ايران پانزدهمين وارد كننده سيگار در جهان

قيمت انواع سيگار كه در سال گذشته با افزايشي بين 10 تا 65 درصد روبه رو بود، از ابتداي سال جاري نيز دچار نوسان شده و با افزايشي بين 50 تا 200 تومان در هر پاكت روبه رو شد.

يكي از كارشناسان بازار دخانيات، ضمن بيان اين مطلب و با اشاره به نوسان روزانه قيمت ها در بازار سيگار به خبرنگار ما گفت: «بازار سيگار به دليل سودآوري چشمگير همواره مورد توجه تجار، بازرگانان و قاچاقچيان بوده است اما از ابتداي آغاز به كار دولت نهم و خاصه طي يك سال گذشته سودهاي بيشتري نصيب فعالان اين بازار شده است.» وي افزود:«در سال جاري نيز افزايش قيمت ها در بازار سيگارهاي پرمصرف، سودهاي مضاعفي را نصيب تجار و واردكنندگان انواع سيگار كرده است. به عنوان مثال، قيمت هر پاكت سيگار وينستون مديوم از 1100 تومان به 1200 تومان افزايش يافته است. همچنين قيمت هر پاكت سيگار مارلبورو قرمز پايه بلند با افزايش 200 توماني روبه رو بوده و به 1800 تومان رسيده است. قيمت هر پاكت سيگار پين نيز كه بين 300 تا 450 تومان بود به 350 تا 600 تومان افزايش يافته است.»

قاچاق و تقلب
براساس آخرين آمار منتشر شده توسط شركت دخانيات، در حال حاضر كمتر از 30 درصد از بازار سيگار كشور در اختيار توليدات داخلي است و مابقي نياز كشور از طريق واردات تامين مي شود.براين اساس، سالانه حدود 58 ميليارد نخ سيگار در كشور مصرف مي شود كه 15/5 ميليارد نخ آن از طريق توليدات داخل،11/7 ميليارد نخ از طريق توليدات مشاركتي، 21 ميليارد نخ از طريق واردات قانوني و 10 ميليارد نخ از طريق قاچاق تامين مي شود. بر اين اساس، گردش مالي سالانه بازار سيگار در ايران رقمي حدود سه هزار ميليارد تومان برآورد مي شود. محسن خليلي، يكي از فروشندگان عمده سيگار، در اين رابطه به خبرنگار ما گفت: «در حال حاضر در كشور ما بيش از 50 نوع سيگار وجود دارد كه پنج، شش نوع آن پرفروش ترين سيگارهاي موجود در بازار هستند و بيش ترين تقلب ها و قاچاق نيز در اين نوع سيگارها رخ مي دهد.»

وي با اشاره به اينكه حدود20 تا 25 درصد از سيگارهاي موجود در بازار از طريق مبادي قاچاق و به صورت غيرقانوني وارد كشور مي شوند، گفت: «طي چند سال اخير دولت توانسته است با برنامه ريزي هاي صحيح ميزان قاچاق سيگار را از 90 درصد به 20 تا 25 درصد كاهش دهد.»

وي گفت:«اكثر سيگارهاي آمريكايي به ويژه مارلبورو كه در بازار كشور وجود دارد از مبادي غيرقانوني وارد كشور مي شود ضمن اين كه سود 400 تا 500 درصدي خريد و فروش سيگار، برخي افراد سودجو را بر آن داشته تا نمونه هاي تقلبي اين سيگارها را در كارگاه هاي كوچك و زيرپله اي در كشور عراق و شمال كشور خودمان توليد كرده و به بازارهاي داخلي كشور تزريق كنند.»
وي با اشاره به اينكه ضرر استفاده از اين سيگارهاي تقلبي به مراتب بيشتر از انواع ديگر آن است، اظهار كرد: «اين سيگارها بدبو بوده و مصرف آنها باعث سوزش و خارش گلو و سرفه هاي شديد مي شود.»

وي با تاكيد بر اينكه تشخيص سيگارهاي نامرغوب و تقلبي از نمونه هاي اصل آن بسيار مشكل است، تصريح كرد: «مصرف كنندگان بايد هنگام خريد حتماً به هولوگرام سيگار توجه كنند.»

