آگاه
کد خبر: ۱۲۳۵۳

بحث شيرين انتخابات رياست جمهوري دهم


خبر روز گذشته برخي خبرگزاري هاي رسمي و سايت هاي اينترنتي نزديک به دو جناح نظام که از قول «يک منبع مطلع» نقل شده بود، مباحث مربوط به انتخابات رياست جمهوري دهم را وارد فاز تازه يي کرد.

اعتماد: اين خبرگزاري ها از نامه خاتمي به سيزده تن از فعالان سياسي اصلاح طلب پرده برداشتند که در آن رئيس جمهور پيشين اصلاح طلب ايران خواستار اعلام نظر و مشاوره اين سيزده تن در خصوص کانديداتوري يا عدم کانديداتوري خاتمي در انتخابات سرنوشت ساز سال آينده شده است.

اگرچه نقل يک خبر از قول منابع آگاه که همچون بسياري موارد مشابه «طلايه داري» آن به عهده يکي از خبرگزاري هاي نزديک به جريان اصولگرا بود، به خودي خود نمي تواند بر صحت و سقم يک خبر- آن هم در مورد اصلاح طلبان- مهر تاييد بزند اما واکنش هايي که به اين خبر نشان داده شد، درصد درستي آن را به عدد قابل قبولي نزديک کرد.

خبرگزاري ايسنا هم پس از انتشار اين خبر از سوي خبرگزاري فارس، گفت وگويي را با «منبع آگاه» خود روي خروجي اين خبرگزاري فرستاد که در آن از عبدالواحد موسوي لاري وزير کشور دولت اصلاحات، هادي خانيکي، علي ربيعي و محمدعلي ابطحي مشاوران خاتمي در دولت خود به عنوان برخي گيرندگان اين نامه نام برده شده بود.

در اين ميان اما برخي فرازهاي گفت وگو با فرد مذکور نسبت به بقيه قابل تامل تر بود. نخست آنکه اين نامه در اوايل فروردين ماه سال جاري نگاشته شده و نکته دوم توضيحاتي است که در قبال آن ارائه شد؛ «اين نوع نامه نگاري ها که اخبار آن به تازگي در برخي رسانه ها منتشر شده، به هيچ عنوان مربوط به احزاب، گروه ها و شخصيت هاي سياسي نمي شود و تنها متعلق به يک جمع دوستانه است.»در سوي مقابل اما منابع خبري نزديک به اصولگرايان سعي در گسترش دايره «گيرندگان» اين نامه و نام بردن از دبيران کل برخي احزاب سياسي اصلاح طلب داشتند.

در چنين شرايطي است که در صورت نگارش اين نامه در فروردين ماه اين سوال در ذهن ناظران نقش بسته که چرا هم اکنون و در حالي که مباحث انتخابات رياست جمهوري سال آينده هر روز پررنگ تر و پرحجم تر مي شود، خبر نامه نگاري خاتمي رسانه يي شده است؟

اگرچه اکثر سران احزاب و فعالان سياسي اصلاح طلب در خصوص دريافت يا حتي وجود چنين نامه يي ابراز بي اطلاعي مي کنند اما يکي از چهره هاي شاخص اصلاح طلب با برشمردن سير چگونگي مشخص شدن نگارش چنين نامه يي وجود آن را قطعي دانست.

وي به اعتماد گفت؛ اين نامه به آدرس هيچ يک از سران احزاب محوري اصلاح طلبان و حتي مجمع روحانيون مبارز فرستاده نشده، تنها همان «حلقه مشاوران و نزديکان» خاتمي آن را دريافت کرده اند.

علاوه بر چهره هايي که در خبر ايسنا از آنها ذکر نام شده اما وي از برخي ديپلمات هاي ارشد وزارت امور خارجه دولت خاتمي نيز نام برد که اين نامه به دست شان رسيده است. اين ديپلمات ها در دوراني که خاتمي بر کرسي وزارت ارشاد دولت اول آيت الله هاشمي رفسنجاني تکيه زده بود، در کنار وي بودند و اکنون نيز همراه وي در مرکز بين المللي گفت وگوي فرهنگ ها و تمدن ها و خصوصاً بنياد باران به فعاليت مشغول هستند.

