توافقنامه ای علیه ایران یا آمریکا امضا نمی کنیم
گفت وگو با ناظم عمر دباغ
«توافقنامه امنیتی بغداد- واشنگتن درراستای محدود کردن آمریکایی ها است و قرار نیست که این توافقنامه تهدیدی علیه کشورهای همسایه به خصوص ایران باشد چرا که ما عراقی ها حاضر نیستیم توافقنامه ای علیه ایران یا حتی آمریکا امضا کنیم،بنابراین امضا شدن این توافقنامه بهتر از امضا نشدنش است.»
این بخشی از اظهارات نماینده اقلیم کردستان عراق در تهران است که به شدت از امضای توافقنامه امنیتی بغداد- واشنگتن دفاع می کند و معتقد است با وجود آنکه در حال حاضر توافق بر سر آن به بن بست رسیده، دیر یا زود به امضای مقامات عراقی و آمریکایی خواهد رسید.
طرح پیش نویس توافقنامه امنیتی بغداد- واشنگتن مدتی است که به محل مناقشه برخی مسوولان درجه دوم و سوم دو کشور همسایه ایران و عراق تبدیل شده به طوری که روابط و مراودات آنها تحت تاثیر این توافقنامه قرار گرفته است.
در همین حال سومین سفر نوری المالکی نخست وزیر عراق به ایران را نیز می توان در این راستا مورد ارزیابی قرار داد. تثبیت ادامه حضور آمریکا به عنوان مهم ترین دشمن استراتژیک ایران در طولانی ترین مرزهای خود باعث شده تهران به شدت با امضای این توافقنامه مخالفت کند.
با این حال ناظم عمر دباغ معتقد است عراقی ها تلاش می کنند همواره این اطمینان را به ایران بدهند که با امضای این توافقنامه زمین و آسمان عراق هیچگاه به پایگاهی برای تهدید ایران تبدیل نخواهد شد.
وی همان طور که به شدت از حمله آمریکا به عراق دفاع می کند می گوید اگر کشور قدرتمندی همچون آمریکا نبود حکومت دیکتاتوری صدام حسین تاکنون به ادامه حیات خود می پرداخت و مردم عراق خود را مدیون آمریکایی ها می دانند، به همان نسبت هم از ادامه حضور آمریکا در عراق دفاع می کند.
آنچه در پی می آید گفت وگوی «سرمایه» با ناظم عمر دباغ نماینده اقلیم کردستان عراق در تهران پس از سفر نوری المالکی نخست وزیر عراق به ایران است که همچون روابط اخیرایران و عراق تحت تاثیر توافقنامه امنیتی بغداد- واشنگتن بود.
+چندی پیش شاهد سفر نوری المالکی نخست وزیر عراق به تهران بودیم.این سفر در حالی انجام شد که تهران و بغداد بر سر امضای توافقنامه امنیتی میان بغداد و واشنگتن دچار اختلاف نظراتی شده بودند که همین امر هم باعث شده بود سومین سفر نخست وزیر عراق تحت الشعاع این توافقنامه قرار بگیرد. به عنوان نخستین سوال ارزیابی خود را از این سفر بفرمایید. به نظر شما این سفر که حاشیه ای پررنگ تر از متن داشت با چه اهدافی انجام گرفت؟
من سفر آقای مالکی و هیات همراهش به ایران را تنها مربوط به حواشی آن یعنی توافقنامه امنیتی میان واشنگتن و بغداد نمی دانم. روابط جمهوری اسلامی ایران باعراق یک روابط دیرینه و قدیمی است واین روابط تنها در سطح دولت ها نیست بلکه در سطح ملت ها هم هست. خوشبختانه پس از سرنگونی حکومت صدام حسین هم حاکمیت به دست مبارزان سابقی افتاد که همگی به واسطه کمک های جمهوری اسلامی اکنون روابط خوب و مستحکمی با ایران دارند.با این حال باز هم نیاز است به دلیل مسائل و شرایطی که در آینده پیش می آید دو کشور در تقویت روابط دوجانبه اهتمام بیشتری داشته باشند.بنابراین سفر مالکی در وهله اول در راستای تقویت روابط دوجانبه انجام گرفت ولی به هر حال مسائلی چون توافقنامه امنیتی واشنگتن - بغداد این سفر را تحت تاثیر قرار داد. البته من معتقدم که سفر نخست وزیر عراق و هیات همراهش به ایران تنها در راستای تقویت دوجانبه بوده است و دستاوردهای خوبی هم از جنبه مسائل امنیتی، سیاسی و اقتصادی داشت.