بر اساس آمارهاي اعلام شده توسط سازمان بهداشت جهاني، استفاده از سيگار در قرن بيستم منجر به كشته شدن يك صد ميليون نفر شده است. درصورت تداوم روند مصرف كنوني، سيگار مي تواند در قرن 21 جان يك ميليارد نفر را بگيرد. براساس اين گزارش؛ دولت هاي جهان سالانه بيش از 200 ميليارد دلار-190 هزار ميليارد تومان -بابت سيگار ماليات دريافت مي كنند، اما كمتر از يك پنجم آن را براي كنترل و مبارزه با مصرف تنباكو هزينه مي كنند. در حال حاضر مصرف تنباكو سالانه پنج ميليون و 400 هزار نفر را به كام مرگ سوق مي دهد. بر اساس گزارش سازمان بهداشت جهاني، قريب به دوسوم افرادي كه سيگار مي كشند در 10 كشور جهان زندگي مي كنند و 80 درصد مرگ ومير ناشي از مصرف سيگار در كشورهايي با درآمد كم يا متوسط اتفاق مي افتد.

قيمت ها در بازار سيگار
در حال حاضر ارزان ترين سيگار موجود در بازار مارك دوريچستر است كه هر پاكت آن به قيمت 250 تومان به فروش مي رسد. گران ترين سيگار نيز مارلبورو است كه تماماً قاچاق بوده و هر پاكت آن با قيمت 2600 تومان فروخته مي شود. به گزارش خبرنگارما، هر پاكت سيگار كنت لايت با قيمت 1100 تومان به فروش مي رسد.همچنين، هر پاكت شماره يك اين سيگار قيمتي حدود 1100 تومان دارد.

هرپاكت شماره چهار(سيلور)، هفت (بولو)و هشت آن نيز به ترتيب با قيمت 1000 1100 و 1100 تومان فروخته مي شود. براساس اين گزارش، هرپاكت وينستون لايت قيمتي حدود 1250 تا 1300 تومان دارد. همچنين، نوع اولترالايت آن با قيمت 1300 تومان به فروش مي رسد. نوع عقابي آن (قرمز) حدود 1200 تومان در هر پاكت قيمت گذاري شده است، در حالي كه هر پاكت سيگار وينستون مديوم با قيمت 1200 تومان به فروش مي رسد. سيگار وينستون لايت پايه بلند نيز حدود 1300 تومان قيمت دارد.

اين گزارش مي افزايد، هر پاكت سيگار دان هيل در انواع لايت قديمي، آبي، نقره اي و قرمز با قيمت هايي بين 1200 تا 1300 تومان فروخته مي شود. همچنين، هر پاكت سيگار مارلبورو با فيلتر سفيد قيمتي حدود 1600 تومان دارد.نوع زرد اين سيگار با قيمت 1700 تومان به دست مصرف كننده مي رسد. قيمت نوع قرمز پايه بلند و مديوم سيگار مارلبورو نيز به ترتيب 1800 و 2000 تومان است.برخي از فروشندگان با ادعاي تقلبي و اصل بودن، قيمت انواع سيگار مارلبورو را تا سقف 2500 تا 2600 تومان افزايش مي دهند.

همچنين، قيمت هر پاكت سيگار مور حدود 1600 تومان است. اين گزارش حاكي است، هر بسته سيگار بهمن در انواع كوچك، بزرگ، مقوايي و سوئيسي با قيمت هايي از 500 تا 900 تومان فروخته مي شود. همچنين، هر پاكت سيگار Esse در نمونه هاي سبز و آبي قيمتي حدود 600 تومان دارد. هر پاكت سيگار مگنا در رنگ هاي آبي، قرمز و سفيد با قيمت هايي بين 600 تا 650 تومان فروخته مي شود.

براساس اين گزارش، هر پاكت سيگار سيما قيمتي حدود 600 تا 650 تومان دارد. همچنين، هر پاكت سيگار پالمال در نمونه هاي آبي و نقره اي قيمتي حدود 600 تومان دارد. هر پاكت سيگار كاپتان بلك نيز با قيمتي حدود 1100 تومان فروخته مي شود.همچنين، قيمت سيگار مونتانا هر پاكت بين 550 تا 600 تومان است. هر پاكت سيگار پين بين 350 تا 600 تومان قيمت گذاري شده است. هر پاكت سيگار تري استار نيز با قيمت 450 تا 500 تومان فروخته مي شود.