بنابراين نام هايي که خبرگزاري فارس علاقه مند به برجسته کردن برخي از آنهاست چندان واقعي به نظر نمي رسند. با اين تفاسير مشخص نيست به چه دلايلي، رئيس جمهور دوران اصلاحات به جاي طرح محتويات نامه در جلسات معمول خود با مشاوران و سران اصلاحات، راه «نامه نگاري» را برگزيده است.

البته چنين اقداماتي از سوي خاتمي مسبوق به سابقه بوده و چندان غيرمعمول نيست و اين احتمال به يقين نزديک است که يکي از دلايل خاتمي از نگارش اين نامه، استفاده از خرد جمعي و پرهيز از تک روي در ميان اصلاح طلبان است.

وي در دوران اصلاحات نيز در مقاطعي دست به قلم برد و «نامه به جوانان» يا «نامه به فردا» را براي دانشجويان نگاشت. با اين حال برخي صاحب نظران تاکيد مي کنند در صورتي که رئيس جمهور پيشين ايران قصد نظرخواهي براي ورود به عرصه انتخابات را دارد، راه هاي مطمئن تري را نيز مي توان يافت که از يک سو سبب بروز برخي کدورت هاي احتمالي نشده و از سوي ديگر از نظر رعايت اصول حرفه يي کار سياسي و حفاظت اسناد و نامه ها، از قابليت اطمينان بالا برخوردار باشد.

چرا نظرخواهي
«با توجه به اينکه فشارها و اصرارها براي حضور آقاي خاتمي به صورت روزافزون افزايش مي يابد، ايشان تصميم گرفتند اين نامه را بنويسند و از برخي از نزديکان سياسي، دانشگاهي، روحاني و حزبي خود در اين زمينه نظرخواهي کنند. در ميان اين 13 تن هيچ يک از چهره هاي اصولگرا حضور ندارند و برخي چهره هاي دانشگاهي نيز در دايره اين 13 نفر گنجانده شده اند.»

جملات فوق نيز بخش ديگري از گفت وگوي ايسنا با همان منبع مطلع است که دليل نگارش اين نامه را فشار به خاتمي براي کانديداتوري در انتخابات رياست جمهوري سال آينده عنوان کرده است. صرف نظر از آنچه در اينجا عنوان شد، زمزمه هاي حضور دوباره خاتمي به عنوان کانديداي اصلاح طلبان از اوايل سال گذشته آغاز شد؛ آنجا که اردوگاه سياسي منتقدان پس از انتخابات شوراهاي سوم و موفقيت نسبي با عکس و نام خاتمي بر فهرست هاي خود، اقبال عمومي به رئيس دولت اصلاحات را «دوچندان» ارزيابي کردند. خاتمي نيز سال گذشته با سفر به استان هاي مختلف کشور از مشهد تا کرمان، در ميان هزاران تن از هواداران اصلاحات به سخنراني پرداخته و از تصميمات و عقايد دولت نهم در عرصه هاي مختلف انتقاد کرد.

وي سه سال پس از انتقادات دانشجويان در 16 آذر 83، در بيست و چهارم آذرماه سال گذشته و به مناسبت روز دانشجو به تالار شهيد چمران دانشکده فني دانشگاه تهران گام نهاد و با استقبال غيرقابل پيش بيني دانشجويان روبه رو شد. همين موارد کافي بود تا برخي اصلاح طلبان را وادارد در هر فرصتي از «پيروزي قطعي» در صورت بازگشت خاتمي به عرصه سياست و انتخابات سخن بگويند.

