کاهش سرمایه گذاری عامل افت تولید برقابی
عدم سرمایه گذاری در بخش نیروگاه های برقابی سبب شده کشور از بیش از 47 هزار و 800 مگاوات برقابی در کشور محروم شود. در حال حاضر بیش از پتانسیل احداث 55 هزار مگاوات نیروگاه های برقابی در کشور وجود دارد که از این میزان تنها هفت هزار و 200 مگاوات محقق شده است.
سرمایه گذاری بیشتر در ساخت نیروگاه های برقابی می توانست بیش از نیاز کشور برق تامین کند و برای همیشه دغدغه خاموشی ها را به دلیل عدم مدیریت وزارت نیرو پایان دهد. به رغم اهمیت این موضوع طی سه سال اخیر هیچ سرمایه گذاری جدیدی برای احداث نیروگاه های برقابی در کشور صورت نگرفته و وزارت نیرو برنامه ای برای ساخت نیروگاه های جدید طی سه سال آینده هم ندارد. در عین حال گفته می شود کمبود منابع آبی، عدم سرمایه گذاری در مهار آب های مرزی و ساخت سدها و نیروگاه های بیشتر سبب شده بهره برداری از نیروگاه های برقابی 70 درصد کاهش یابد.
یک مقام آگاه در وزارت نیرو که نخواست نامش فاش شود در گفت وگو با «سرمایه» گفت: «ظرفیت تولید برق از طریق نیروگاه های برقابی در کشور در سال 87 با رشدی معادل 4/9 درصدی نسبت به سال 86 همراه بود.»
او افزود: «براساس آمارهای موجود شرکت توانیر، ظرفیت تولید برق از این طریق در سال 86 نسبت به سال 85 حدود 2/9 درصد و در سال 85 نسبت به سال 84 ، 6/8 درصد رشد داشته است.»
وی تاکید کرد: «با این حال این ارقام حاکی از آن است که بیشترین میزان رشد ظرفیت سازی برقابی با 5/20 درصد مربوط به سال 84 بوده است و میزان رشد در این بخش در سال های بعدی با رشد کمتری مواجه بوده است.»
وی با اشاره به هدرروی 20 درصدی برق در شبکه های برق خاطرنشان کرد: «متاسفانه خسارت اتلاف انرژی در ایران طی سال های اخیر به بیش از 200 میلیارد دلار رسیده است.» به گفته وی در حال حاضر یک پنجم برق تولیدی کشور به دلیل فرسودگی شبکه ها و نیروگاه ها هدر می رود.
وی تاکید کرد: «متاسفانه وزارت نیرو طی سال های اخیر سرمایه گذاری کمی در بخش نیروگاهی به ویژه برقابی انجام داده است.»
به گفته وی آمار و اطلاعات موجود گواهی این ادعاست که وزارت نیرو طی دو یا سه سال اخیر اعتبار و هزینه ای را صرف پروژه ها نکرده است و اگر هم گاهی شنیده می شود که واحد نیروگاهی وارد مدار می شود همگی از جمله پروژه هایی است که عملیات اجرایی آن از چهار یا پنج سال گذشته آغاز شده است.» - ظرفیت نصب شده محدود در ایران علی منصوری کارشناس برق در گفت وگو با «سرمایه» گفت: «انرژی برقابی اصطلاحی است که به انرژی الکتریکی تولیدی از نیروی آب اطلاق می شود و در حال حاضر انرژی هیدروالکتریسیته بالغ بر 800000 مگاوات در جهان است که حدود 19 درصد از کل انرژی الکتریکی تولید جهان را پوشش می دهد.»
به گفته وی انرژی حاصل از هیدروالکتریسیته در ایران هم اکنون بیش از هفت هزار مگاوات است که باتوجه به حداکثر ظرفیت تولید که بیش از 55 هزار مگاوات است، می طلبد که دولت و متولیان امر سرمایه گذاری بیشتری را در بخش ساخت نیروگاه ها انجام دهند چراکه با سرمایه گذاری بیشتر نه تنها تولید برق از این طریق افزایش خواهد یافت بلکه میزان صادرات ما به کشورهای همسایه تا 15 هزار مگاوات افزایش خواهد یافت. منصوری تاکید کرد: «با مقایسه ایران با سایر کشورها درمی یابیم که میزان سرمایه گذاری در ساخت سد و نیروگاه های برقابی با توجه به پتانسیل های موجود کم بوده است.»
به گفته وی در حال حاضر کشورهایی چون سوئیس، ایتالیا، هند، استرالیا، ژاپن، اسپانیا، ترکیه، فرانسه، روسیه، کانادا و مکزیک به ترتیب 15 ، 20 ، 30 ، 12 ، 32، 25 ، 15 ، 26 ، 46 ، 70 و 15 هزار مگاوات ظرفیت نصب شده نیروگاه های برقابی آنها تا سال 2008 است که با کمی تامل می توان فهمید کشورهایی همچون سوئیس، ایتالیا، اسپانیا و فرانسه به رغم وسعت کم، ظرفیت قابل توجهی را به خود اختصاص داده اند. حتی ظرفیت نصب شده نیروگاه های برقابی در ترکیه که اخیراً توسعه یافته شده و همسایه ایران محسوب می شود نیز بسیار چشمگیر است.
- 180سد در ایران
یک منبع آگاه در وزارت نیرو در خصوص تعداد سدها در ایران و سایر کشورها در گفت و گو با سرمایه گفت: «درحال حاضر ایران بیش از 180 سد بزرگ دارد که با توجه به نیاز روزافزون به آب و افزایش مصرف آن و نیاز تولید برق ساخت سدهای بیشتر را طلب می کند.»
به گفته وی «کانادا، مکزیک، روسیه، فرانسه، ترکیه، اسپانیا، ژاپن، هند، استرالیا، بوسنی و هرزگوین، ایتالیا، رومانی، سوئیس، یونان، آلمان به ترتیب؛ 575 ، 804 ، 91 ، 160، 510 ، 1210 ، 2610 ، 2481، 510 ، 30 ، 570 ، 209 ، 157 ، 32 و 311 مورد ساخته شده تا سال 2008 دارند.
وی خاطرنشان کرد: «با توجه به اینکه ایران یک کشور با آب و هوای متفاوت و شرایط اقلیمی مختلف است در برخی از مناطق کشور شاهد وفور آب و در ناحیه دیگر با کمبود آن مواجه هستیم لذا با مدیریت مناسب و ساخت سد های بیشتر می توان امکان دستیابی به آب را افزایش داد و با نصب نیرو گاه های برقابی میزان تولید برق را چندبرابر افزایش داد.»