+شما توافقنامه امنیتی بغداد - واشنگتن را که همراه با ابراز نگرانی هایی از سوی مقامات ایرانی بوده است، چگونه ارزیابی می کنید؟
حکومت عراق در حال حاضر بر این عقیده است که ما نباید یک منفعت آنی، زودگذر و با دستاورد کوتاه مدت را بر روابط دوجانبه میان دو کشور همسایه ترجیح دهیم و توافقنامه ای را با طرف آمریکایی امضا کنیم که باعث ایجاد نگرانی و ناامنی در منطقه به ویژه برای کشورهای همسایه شود. بنابراین از منظر دیگر هم سفر آقای مالکی به تهران اولاً یک گام و تلاش مثبت بود برای اطمینان بخشیدن به ایران که این مسائلی که امروز تحت عنوان توافقنامه میان تهران و واشنگتن مطرح است نباید بر روابط دوجانبه اثرگذار باشد و ثانیاً اطمینان دادن به همه کشورهای همسایه که حضور نیروی خارجی در عراق نمی تواند باعث شود که سرزمین عراق مورد بهره برداری برای حمله و ایجاد مشکل برای کشورهای همسایه شود.
+با این حال چند روز پس از سفر هیات عراقی، آقای مالکی از به بن بست رسیدن توافقنامه امنیتی بغداد - واشنگتن خبر داد.
کلاً من معتقدم توافقنامه امنیتی میان دو کشور آمریکا و عراق دیر یا زود به امضا می رسد. به هر حال برای امضای یک توافقنامه کم و بیش اختلاف نظراتی وجود دارد.پس از مخالفت با برخی بندهای توافقنامه، آمریکایی ها ناچار شدند که تغییراتی را در آن به وجود بیاورند بر این اساس آنها در حال بررسی یافتن راه هایی برای کاهش اختلافات هستند.از این رو پس از یافتن اشتراک نظرها این توافقنامه به امضا خواهد رسید و مورد تایید پارلمان عراق قرار خواهد گرفت. پارلمان عراق مطمئناً توافقنامه ای را تایید خواهد کرد که به این امر تاکید کند که زمین و آسمان عراق باید متعلق به عراقی ها باشد و نباید هیچ پایگاه عراقی به پایگاه آمریکایی ها تبدیل شود و موجبات نگرانی کشورهای همسایه را فراهم کند.
+درست چند روز پس از بازگشت آقای مالکی از ایران اعلام شد که توافقنامه دوجانبه عراق - آمریکا به بن بست رسیده است براین اساس برخی تحلیلگران ابراز عقیده کردند که این توافقنامه در تهران رد شد و به امضا نرسید. به نظر شما سفر آقای مالکی به ایران چقدر بر رد این توافقنامه تاثیر گذاشت؟
به نظر من سفر آقای مالکی به تهران با هدف کسب اجازه از مقامات ایرانی برای امضای توافقنامه نبود بلکه این سفر در راستای اطمینان بخشیدن به مقامات ایرانی انجام شد و برای این بود که به آنها گفته شودکه قراردادی امضا نخواهد شد که براساس آن آمریکایی ها بتوانند از خاک عراق تهدیدی علیه کشورهای همسایه باشند و دراین سفر این اطمینان داده شد که خاک و آسمان عراق هیچ گاه عاملی برای تهدید کشورهای همسایه نخواهد شد. براین اساس عامل تعویق امضای توافقنامه جلب نشدن نظرات عراقی ها است و نه مخالفت ایرانی ها. بنابراین به محض ایجاد تغییرات و جلب نظر عراقی ها این توافقنامه امضا خواهد شد.در مجموع در امضای هر توافقنامه و قراردادی هر یک از طرفین به دنبال کسب امتیازات بیشتر و دادن امتیازات کمتر هستند از این رو چانه زنی های این چنینی طبیعی است و همین امر هم منجر به دیر امضا شدن توافقنامه می شود.
