حسن بهشتي پور در گفتگو با فرارو:
براي شروع مذاكرات هر دو طرف بايد كوتاه بيايند
فرارو- يك كارشناس مسائل بين المللي معتقد است: «اگر واقعا اراده اي در دو طرف براي شروع مذاكرات وجود داشته باشد بايد هر دو طرف كوتاه بيايند. يعني هم بايد غرب استراتژي فشار و مذاكره خود را كنار بگذارد و هم اينكه ايران اصرار خود بر اينكه بايد بر روي مسائل بين المللي و يك پكيج كلي مذاكره كرد را كنار بگذارد.»
دبیر شورای امنیت ملی ایران طی نامهای به مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا خواستار گفتگوهای گام به گام برای حل موضوع هستهای با رویکرد سازنده و مثبت شد. جليلي در این نامه گفته است: «ما آمادگی خود را برای گفتگو در رابطه با طیف گسترده ای از مسائل که می تواند زمینه را برای همکاری های سازنده و رو به جلو فراهم آورد اعلام می کنیم. وي اضافه كرده: رویکرد مثبت و سازنده در رابطه با طرح ها و ابتکارات جدید جمهوری اسلامی ایران در این دور گفتگوها می تواند چشم انداز مثبتی برای گفتگوهای ما باز کند. شايان ذكر است چندی پیش کاترین اشتون در نامه ای به سعید جلیلی خواستار تداوم مذاکرات 1+5 با تهران شده بود.»
به گزارش رویترز، آمریکا و اتحادیه اروپا ضمن استقبال از نامه "سعید جلیلی" به مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا اعلام کردند که هرگونه مذاکرات جدید باید ثابت و ادامه دار بوده و درباره موضوع هسته ای باشد. در همین رابطه "هیلاری کلینتون" وزیر امور خارجه آمریکا و کاترین اشتون اعلام کردند که نامه جلیلی می تواند یک گام رو به جلو باشد.
کلینتون که در نشست خبری مشترک با کاترین اشتون سخن می گفت اعلام کرد: فکر می کنیم این نامه یک گام مهم باشد و ما از این حرکت استقبال می کنیم.وزیر خارجه آمریکا در ادامه اعلام کرد که کشورهای 1+5 در حال بررسی پاسخ رسمی خود به نامه ایران هستند.
حسن بهشتي پور كارشناس مسائل بين المللي در گفتگو با فرارو گفت: «آقاي جليلي در اين نامه كاملا نشان داده كه از ايده گام به گام استقبال كرده، البته اينكه اين ايده گام به گام دقيقا عين آن طرحي باشد كه روسيه پيشنهاد داده يا خير خود بحثي ديگر است. ولي شواهد و قرائن نشان مي دهد كه ايران كليت اين طرح را قبول دارد چرا كه ايران هميشه اعتراض داشته به اينكه گروه 1+5 از طرف ايراني مي خواهد كه كارهايي را انجام دهد بدون اينكه طرف مقابل تعهداتي را قبول و به اجرا درآورد.»
وي ادامه داد: «مفهوم اين گام به گام اين است كه اگر ايران كارهايي را انجام داد، طرف مقابل هم كارهاي را انجام بدهد و مرحله بعد ايران كارهاي جديدتري را انجام دهد. بدين صورت اين يك فرمولي مي شود كه مانند گذشته ايران نيايد مثلا غني سازي اورانيوم را براي دو سال متوقف كند و طرف مقابل هيچ كار مثبتي را انجام ندهد و بعد تازه بيايند ايران را به كارشكني متهم كنند. بنابراين اين طرح گام به گام از اين جهت يك حسن است كه البته بايد ديد در عمل طرف مقابل چه خواهد كرد و كاترين اشتون چه جوابي خواهد داد.»
بهشتي پور در پاسخ به اين سوال كه آقاي جليلي در نامه خود خواستار مذاكره در مورد "طیف گسترده ای از مسائل" شده و آيا با توجه به اين مسئله ايران و گروه 1+5 درباره دستوركار مذاكرات تفاهم دارند يا خير؟، گفت: «واقعيت اين است كه ايران و گروه 1+5 درباره دستور كار مذاكرات نيز اختلاف نظر دارند. اينكه هر دوطرف اصرار دارند بر شروع مذاكره ولي به نتيجه نمي رسد دو دليل مهم دارد. اول اينكه غربي ها بر يك سياست غلط، يعني استراتژي فشار و مذاكره تاكيد دارند در حالي كه ايران بر استراتژي همكاري و مذاكره تاكيد مي كند و معتقد است غرب بايد استراتژي غلط خود را كنار بگذارد و بر همكاري و مذاكره تاكيد كند.»