در مقابل اما برخي از فعالان سياسي اصلاح طلب، به دلايلي چندان موافق حضور خاتمي نبوده و تاکيد دارند همه اجزاي اردوگاه تحول خواهان روي يک چهره «نو» و کاريزما از ميان مديران تخصص گراي اصلاح طلبان که تاکنون بخت خود را به عنوان کانديداي انتخابات رياست جمهوري به بوته آزمايش نسپرده، به اجماع رسيده و با پشتوانه سه بزرگ اصلاح طلبان يعني سيدمحمد خاتمي، مهدي کروبي و آيت الله هاشمي رفسنجاني به جامعه و هواداران اصلاحات معرفي شود.منتقدان حضور خاتمي، نکاتي مانند عدم اقبال جامعه به چهره هاي «آزموده شده» در مقام رياست جمهوري، به وحدت رسيدن صددرصد جناح رقيب در مقابل خاتمي و احتمال بروز برخي تخلفات براي زير سوال بردن محبوبيت و کاريزماي رئيس جمهور سابق در ميان مردم را از جمله دلايل درخواست خود از بزرگان اصلاحات براي سپردن ميدان به يک چهره اجماعي شايسته عنوان مي کنند.

اين چنين است که برخي صاحب نظران، نامه نگاري خاتمي را در راستاي جمع آوري نظرات موافقان و دلايل مخالفان حضور خود در عرصه انتخابات سال آينده ارزيابي مي کنند. در واقع شخص خاتمي با لحاظ کردن مواهب و معايب کانديداتوري خود، با نوعي «ترديد» براي ورود به انتخابات سال آينده مواجه شده است.

بحث انتخابات «زودهنگام» نيست
پس از فرو نشستن گرد و غبار حاصل از انتخابات پرحرف و حديث مجلس هشتم و رد بي سابقه صلاحيت اکثريت قريب به اتفاق مديران برجسته اصلاح طلب و نمايندگان وابسته به اين جناح در مجالس گذشته، بسياري از نظريه پردازان و سران احزاب منتقد دولت، نسبت به ورود به بحث انتخابات رياست جمهوري از سوي اين جناح هشدار دادند. در واقع آنها اعتقاد داشتند با توجه به برخوردهاي غيرمنصفانه يي که با اصلاح طلبان صورت گرفت، بايد ابتدا به واکاوي همه زواياي آشکار و نهان فضاي سياسي و انتخابات مجلس هشتم پرداخت و مواجهه بي سابقه با اصلاح طلبان را با وارد شدن به بحث بررسي مصداق ها و کانديداهاي احتمالي رياست جمهوري به فراموشي نسپارند.

آنها طرح نام کانديداهاي مختلف اصلاح طلبان در رسانه هاي جريان مقابل اصلاحات را به منظور مستهلک کردن توان و تمرکز سياسي جناح تحول خواه نظام قلمداد مي کنند. با اين حال برخي ديگر از چهره هاي اصلاح طلب با توجه به موج زودهنگامي که در خصوص انتخابات سال آينده در جامعه و فضاي سياسي به راه افتاد - ضمن تاکيد بر «بازي نکردن در سناريوي رقيب» - راهکارهايي را براي حفظ انسجام و خرد سياسي جهت رسيدن به نظر واحد در خصوص حضور يا عدم حضور در انتخابات رياست جمهوري دهم پيشنهاد مي دهند.

يکي از اين مکانيسم ها که در فضاي سياسي کشور و جناح اصلاح طلب با استقبال قابل توجهي مواجه شد، طرحي بود که محمدعلي نجفي يکي از کانديداهاي بالقوه اصلاح طلبان در گفت وگو با اعتماد مطرح کرد؛ اينکه در غياب دو عنصر توان رسانه يي و امکانات نامحدود در اختيار رقيب، اصلاح طلبان چگونه و بر چه اساسي به تنظيم ضرباهنگ حرکتي خود براي گام نهادن در آوردگاه نابرابر انتخابات بپردازند.

برخي فعالان سياسي اصلاح طلب ضمن استقبال از اين مکانيسم - که بر روشي دموکراتيک و راي گيري براي انتخاب کانديداي واحد اصلاح طلبان استوار است - بر اين باورند که مي توان به جاي آزمودن روش هاي ديگر، با روش نجفي در خصوص نقاط ضعف و قوت کانديداهاي عرضه شده اصلاح طلبان اظهارنظر کرد. در عين حال روز گذشته نيز مهدي کروبي در ديدار با يکي از مديران دولت خاتمي از حضور يک کانديداي واحد براي جلوگيري از اتفاقات ناخوشايند انتخابات رياست جمهوري نهم دفاع کرد.

