«فلكه نفت» را ببنديم؟
روزنامه شرق نوشت:
«تاريخ تكرار ميشود.» مبدا اين جمله هرجا كه باشد، سرعت تحولات «قرن رسانه»، صحتش را تصوير كرده است. از فريمهاي سياسياش كه بگذريم به قسمتهاي نفتياش ميرسيم. زماني كه ايران، تجاوز عراق را دفع ميكرد و ژاپن با خريد روزانه 500 هزار بشكه، مشتري عمده نفت ما بود.
دولتمردان چشمبادامي اما، به پالايشگرانشان پيغام دادند كه نبايد مجموع واردات نفت از ايران، بالاتر از 200 هزار بشكه در روز باشد. حالا «ربع قرن» از آن روزها گذشته و اتحاديه اروپايي تصميم گرفته تا شش ماه آينده، خريد نفت از ايران را متوقف كند. برخي مجلسيان هم میخواهند «طرح» توقف صادرات نفت به قاره سبز را از همين هفته، «قانون» كنند.
1- حفاظت از چهار ديواري «عزت» پسنديده و ارسال علايمي براي عدم «كرنش» در برابر فشار تحريم قابل درك است. سياستمداري اما، توان «تغيير» صحنه بازي است. برهم زدنش كه، سهلتر از پلكزدني است. مخصوصا اگر «فلكه نفت» در دستان شما باشد. پس ميتوان «زمان» خريد و منتظر تحولات ماند.
2- در شش ماه باقيمانده تا موعد تحريم، اگر اعتصابات اپيدميشده در نيجريه، بار ديگر «عود» كند، عراق «متشنج» شود يا بحراني به جان كشورهاي نفتخيز ديگر بيفتد، آيا اروپا تحريم نفتي ايران را اجرا خواهد كرد؟! وقتي قيمت نفت بالاتر از آنچه كه «بايد» باشد، پاسخ مثبت به اين سوال از عهده وزراي اروپايي برنخواهد آمد. در آن روزگار اگر خودمان...
در آن روزگار اگر خودمان جلوي صادرات نفت را گرفته باشيم چه كنيم؟ آن وقت آيا ما بايد عقبنشيني كرده و «فلكه» را باز كنيم؟!
3- اروپا، مقصد عمده صادرات نفت ليبي است. در بحران اين كشور، وقتي يكونيم ميليون بشكه نفت ارسالي به اروپا قطع شد، ذخاير آژانس بينالمللي انرژي و ازدياد توليد عربستان به بازار آمد تا به فصل تعادل برسد. ممكن است اروپا در كوتاهمدت بتواند بدون بشكههاي نفتي ايران «سر» كند اما بازار نفت يكپارچه است. حضور رقباي ايران در بازار اروپا، جاي ديگري را براي فروش نفت ايران باز ميكند.
4- اگر درآمد نفتي ايران براي سالجاري 90 ميليارد دلار برآورد شده است حدود يك پنجم آن از صادرات نفتي به پالايشگاههاي اروپايي حاصل ميشود. مردان اقتصاد اروپا اگر ناگزير به رعايت تصميمات سياسي شدهاند اما، الزاما با آن موافق نيستند. چرا كه براي استفاده از ساير نفتها در پالايشگاههايشان بايد هزينه كنند. آن هم در دوره بيپولي اروپا. اظهارنظر مديرعامل توتال مبني بر بالا رفتن قيمت نفت با تحريم ايران و بيانيه صندوق بينالمللي پول در اينباره، گواه واضحي است كه اروپا شرايط سختتر از اين را نميخواهد.
5- اگر سياسيون اتحاديه اروپا، تعدادي از شركتهاي نفتي را در برخي پروژهها از تحريم معاف كردهاند حاصل وابستگي آنهاست. بي.پي، در پروژه گازي شاهدنیز جمهوري آذربايجان، به اندازه 10درصد به «نيكو» وابسته است. اني ايتاليا و توتال فرانسه هم براي گرفتن پول سرمايهگذاريشان نيازمند ايران هستند. اگر در دوران بيخطري، وابستگي اروپاييها را به نفت و پروژههاي نفتيمان بيشتر ميكرديم آيا آنها امروز در دامان آمريكاييها بودند؟!
6- تعدادي از شركتهاي اروپايي قرارداد رسمي براي خريد نفت از ايران دارند كه بايد به آن متعهد بود. امروز هم اگر براي فردا برنامه داريم راه درستش «فرصت خريدن» و از «فرصتها» سود جستن است. اين اروپا را هنوز ميتوان دنبال «نفت» كشيد. از مرزهاي «عزت ملي» محافظت كرد اما «فلكه نفت» را پيش از موعود نبست.
7-تاريخ دوباره تكرار شده است. اگر رفتارمان هوشمندانه باشد، تحريم اروپا، سختتر از تحريم نانوشته ژاپنيها در دوران جنگ نيست. پس فعلا میتوانیم «شیر فلکه نفت اروپا» را نبندیم و نقشه بازارهای دیگر را بکشیم.