترتیب با بررسی نیاز داخلی تولید را به اندازه ای افزایش می دادند که از مصرف داخلی تجاوز نکند.»
وی سپس ادامه داد: «اما حدود دو سال است به منظور افزایش رقابت این مجوز را لغو کرده اند. این امر از یک سو سبب شده کیفیت محصولات بهتر شود اما از سویی دیگر موجب انباشت دارو در کارخانه ها شده است چراکه تمام کارخانه های کنونی می توانند تا هر میزانی که توانایی دارند، دارو تولید کنند. این امر سبب شد تا به دلیل تولید بیش از حد بسیاری از کارخانجات محصولات خود را با تخفیف های زیاد به داروخانه ها بفروشند. در پاره ای از موارد نیز تاریخ مصرف داروها تمام شد. این امر موجبات ضرر شرکت های دارویی را فراهم آورد.»
این کارشناس صنعت دارو با اشاره به اینکه بهتر است واردات در بخش داروهایی باشد که ما در داخل آنها را تولید نمی کنیم، اظهار کرد: «واردات داروهای خاص به دلیل قیمت بالایشان بیشتر از 50 درصد ارزبری دارویی کشور را می بلعد. بنابراین شاید بهتر باشد هم واردات را تنها به آنها محدود کنیم و هم خودمان به جای افزایش تولید در پی تولید این داروها باشیم.»
وی در پایان خاطرنشان کرد: «قبل از مجوز برای افزایش تولید باید بستر های مناسب برای صادرات آن را فراهم کنیم چراکه مصرف داخلی ما محدود است و برای جلوگیری از زیان شرکت ها باید مازاد را صادر کنیم. در این خصوص اعطای جایزه های صادراتی نیز می تواند راهگشا باشد.»