آگاه
کد خبر: ۱۰۱۶۹۸۹

چرا سریال‌های نمایش خانگی دیگر مثل گذشته مخاطب را غافلگیر نمی‌کنند؟

چرا سریال‌های نمایش خانگی دیگر مثل گذشته مخاطب را غافلگیر نمی‌کنند؟

سیدعبدالجواد موسوی گفت: وقتی سریال شهرزاد پخش می‌شد، همان زمان گفتم بخش اعظم توفیق این سریال مدیون صدا و سیماست، چرا که تلویزیون سال‌ها مردم را از دیدن بعضی نکات و صحنه‌ها منع کرده بود.

شبکه نمایش خانگی در چند سال اخیر به‌رغم تمام حواشی و انتقادات گسترده‌ای که دارد اما مخاطبان خوبی را به خود جذب کرده و در محافل گوناگون درباره محتوای آن خصوصا سریال‌ها بحث و تبادل‌نظر زیادی می‌شود. 

به گزارش اعتماد، بعضی سریال‌های شبکه نمایش خانگی را دوست دارند و عده‌ای هم با موضوعات آن ارتباط برقرار نمی‌کنند، دسته‌ای از مخاطبان نقد جدی به بعضی برنامه‌های طنز شبکه نمایش خانگی دارند و آن‌ها را مبتذل و سخیف ازریابی می‌کنند، تماشاگران دیگری هم هستند که گارد ویژه‌ای با این نوع برنامه‌ها ندارند، اما در یک نگاه کلی چه ارزیابی‌ای می‌توان از سطح کیفی شبکه‌های نمایش خانگی داشت؟

با آنتونیا شرکا، منتقد و نویسنده سینما و عبدالجواد موسوی، منتقد سینما، نویسنده، شاعر و روزنامه‌نگار درباره این موضوع گفت‌وگویی انجام دادیم که پیش روی شماست. 

آنتونیا شرکا: اگر بخواهیم در یک نگاه کلی کیفیت سریال‌های نمایش خانگی را در این دوران ارزیابی کنیم نظر مثبتی دارم خصوصا در قیاس با عملکرد سینما، چراکه به نظرم در حال حاضر کارگردانانی در شبکه نمایش خانگی کار می‌کنند که خاستگاه‌شان سینما بوده و از یک جایی در پلتفرم‌ها ادامه فعالیت دادند و جای خالی سینمای ایران که در سیطره فیلم‌های کمدی کم‌مایه که با هدف سرگرمی صرف برای خانواده‌ها ساخته می‌شوند را پر کنند و در مجموع پرچم سینمای ایران را بالا نگه دارند. 

سیدعبدالجواد موسوی: وقتی سریال شهرزاد پخش می‌شد آن زمان هنوز پلتفرم‌ها راه نیفتاده بودند و این سریال به صورت سی‌دی به دست مردم می‌رسید، همان زمان گفتم بخش اعظم توفیق این سریال مدیون صدا و سیماست، چرا که تلویزیون سال‌ها مردم را از دیدن بعضی نکات و صحنه‌ها منع کرده بود و سریال شهرزاد دقیقا همه این نکات را در خود جمع و به مخاطب نشان می‌داد. مثل نشان دادن ساز و گپ و گفت در کافه، روابط صریح عاشقانه مثل حرف‌های سیاسی در مورد اشخاصی مثل مصدق که نام‌شان در تلویزیون سانسور می‌شد. 

وقتی مردم سال‌ها از تماشای یک‌سری نکات در تلویزیون رسمی دور بودند و در سریالی این موارد مطرح می‌شد برای مخاطب جذاب می‌آمد. به نظرم آبشخور توفیق سریال شهرزاد دقیقا از همین منابع بود. 