+ شما بسیار به توافقنامه امنیتی بغداد - واشنگتن خوشبین هستید و معتقدید که آقای مالکی هم در سفر خود به تهران این اطمینان را به مقامات ایرانی داده است که در صورت امضای توافقنامه قرار نیست خاک عراق پایگاهی برای تعرض به همسایگان شود ولی به هر حال باید پذیرفت که امضای این توافقنامه از دو منظر برای ایران ایجاد نگرانی می کند.از یک سو این توافقنامه منجر به تثبیت حضور دشمن ایران در نزدیک ترین نقطه مرزی اش می شود و از سوی دیگر دولت فعلی عراق دولت دوام داری نیست که بتواند اطمینان بلندمدتی به ایران بدهد. بنابراین از این دو منظر شما نگرانی ایرانی ها را بجا می دانید یا خیر؟
در مجموع ما هر گونه نگرانی ایران جهت حفظ منافع خودش را بحق می دانیم، ولی این را باید در نظر بگیریم که آمریکا در منطقه تنها در عراق حضور ندارد. اگر این را برآورد کنیم می بینیم که آمریکا تقریباً در تمام طول مرزهای ایران حضور فیزیکی دارد از عراق گرفته تا کشورهای حاشیه خلیج فارس و افغانستان، ولی حضور آمریکا در عراق بسیار متفاوت است باحضور در دیگر کشورهای منطقه. این درست است که در آینده ممکن است نخست وزیر و رئیس جمهوری دولت فعلی تغییر کند ولی من اطمینان دارم که اکثریت افکار عمومی در عراق خواستار دشمنی و عداوت با ایران نیستند بنابراین هر دولتی با هر عقیده و اعتقادی که از دل سیستم دموکراتیک عراق بیرون بیاید تاکیدشان بر ادامه تقویت روابط با ایران خواهد بود. بنابراین ایران باید اطمینان داشته باشد که این روال مثبتی که میان دو کشور حاکم است ادامه خواهد داشت و با تغییر نفرات دستخوش تغییرات نخواهد شد.
+نکته ای که نباید فراموش کرد این است که باحضور نومحافظه کاران آمریکا به کاخ سفید استراتژی قالب، تحقق دکترین خاورمیانه بزرگ بوده است، هر چه عراق بخواهد به ایران اطمینان بدهد که عراق پایگاهی برای حمله نخواهد شد ولی با امضای این توافقنامه عراق،آمریکا را به اهدافش نزدیک تر می کند. نظرتان در این باره چیست؟
آمریکا تا حدود زیادی به هدفش برای تحقق استراتژی دکترین خاورمیانه بزرگ رسیده و اکنون تنها به دنبال آن است که جا پای خود را در منطقه محکم تر کند. آمریکا اکنون در ترکیه، اسرائیل، کشورهای عربی مثل مصر، اردن، عربستان سعودی، قطر، امارات و کویت پایگاه دارد و عراق پایگاهی است که قرار است رسمی تر شود اما اگر هم قرار باشد عراق پایگاه جدیدی برای آمریکایی ها باشد بی تردید تفاوت دارد با دیگر پایگاه های این کشور در منطقه خاورمیانه، چرا که روابط عراقی ها با دولت و ملت ایران بسیار نزدیک تر است با روابط کشورهای دیگر با ایران.علاوه بر این کشورهای دیگر منطقه توافقنامه های امنیتی و دفاعی را به امضا رسانده اند که اختیارات تام را به آمریکایی ها داده اند اما تفاهمنامه مطرح میان بغداد - واشنگتن هیچ گاه شامل این مسائل نمی شود.در برخی بندهای قبلی توافقنامه بغداد - واشنگتن که مورد موافقت قرار نگرفت آمده بوده: مثلاً آسمان و زمین عراق باید در اختیار آمریکایی ها باشد یا شهروندان آمریکا در عراق از مصونیت سیاسی و دیپلماتیک برخوردار شوند ولی این بندها هیچ گاه مورد پذیرش قرار نگرفت و ناچار به حذف آن شدند چرا که احساس کردند به غیر دولت،
مردم عراق هم نسبت به این بندها واکنش نشان خواهند داد بنابراین بعد از تعدیل، در این موافقتنامه ذکر شد که تنها نظامیان و دیپلمات های آمریکایی از مصونیت سیاسی و دیپلماتیک برخوردار شوند.همچنین مردم و دولت عراق هیچ گاه مایل نیستند توافقنامه ای امضا کنند که منجر به ایجاد نگرانی و تهدیدی علیه کشورهای دیگر منطقه شود. ما نه مایلیم که توافقنامه ای را علیه آمریکایی ها با ایران امضا کنیم و نه مایلیم که با ایرانی ها توافقنامه ای علیه امریکا امضا کنیم بلکه حاکمان در عراق تنها به دنبال حفظ منافع کشورشان هستند و سعی دارند که با کمک هر کشوری امنیت را در عراق برقرار کنند تا بازگشت امنیت به بازگشت وحدت منجر شود.