تک و پاتک رسانه يي
چندي است برخي از خبرگزاري ها و سايت هاي نزديک به اصولگرايان سعي در گرفتن «تاييد و تکذيب» از کانديداهاي احتمالي اصلاح طلبان براي انتخابات رياست جمهوري آينده دارند. آنها با قرار دادن برخي اخبار «بدون منبع» روي خروجي خود يا حذف «صدر و ذيل» گفت وگو با اصلاح طلبان، سعي در ايجاد شکاف و «توهم چندصدايي» در اردوگاه اصلاح طلبان دارند.

اين تلاش هاي آشکار درحالي صورت مي گيرد که کارشناسان، وضعيت اصولگرايان در انتخابات سال آينده را «نامناسب» دانسته و آنها را در «ضعيف ترين موضع» در سال هاي پس از انقلاب مي دانند. آنها دليل اين تحليل خود را عملکرد غيرقابل دفاع دولت نهم و حاکميت يکدست اصولگرايان بر قواي مجريه و مقننه مي دانند که تبلور آن در تنگ شدن روزافزون حلقه فقر و فشار اقتصادي بر زندگي همه اقشار جامعه قابل رويت است.

همين امر سبب شده اصولگرايان از هم اکنون «آلترناتيو»هايي جدي را براي محمود احمدي نژاد در نظر بگيرند و گفته مي شود حضور يکي از چهره هايي مانند محمدباقر قاليباف، علي اکبر ولايتي و علي لاريجاني به عنوان کانديداي برخي احزاب اصولگرا تقريباً قطعي شده است. اين چنين است که برخي فعالان سياسي اصلاح طلب در گفت وگو با اعتماد از احتمال وجود يک «جنگ رواني» تازه براي سنجش نوع مواجهه اصلاح طلبان با موضوع انتخابات رياست جمهوري خبر مي دهند.

احمد پورنجاتي رئيس کميسيون فرهنگي مجلس ششم نيز از ديدگاه خود به تحليل خبر نامه نگاري خاتمي پرداخت؛ «چرا آقاي خاتمي بايد به افرادي که در طول هفته بارها با آنها در تماس است نامه بنويسد؟ ايشان حتي قبل از ورود به انتخابات دوم خرداد هم دست به چنين اقداماتي نزد. به نظر من اين حرکت برخي خبرگزاري هاي نزديک به اصولگرايان، نوعي بازي رسانه يي جهت رصد کردن واکنش هاي هسته مرکزي اصلاح طلبان است.

مهم ترين دليل آن نيز عدم آگاهي جناح مقابل از شيوه تنظيم راهبرد اصلاح طلبان بوده و اينکه دريابند در دل آقاي خاتمي چه مي گذرد.» در آخرين لحظاتي که صفحات روزنامه پس از تاييد در حال ارسال براي چاپ بود، خبري روي ايسنا قرار گرفت که در آن از قول سيدمحمد خاتمي، نگارش نامه مذکور تکذيب شده بود. خاتمي در اين باره اين گونه توضيح داده بود؛ «من چه نيازي به نامه نگاري دارم، همه افراد با من صحبت مي کنند و من هم مي توانم با تمام افراد صحبت کنم.» وي همچنين در پاسخ به اين پرسش که آيا تصميمي براي کانديداتوري در انتخابات رياست جمهوري آينده داريد يا نه، گفت؛ «هنوز تصميم نگرفته ام و نيازي به اين نامه نگاري ها براي تصميم گيري نيست.»

صاحبنظران تاکيد مي کنند که خبر نامزدي احتمالي خاتمي در انتخابات سال آينده به اندازه يي اهميت داشت که روز گذشته سبب ايجاد چنين موج خبري در فضاي سياسي کشور شد. به هر تقدير خاتمي، نامه نگاري خود را تکذيب کرد و مشخص نيست خبرگزاري هاي رسمي کشور در صورت عدم صحت اظهارات منبع خود، چگونه حاضر به انتشار اين خبر شدند؟

ارسال نظرات
خط داغ