وي ادامه داد: «دليل دوم، دستور مذاكرات است كه درباره آن نيز اختلاف نظر وجود دارد. غربي ها مشخصا مي خواهند ايران در محدوده برنامه هسته اي خود تعهدات و اقداماتي را قبول كند كه غرب مطمئن شود ايران اساسا به دنبال سلاح هسته اي نيست. در حالي كه طرف ايراني مصر است اين موضوع يك پكيج كلي است كه موضوعات مختلفي چون تروريسم بين الملل، خلع سلاح بين الملي و ... را شامل مي شود و بايد درباره اين مسائل بين المللي گفتگو و مذاكره كرد كه البته در كنار آن مسئله هسته اي ايران هم قرار مي گيرد. اما استدلال طرف مقابل اين است كه ايران نمي تواند مثلا راجع خلع سلاح هسته اي صحبت كند زيرا ايران سلاح هسته اي ندارد كه غرب بخواهد با آن مذاكره كند. در حالي كه ايران مي گويد درست است كه ما سلاح هسته اي نداريم اما براي اينكه يك دنياي امن داشته باشيم لازم است كه كشورهاي داراي سلاح هسته اي يك تعهداتي را بپذيرند و اين رويكرد كه ديگران را متعهد سازند اما خودشان هيچ تعهدي ندهند آرامش و صلح بين المللي را برقرار نمي كند. در حالي كه اين منطق ايران را غربي ها قبول ندارند.»
اين كارشناس مسائل بين امللي تصريح كرد: «اگر واقعا اراده اي در دو طرف براي شروع مذاكرات وجود داشته باشد بايد هر دو طرف كوتاه بيايند. يعني هم بايد غرب استراتژي فشار و مذاكره خود را كنار بگذارد چرا كه اساسا اين استراتژي به جايي نمي رسد و در اين زمينه ايران نمي تواند كوتاه بيايد و غرب بايد استراتژي خود را تغيير دهد و هم اينكه ايران بايد اصرار خود بر اينكه بايد بر روي مسائل بين المللي و يك پكيج كلي مذاكره كرد را كنار بگذارد.»
بهشتي پور گفت: «البته من در جايگاهي نيستم كه بخواهم پيشنهادي بدهم اما به عنوان يك تحليل گر سياسي معتقدم اصرار ايران بر اينكه بايد بر روي مسائل بين المللي مذاكره كند، راه به جايي نخواهد برد. چون غرب عملا پاي ميز مذاكره نخواهد آمد. بنابرين ايران بايد آمادگي خود را در محدوده اي كه مي تواند كمك كند دو طرف آماده بحث شوند اعلام كند.»
بهشتي پور در پاسخ به اين سوال كه در طرح گام به گام كدام طرف بايد گام نخست را بردارد؟، گفت: «در اين موضوع ايران بايد گام اول را بردارد و آن حرفي كه مي گويد ايران گام هايش را برداشته و غرب بايد گام هاي خود را بردارد به اين معناست كه نمي خواهد مسئله به نتيجه برسد.»
وي در پاسخ به اين سوال كه گام اولي كه ايران بايد بردارد چيست؟، گفت: «حالا بايد تعريف كرد كه اين گام اول چه باشد. مثلا تعريف كردند كه آقاي احمدي نژاد در نيويورك رسما اعلام كرد كه اگر اورانيوم با غناي 20 درصد را به ما بدهند ايران حاضر است توليد اورانيوم با غناي 20 درصد را متوقف كند و تنها در حد توليد با غناي 5 درصد ادامه پيدا كند. اين يكي از گام هاي پيشنهادي از سوي ايران مي تواند باشد. در حالي كه ايران ديروز اعلام كرد توانسته سوخت اورانیوم 20 درصدی تولید خود را در رآکتور تحقیقاتی تهران جاگذاري كند و به غرب نشان داد كه اينطور نيست كه اگر آنها اين سوخت را به ايران ندهند ايران خود قادر به توليد آن نيست و اين واقعا كار بزرگي بود كه انجام شد.»
وي ادامه داد: «بنابراين طرف ايراني براي آنكه اعتمادسازي كند مي تواند گام اول را اينطور تعريف كند كه فرض بگيريم اين غني سازي بيست درصد را موقتا متوقف كند تا ببيند غرب اين تحريم هاي گسترده عليه ايران را متوقف خواهد كرد يا خير، يا پرونده ايران را از شوراي امنيت خارج خواهد كرد تا در روال عادي در آژانس بررسي شود يا خير. بنابراين اگر اراده بر حل مسئله وجود داشته باشد صدها راه وجود دارد ولي اگر قرار باشد كه مسئله را پيچيده تر كرد هزار جور بهانه جويي را هر دوطرف مي توانند داشته باشند.»
بهشتي پور درباره طرح ها و ابتكارات جديد ايران براي پيشبرد مسئله كه جليلي در نامه خود از آن نام برده بود گفت: «يكي از مشكلات ما در اينگونه مباحث اين است كه چون اين موضوعات بسيار حساس است مسئولان ايران ترجيح مي دهند كه اين موضوعات را به صورت محرمانه پيش ببرند چون مي خواهند دچار جوسازي ها و سوءبرداشت هاي رسانه اي در داخل كشور نشوند. بنابراين اينگونه مسائل را توضيح نمي دهند. در حالي كه من معتقدم بايد تا حدي كه به روند محرمانه بودن طرح صدمه نزند بايد جزئيات آن را براي افكار عمومي مطرح كرد. يعني صرف اينكه بگوييم چون اين يك مسئله محرمانه است بايد ديپلماسي هسته اي را در بخش رسانه اي تعطيل كنيم، اشتباه است. چرا كه تنها پشتيبان ايران، مردم ايران هستند. بنابراين براي جلب همكاري گسترده و تداوم حمايت مردم بايد افكارعمومي مرتبا در جريان قرار بگيرد و توجيه شوند.»