+شما معتقدید که آمریکا توانسته است به هدفش در تحقق دکترین خاورمیانه بزرگ دست پیدا کند؛ هدفی که به حضور پررنگ آمریکا در منطقه منجر شده است، این حضور را در خاورمیانه چگونه ارزیابی می کنید؟ آیا این حضور برای عراق مثمرثمر بوده است؟
تا حد زیادی حضور آمریکایی ها در عراق مثمرثمر بوده است و من معتقدم که در مجموع برنده حضور آمریکایی ها در منطقه، عراق بوده است به طوری که کمونیست ها در عراق می گفتند خدا را شکر که امپریالیسم سقوط نکرد وگرنه هیچ وقت حکومت صدام سرنگون نمی شد. اگر آمریکا به عراق حمله نمی کرد، هیچ کشوری نمی توانست صدام را سرنگون کند. بنابراین به خودی خود حضور آمریکا در عراق یک منفعت برای عراق بود، این به نفع ایران هم بود چرا که یکی از دشمنان سرسخت ایران یعنی صدام حسین و حزب بعث از بین رفت،اگر آمریکا نبود نه ایرانی ها و نه مردم عراق نمی توانستند صدام را سرنگون و اعدام کنند. این را تنها آمریکا و نیروهای ائتلاف به رهبری آمریکا عملی کردند.
+اما آمریکا به واسطه حضور صدام حسین در منطقه که به ایجاد شرارت و ناامنی پرداخته بود وارد عراق شد، حالا که این حکومت سرنگون شده است باید چه کار کرد. باید به حضورشان به همین شکل موجود ادامه بدهند؟
به نظر من کشورهای همسایه اگر می خواهند هر چه زودتر تکلیف آمریکا در عراق روشن شود باید همکاری هایی را در زمینه برقراری امنیت در عراق، تقویت نیروهای نظامی و پلیس، فراهم کردن نیازهای مردم، بازسازی های عمرانی، تقویت حکومت عراق برای حفظ وحدت در چارچوب یک حکومت فدرالی، پارلمانی، دموکراتیک و خروج عراق از فصل هفتم داشته باشند.اگر این شرایط فراهم شود خود به خود نیاز به نیروهای ائتلاف در منطقه کم می شود، وقتی نیاز کم شد حضور آمریکا در عراق تنها در چارچوب یک توافقنامه مطابق با مقررات بین المللی امکان پذیر می شود. یکی از اهدافی که توافقنامه دنبال می کند این است که حضور آمریکایی ها در عراق محدود شود و به نوعی حضور آنها با تعریف مشخص صورت خواهد گرفت. برخی معتقدند توافقنامه امنیتی بغداد - واشنگتن نباید امضا شود در حالی که من معتقدم این توافقنامه امضا شدنش بهتر از امضا نشدنش است چرا که روشن می شود نیروهای آمریکایی در چه چارچوبی قرار است در منطقه باقی بمانند، اکنون به دلیل اینکه چنین توافقنامه ای امضا نشده، محدودیتی ایجاد نشده است و حضور آنها در عراق کاملاً آزاد و بدون مانع است.
+آیا مفید بودن حضور آمریکا در منطقه منجر به آن می شود که عراقی ها آمریکا را به کشور همسایه خود ترجیح بدهند؟
درست است که حضور آمریکا در عراق مفید و مثمرثمر بوده است اما نباید فراموش کنیم ارتباطات دولت و ملت عراق با ایران مطمئناً بر دیگر ارتباطات ارجحیت دارد چرا که آنچه مورد تاکید قرار می گیرد این است کشوری که برای همیشه ماندنی است، ایران است چرا که آمریکا خواه ناخواه یک روزی باید منطقه را ترک کند. بنابراین ما ترجیح می دهیم هیچ توافقنامه ای با هیچ کشوری امضا نشود که موجبات نگرانی ایران را فراهم کند.برای ما ارتباط با ایران اهمیت خاص خودش را دارد، این ارتباط هم تنها محدود به دولت عراق نیست بلکه ملت ایران و عراق هم با یکدیگر ارتباط خوب و صمیمانه ای دارند اما اینکه ما تاکید می کنیم حضور نیروهای ائتلاف در عراق برای مردم عراق مثمرثمر بوده است با در نظر گرفتن این واقعیت است که اگر آنها نبودند صدام هم تاکنون ماندنی بود. بنابراین حضور آمریکا در منطقه هم برای ایران و هم برای عراق مفید بود، حال از این شرایط دو کشور باید استفاده کنند.
