آيا قيمت نفت تصميمگير انتخاباتآينده ايالات متحده است؟
اين متن براي مخاطبان آمريکايي نوشته شده است؛ اما منطق اقتصادي حاکم بر آن جهاني است و البته براي ما که در کشوري نفتخيز زندگي ميکنيم، بااهميت است. در متن همهجا رييسجمهور آمريکا به طور خلاصه رييسجمهور نوشته شده است.
اشاره: اين متن براي مخاطبان آمريکايي نوشته شده است؛ اما منطق اقتصادي حاکم بر آن جهاني است و البته براي ما که در کشوري نفتخيز زندگي ميکنيم، بااهميت است. در متن همهجا رييسجمهور آمريکا به طور خلاصه رييسجمهور نوشته شده است.
رييسجمهور بعدي بايد بر اساس نفت تصميمگيري کند. در دوران حکومتش او بايد با افزايش قيمت نفت و وخيمتر شدن بيثباتي ژئوپولتيك مقابله كند. دوره چهار ساله رياستجمهوري براي اتخاذ سياستهاي بلندمدت و تحت تاثير قرار دادن هر دو هدف بسيار کوتاه است. همچنين او مقصر قيمتهاي بالاي نفت از سوي مخالفانشان در آينده است مانند رييسجمهور کنوني يا رييسجمهور پيشين.
پيش از طرح سوال به گذشته باز ميگرديم. در مقالهاي با عنوان «آيا سوختن نفت باعث افزايش حمايتهاي سياسي ميگردد»، پيرامون اينکه اگر قيمت نفت در طول دوره دسامبر 1999 تا جولاي 2010(ديماه 1387 تا مرداد 1390) افزايش يابد چه تاثيري بر روي رفتار رايدهندگان آمريکايي دارد، تحقيقاتي صورت گرفت. سوال ما اين بود که آيا برانگيختن و افزايش نارضايتي حاصل از نوسانات قيمت نفت يکي از دلايلي است که ايالات متحده آمريکا در اين اواخر بسيار تند و زننده به نظر ميرسد يا خير. ما در سه مورد نظرسنجي کردهايم : رتبه محبوبيت رييسجمهور، رتبه محبوبيت مجلس و پرسيدن سوال از رايدهندگان در خصوص اينکه آيا کشور در مسير درست يا مسير نادرست حرکت کرده است. چه چيزهايي يافتهايم؛ مشاهدات ما به وضوح چندان شگفتانگيز نبود. در حقيقت چيزي که شگفتآور بود تغيير در درجه محبوبيت رييسجمهور در روبهرو شدن با قيمت نفت بود که تناسبي معکوس داشت. از ديگر سو سوال در مورد محبوبيت مجلس و مسير ايالات متحده آمريکا نشان داد که اين تغيير قيمت نفت حتي تاثير بيشتر و سريعتري بر آن دارد.
در اين خصوص، مابين سالهاي 1999 تا 2010، نفت و سياستها در الگوها و سازوکارهاي مختلفي براي داشتن يک رابطه قوي و تنومند حرکت کردهاند. اوباما رييسجمهور آمريکا پس از بالاترين قيمت نفت در طول زمان در اواخر دوره جرج دبليو بوش انتخاب شد (زماني که قيمت نفت به 160 دلار رسيد و پس از آن بازگشت). اما حتي در غير اين صورت شما نياز نداريد که به سلولهاي خاکستري مغزتان فشار بياوريد تا ارتباط بين قيمت بالاي نفت و کاهش محبوبيت تصميم سازان را درک کنيد؛ نفت و تفکرات سياسي زير مجموعهاي از جنگ و خونريزي هستند که با يکديگر پيوند خوردهاند.
بنابراين، به مقاله حاضر باز ميگرديم. دقيقا چگونه کار را مديريت ميکنيم؟ پس از همه مسائل ما در ميان کمپينگ رياستجمهوري فريادي بلند سر ميدهيم. اين حقيقت ناپوشيدني است که افزايش قيمت نفت وجود دارد. در نتيجه دفاع در مقابل آن براي سياستمداران و جمهوري خواهان که سود فراواني از آن ميبرند تقريبا غيرممکن است. همانطور که عيان است آنها پيش از اين صحبتها نيز درون اين واقعه بودند.