ارزش يك ميليارد دلاري بازار محصولات دخاني وارداتي و قاچاق در ايران
ارزش بازار محصولات دخاني وارداتي و قاچاق با احتساب فروش داخلي سالانه از مرز يك ميليارد دلار نيز فراتر مي رود.

با تدوين قانون مربوط به افزايش قيمت مواد دخاني و ماليات بر سيگار (10 درصد سيگار داخلي و20 درصد سيگار خارجي) سالانه بيش از 150 ميليارد تومان درآمد نصيب كشور مي شود كه از اين ميان به علت عدم پرداخت شركت دخانيات و گمرك، تنها حدود 68 ميليارد تومان دريافت شده كه سهم مهمي از آن بايد صرف پيشگيري و كنترل مصرف مواد دخاني و اقدامات ترك آن شود.

با مروري بر آمار متوجه مي شويم كه درآمد دولت از فروش سيگار به ويژه در سال هاي پس از آزادسازي واردات اين محصول دخاني در سال 1380 افزايش چشمگيري داشته به طوري كه اين ميزان در سال 1385 به بيش از180 ميليارد و400 ميليون تومان رسيد؛ هرچند هنوز آمار رسمي مربوط به درآمد دولت از فروش سيگار در سال 86 هنوز از سوي سازمان حسابرسي كل كشور منتشر نشده است اما به نظر مي رسد بايد رشد قابل توجهي نسبت به سال 85 داشته باشد.

اما نكته جالب اينجاست كه افزايش قيمت سالانه سيگار در كشور كمتر از نرخ تورم سالانه كشور بوده و همين امر از سويي علاوه بر اينكه درآمدهاي دولت را از بابت فروش سيگار در كشور افزايش داده، از سوي ديگر با كاهش واقعي قيمت سيگار در بازار عملاً تقاضا براي خريد اين محصول را افزايش داده است.

به گزارش ايسنا، براساس بند «و» تبصره 14 لايحه بودجه سال 86 دولت اجازه خواهد داشت معادل پنج درصد قيمت هر نخ سيگار توليد داخل و10 درصد قيمت سيگار وارداتي را افزايش دهد. اين در حالي است كه در لايحه بودجه سال گذشته افزايش نرخ سيگار خارجي 20درصد و سيگار داخلي 10درصد در نظر گرفته شده بود.

علاوه بر اين هم اكنون 50 نوع سيگار از كشورهاي مختلف وارد بازار ايران مي شود كه با احتساب نام هاي تجاري داخلي اين تنوع به بيش از 60 نام تجاري نيز بالغ مي شود.

بر اساس آمار منتشر شده ميزان مصرف سيگار كشور طي سال 86 بيش از 58 ميليارد نخ بود كه افزايش دو ميلياردي نسبت به سال قبل از آن داشت. بايد به اين موارد آمار سازمان جهاني خواروبار و كشاورزي ملل متحد را نيز افزود كه اعلام كرده است،« ايران پانزدهمين واردكننده سيگار در جهان بوده و سيگار و توتون از نظر ارزش چهارمين محصول وارداتي ايران به حساب مي آيد.»

در شرايطي كه شماري از كارشناسان اصل به وجود آمدن شركت دخانيات را در كشور زير سوال برده و معتقدند نبايد مردم كشورمان را به دست خودمان از بين ببريم، برخي ديگر از كارشناسان به اين مساله از ديدگاهي اقتصادي نگريسته و عنوان مي كنند كه مصرف سيگار در كشور حقيقتي غيرقابل انكار بوده و چه بهتر كه به جاي واردات گسترده سيگارهاي خارجي، قاچاق و به دنبال آنها قبضه بازار داخلي توسط محصولات خارجي توليدات داخل توسط مصرف كنندگان مورد استفاده قرار بگيرد. با اين شيوه ضمن اينكه از خروج ارز از كشور جلوگيري مي شود و براي عده اي نيز در صنعت دخانيات شغل ايجاد مي شود، دولت مي تواند با وضع ماليات روي مصرف سيگار درآمدهاي مناسبي را به دست آورده و بخشي از اين درآمد را براي مصارفي نظير مبارزه با دخانيات، ترك اعتياد، ساخت اماكن ورزشي، ساخت برنامه هاي تبليغاتي عليه دخانيات، آموزش و پرورش و غيره صرف كند.