+در حالی اعلام می کنید برای روابط تهران - بغداد اهمیت خاصی قائل هستید که در ماه های اخیر تلاش زیادی در راستای تحکیم روابط دو کشور به خصوص از سوی برخی مقامات عراقی و به طور مشخص آقای علی الدباغ سخنگوی دولت عراق صورت نگرفته است و روند اتهام زنی ها از سوی ایشان علیه ایران افزایش یافته است، این روند متناقض را چگونه ارزیابی می کنید.
در مجموع باید یکسری مسائل را درک کنیم که اظهارنظرات مقامات عراقی را تنها در چارچوب خودش تعریف کنیم. باید بدانیم مقامات تصمیم گیر و اصلی در دو کشور چه کسانی هستند. اظهارنظری که از سوی سخنگوی دولت عراق مورد اشاره قرار گفت مشابه آن هم در تهران مشاهده شده است. بعضی وقت ها برخی مقامات ایرانی در مصاحبه ها و سخنرانی ها حرف هایی زده اند که اثر منفی داشته است اما در کل دو کشور باید بدانند تنها اظهارنظر مقامات تصمیم گیر باید مورد تاکید قرار گیرد. در عراق مناسبات میان مسوولان تصمیم گیر تبلیغات علیه ایران نیست به طور مثال ما شاهد آن بودیم که جلال طالبانی چندین بار اتهاماتی که علیه ایران مطرح بود را به صراحت رد کرده است. از سوی دیگر خود آقای مالکی به عنوان نخست وزیر عراق به همراه هیات همراه به تهران آمدند تا به تحکیم روابط با ایران بپردازند. عراقی ها در مورد دخالت در ناامنی ها معتقدند بعضی از ایرانی ها دخالت دارند نه اینکه دولت ایران دخالت مستقیم دارد. همچنین نیروهای ائتلاف مدعی هستند برخی موشک ها و بمب هایی که در ناامنی های عراق به کار گرفته می شود، متعلق به ایران است اما ما می گوییم خیلی از آنها هم ساخت ایران نیست
و ساخت کشورهای اروپایی است. اما این به معنای این نیست که ما بگوییم فلان کشور اروپایی دخالت مستقیم در ناامنی های عراق دارد یا مثلاً مدعی هستند که مقتدا صدر در ایران به سر می برد اگر او واقعاً هم در ایران باشد هیچ اشکالی ندارد چراکه مقتدا صدر تا این لحظه در هیچ دادگاهی متهم نشده است بنابراین اجازه دارد همچون دیگر شهروندان به هر کشوری که دلش خواست مسافرت کند. اما در مقابل هیچ کس نمی گوید «حارث ضاری» رئیس هیات علمای سنی عراق که اولاً در دادگاه های عراق محکوم شده است ثانیاً علناً در رسانه های عربی اعلام کرده است در برابر دولت فعلی و حکومت فعلی عراق دست به مبارزه خواهد زد البته مورد حمایت کشورهای عرب هم هست، کجاست.این یک رویکرد یک بام و دوهوایی است که از سوی آمریکایی ها پیش گرفته شده است و ما هم نسبت به آن معترضیم. +فکر نمی کنید این رویکرد متناقض تنها در راستای پررنگ کردن ایران هراسی در منطقه و کاهش نفوذ ایران در عراق صورت می گیرد. درست است، به نظر من دلیل اصلی این رویکرد متناقض اختلاف نظری است که میان آمریکا یی ها و ایرانی ها وجود دارد، ولی ما هم نمی خواهیم میان دشمنی دو کشور باشیم. اگر سیاست عراق این نبود در
عین روابط خوب با آمریکا این تعداد مقامات عراقی به ایران سفر نمی کردند و سعی در تحکیم روابط دو جانبه نداشتند.
+اعلام می کنید که سیاست عراق این است که میان دشمنی و اختلاف نظر دو کشور قرار نگیرد ولی به هر حال عراق یکبار این کار را کرد و زمینه سه دور مذاکره سه جانبه را فراهم کرد.