به عنوان مثال ميتوان به رامني اشاره کرد: او اوباما را به خاطر کارهايي که سبب افزايش قيمت نفت شده است مورد انتقاد و سرزنش قرار داده است و از وي خواسته است که استعفا دهد. کدام عامل اوباما را بيش از گروه سه نفره افزايش قيمت گاز که متشکل از وزير انرژي استيون چا، وزير کشور کن سالازرو رييس سازمان حمايت از محيط زيست ليزا جکسوناست شکست ميدهد در حالي که آنها مستقيما مسوول افزايش قيمتهاي نفت (انرژي) هستند.
همچنين رامني رييسجمهور را به کاهش توليد انرژي داخلي متهم کرد. در واقع، رامني ميخواهد زمينهاي بيشتري براي حفاري اختصاص يابد و سختگيري کمتري در خصوص تنظيم حفاريهاي افقي (تزريق آب و نمک و مواد به زير زمين براي شکستن سنگهاي بستر و بالا آوردن سطح گاز) صورت گيرد.
نيوت گنگريش به نوبه خود قول داده است که قيمت گاز در هر گالن 5/2 دلار باشد. هر دو کانديدا خواستار افزايش حفاريها و جستوجو در جنگلهاي بکر و دست نخورده شدهاند، گرچه رييسجمهور تاکيد دارد که افزايش قيمت نفت وابسته به افزايش شاخصهاي بازار جهاني نفت است؛ جاي تعجب نيست که ريک سنتروم اوباما را به خاطر محدود کردن توليد نفت سرزنش کرد و مورد انتقاد قرار داد. او همچنين احساس ميکند که قيمت بالاي نفت منجر به رکود اقتصادي در سال 2008 شده است.
البته تمامي آمريکاييها که در سطوح مختلف و درجات مختلفي قرار دارند احساس نارضايتي شديدي از قيمتهاي فزاينده انرژي (گاز) دارند. با يک جستوجوي ساده در ليست صفحات اينترنت، نارضايتي شديد مردم (خشم) قابل لمس خواهد بود. اگر از اتهاماتي که شامل جنگ اوباما، نفت بزرگ و پول هنگفت است بگذريم آمريکاييها افکار مختلفي در خصوص ريشهها و عواملي که سبب افزايش قيمت نفت شده است دارند.
موضوع نفت در دوران اوباما تا به حال روزهاي سخت و دردناکي را گذرانده است: در ابتدا بايد به فاجعه بريتيش پتروليوم (BP) اشاره کرد که فقط اعتبار اين شرکت را لکه دار نکرد، خاطرتان ميآيد؟ سپس يارانههاي دولتي به سوي انرژي خورشيدي رفته و از جيبهاي بزرگ نفت دور شده است، مشاجرات و نزاعهايي در خصوص حفاريهاي افقي و آلودگي آب شکل گرفت، مخالفتهايي در مورد شرکت حفاري انور صورت پذيرفت و همچنين سوالاتي در مورد شرکت کي استون در خصوص لولهگذاري از تارسندکانادا پيش آمده است. اين کار که به وسيله ترنس کانادا گسترش يافته است خط لوله نفت را از پروژه تارسند به خليج مکزيک منتقل ميکند. اين لوله گذاري نياز به تصويب رييسجمهور دارد زيرا از مرزهاي بينالمللي عبور ميکند. در اوايل سال جاري، رييسجمهور اين لايحه را رد ميکند هر چند شرکت ترانس کانادا به دنبال راههاي جايگزيني براي آن ميگردد که به تصويب دولت نياز نداشته باشد.