اولاً ارزیابی تان از این مذاکرات چه بود و بفرمایید چرا دور چهارم به بن بست رسید. براساس اطلاعاتی که ما داریم عامل تعویق مذاکرات سه جانبه بر سر بازگرداندن امنیت آمریکایی ها بود یعنی شما معتقدید که آمریکایی ها راغب نبودند، این در حالی است که آنها چندبار به طور رسمی درخواست مذاکره را از طریق سفارت سوئیس به مقامات ایرانی تحویل دادند. من فکر می کنم که برادران ایرانی آمادگی کامل داشتند ولی این آمریکایی ها بودند که میان خود به توافقی برای ورود به مذاکرات دست نیافتند. +آیا برگزاری سه دور مذاکره برای عراق مفید بود. همه مذاکرات برای عراق مهم و مفید است.
+ولی به هرحال سه دور مذاکره سه جانبه هیچ نتیجه ملموسی را در پی نداشت و توافقی که منجر به بازگشت امنیت به عراق شود، حاصل نشد.
درست است که رسماً در این مذاکرات هیچ دستاورد مشخص و ملموسی به دست نیامد ولی ضمناً دیدیم که به هرحال حضور در مذاکرات آثار مثبتی را برجا گذاشت. +ماجرایی که چندی پیش بسیار پر سروصدا هم شد اعلام رویکرد جلال طالبانی درباره قرارداد الجزایر بود که خواستار لغو یک طرفه این قرارداد بود، این موضوع چگونه با اظهارات جنابعالی قابل جمع است. اولاً کسی نگفت که قرارداد الجزایر باید لغو شود، این تعبیر اشتباهی بود که رسانه ها از سخنرانی آقای طالبانی داشتند. دوماً چرا وقتی آقای مالکی به ایران آمد، هیچ روزنامه ای از ایران نرفت از ایشان بپرسد که نظر شما درباره قرارداد الجزایر چیست؟ فکر می کنید در صورتی که این سوال را از ایشان می پرسیدید، چه پاسخی دریافت می کردید؟ باید عرض کنم که هیچ وزیر و نماینده ای از دولت عراق به ایران نیامده که اشاره ای به ایجاد تغییرات در قرارداد الجزایر نکرده باشد. این تنها جلال طالبانی نیست که خواستار تجدید نظر در این قرارداد است. ما نمی گوییم این قرارداد که در یک زمان دیگر امضا شده امروز نباید آن را درنظر گرفت، ولی وقتی ایران قبول نکند توافقنامه های بین آمریکا و شاه امضا شده را بپذیرد و اجرا کند
بنابراین این امکان هم باید برای ما فراهم شود که ملاحظاتی داشته باشیم،درباره توافقنامه ای که براساس اولویت های سیاسی در دوران شاه و صدام حسین به امضا رسیده است و در این اولویت های سیاسی یک سری مسائلی را علیه کردها لحاظ کرده اند. ما معتقدیم در این قرارداد مسائل جغرافیایی، تاریخی و سیاسی باید جدا از هم مورد توجه قرار گیرد.از بعد تاریخی و جغرافیایی آنچه در قرارداد 1975 و 1936 مورد توجه قرار گرفته است مورد پذیرش ما هم هست و هیچ مخالفتی هم با آن نداریم. ولی در این قرارداد برخی مسائل از بعد سیاسی مورد توجه قرار گرفته است که نمی شود به راحتی از کنار آن گذر کرد. در کنفرانس خبری که اظهارات آقای طالبانی مطرح شد و به نوعی جنجال آفرین شد، آقای بارزانی هم حضور داشتند و دو طرف رودرروی خبرنگاران قرار گرفتند. در آن شرایط آنها نمی توانستند که بگویند ما قرارداد الجزایر را قبول داریم، قراردادی که علیه خود کردهای عراق است.بنابراین از بعد تاریخی و جغرافیایی هیچ ایرادی به قرارداد نیست ولی از بعد سیاسی این قرارداد نیازمند تغییراتی است که امیدواریم مقامات دو کشور در این راستا اهتمام جدی تر از خود نشان دهند.
+ تاکیدتان بر اسناد تاریخی و جغرافیایی برای تعیین مرزهاست اما شاهد آن بودیم که عراق در اجلاس سران کشورهای حاشیه خلیج فارس با نادیده گرفتن این اسناد بیانیه حمایت از امارات در دستیابی به جزایر سه گانه ایرانی، جزایری را که اسناد آن وجود دارد امضا کرد این ر ا چگونه ارزیابی می کنید؟
آن کسی که از اطلاعات کافی برخوردار نباشد دچار تعصبات می شود بنابراین کسانی هم که از سوی عراق بر امضای بیانیه تاکید کردند بی تردید دستخوش تعصبات عربی شده اند و به ناچار در این شرایط به حمایت از اعراب برخاستند.