رامني خواستار ارتقاي انرژيهاي جايگزين ميشود، از آن جمله ميتوان به دادن وام 500 ميليون دلاري به سوليندرا که توليدکننده سلولهاي خورشيدي است اشاره کرد که، کي استون آن را سياست بدي خواند. در حقيقت پرداخت وام به توليدکنندگان سلولهاي خورشيدي در سال 2009 اتفاق افتاد در حالي که مجوز درخواستي کي استون براي لولهگذاري در زمان اخير بوده است، بر اساس بررسي سالانه مجله محيط زيست گالوپ، 57 درصد پرسششوندگان موافق لولهگذاري و 29 درصد مخالف آن بودند در حالي که 14 درصد نيز اعلام بيطرفي کردند. بنابراين اين کار بايد انجام شود. در ضمن رييسجمهور گفته است که : آيا فکر ميکنيد که رييسجمهور ايالات متحده قصد ورود به انتخابات مجدد را دارد، در حالي که خواستار افزايش قيمت گاز است؟ برخي شرکتها تقريبا 17 درصد قيمتها را افزايش دادهاند، قيمت گاز راه آساني براي هدف قرار دادن رييسجمهور است.
به هر حال وضعيت ميداني به صورتي است که بر اساس بررسيهاي سالانه مجله محيط زيست گالوپ، 56 درصد از آمريکاييها اعتقاد دارند که رييسجمهور با حفاظت از محيطزيست کار صحيحي انجام ميدهد و تنها 42 درصد از پرسششوندگان نسبت به اداره سياستهاي انرژي ملي خوش بين بودند. (در سال 2004، جرج دبليو بوش با حمايت بسيار پايين 41 درصد پرسششوندگان اعتقاد داشت که او با انجام دادن کارهاي صحيح سبب موفقيت ايالات متحده در حفاظت از محيط زيست شده است در حالي که وي براي سياستهاي انرژي خويش در آن زمان تنها 34 درصد حامي داشته است). سخنگوي رسانهاي کاخ سفيد جيکاراني اظهار كرد اگر افزايش حفاريها پاسخگوي کاهش قيمتهاي نفت انتقالي ميباشد ما قيمتهاي پايينتري را در انتقال نفت مشاهده ميکنيم چرا که در دوران رياست جمهوري اوباما افزايش قابل توجهي در توليد نفت و گاز داخلي داشتهايم، اين يک حقيقت است.
چه کسي يا چه چيزي قيمت نفت را هدايت ميکند
بله، اين يک خيال است اگر تصور کنيم که بازار کالا که با اشاره نفت بالا ميرود دليلي منطقي ندارد. حدسهاي ما نيز همين گونه است اما کوسههاي وال استريت يکي از کوچکترين دلايل افزايش بهاي نفت هستند.
بر اساس آخرين گزارش سازمان بينالمللي انرژي که افزايش تقاضا را پيشبيني کرده است، تقاضاي جهاني نفت به 9/89 (ميليون بشکه در روز) در سال 2012 افزايش مييابد که (افزايش 8/0 تا 9/0 ناخالص) نسبت به سال 2011 دارد. تقاضا در آسيا مخصوصا در چين در حال افزايش است، تغيير سريع در کشورهاي توليدکننده نفت مانند ايران، سودان و ليبي و سايرين سبب افزايش بهاي نفت ميشود. در فوريه اخير (بهمن-اسفند) بر اساس گزارش آژانس بينالمللي انرژي عرضه جهاني نفت 200هزار بشکه در روز کاهش داشت. اين اساس اقتصاد است، اگر عرضه با تقاضا متناسب نباشد، حتي اگر براساس ترسهاي خيالي باشد، قيمت نفت جابهجا ميشود (افزايش مييابد). واقعيت اين است که اقتصاد با تمام خصوصياتش نفتمحور است. اجازه دهيد روراست باشيم، شرکتهاي نفتي از افزايش قيمت نفت سود فراوان ميبرند، بنابراين آنها بايد آن را انجام دهند. سپس دوباره آنها براي اکتشافاتشان نيازمند سرمايهگذاري هستند. صبر کنيد، هر کسي ميداند که نفت روزي به پايان ميرسد و اين اتفاق ميافتد. لطفا به سوي آينده گام برداريم. علاوه برآن، فراموش نکنيم که اين شرکتها با حقوق سخاوتمندانه و بالاي خود براي تعداد زيادي از مردم اشتغال ايجاد نمودهاند.