در سال‌های اخیر وقتی پلتفرم‌ها راه‌اندازی شدند سریال‌هایی از این شبکه‌ها پخش شدند که شکل و شمایل‌شان بر همین منوال بود، به عبارتی دست روی همین نکات ممنوعه گذاشتند، خب اوایلش برای مخاطب جذاب می‌آمد ولی معتقدم اندک اندک و به مرور این کارکرد دارد از دست می‌رود. مثل نشان دادن صحنه‌های مشروب‌خوری، روابط عاشقانه مثلثی و مربعی و ترانه‌ها و حرف‌های سیاسی دهه پنجاه و…

بعد از یک مدت مخاطب خسته می‌شود و دست سازندگان رو می‌شود و باید نکات جدید برای تماشاگر مطرح کرد. من فکر می‌کنم در ادامه سریال‌سازی شبکه نمایش خانگی با فقر موضوع و قصه مواجه می‌شویم و حتی شدیم مثل سریال کلاغ آقای مهدویان که کارگردان محترم به شدت به قصه آب بسته بود، سریالی که واقعا در دو، سه قسمت می‌شد جمع شود به ۱۲ قسمت کشاند و به خورد مخاطب داد. می‌خواهم بگویم ابزارهای عامل جذابیت به مرور کارکردش را از دست داده و باید قصه‌های نو برای مخاطب تعریف کرد که من آن جذابیت را در سریال‌ها نمی‌بینم. 

ولی مردم سریال‌ها را می‌بینند…

موسوی: علت جذب مخاطب پلتفرم‌ها به دلیل سرخوردگی مردم از صداوسیماست، ولی ما باید کم‌کم مقایسه بین صداوسیما و پلتفرم را کنار بگذاریم، چون صداوسیما پروژه‌ای کاملا شکست خورده است و خود پلتفرم‌ها را با توجه به قابلیت‌ها و پول‌های کلانی که در بعضی پروژه‌ها خرج می‌شود فی‌نفسه با خودش مقایسه کنیم با این پرسش که آیا این سریال‌ها توفیق دارد یا خیر؟ آنچه من می‌بینم این است که سریال‌ها اغلب سیر نزولی طی می‌کنند مگر اینکه فکر جدی برایش کنند. 

شرکا: به نظرم صحبت کردن درباره سریال شهرزاد که زمان زیادی از پخش آن گذشته و به دوره دی‌وی‌دی و سی‌دی برمی‌گردد برای بررسی شبکه نمایش خانگی خاصه بعد از کرونا غیرمنصفانه است. سریال شهرزاد در زمان خود بدعتی بود، کارگردان خوبی مثل حسن فتحی داشت و توانست به اقبالی برسد که در نوع خودش بی‌بدیل بود. 

حتی هنوز هم تماشای سریال شهرزاد بعد از مدت‌ها لذت دارد. اما با یک مرور اجمالی، جا دارد اشاره کنیم که از آغاز دهه نود گزینه نمایش خانگی، راه نجاتی برای وضعیت رو به وخامت سینما و جبران کم‌کاری صدا و سیما در جذب مخاطب شد. بعد کرونا شد و ویروس آن (به‌رغم اینکه فاجعه هولناکی بود) باعث شکوفایی و رونق شبکه نمایش خانگی شد و نیز مسیر را برای مدیران و کارگردانان هموار کرد. 

و یک نکته مهم اینکه سینما، صدا و سیما و شبکه نمایش خانگی (و حتی تئاتر) انگار که در قلمروهای جدایی ارزیابی می‌شوند و هر کدام سیاست‌ها، ممیزی‌ها و برخوردهای خاص خود را از جانب مسوولان و سیاستگذارها دارند. 

به نکته بسیار مهمی اشاره کردید، اختلاف سلیقه در حوزه‌ها بسیار زیاد است، واقعا چرا؟ 

شرکا: تا حدی که انگار این حوزه‌ها در سرزمین‌های متفاوتی هستند؛ مثلا قوانین سختگیرانه درباره سریال‌های صدا و سیما خیلی زیاد است. در سینما کمتر و در شبکه نمایش خانگی باز هم کمتر است. به تئاتر ورود نمی‌کنیم که در آنجا قوانین سختگیری‌های ممیزی بسیار کمتر است. 

اما عجیب این است در کشوری که تابع قانون متمرکز است چرا این‌قدر درباره سانسور و ممیزی تفاوت سلیقه و رویه وجود دارد؟ نه تنها در این حوزه‌ها تنوع سلیقه و سیاستگذاری مختلف می‌بینیم بلکه در هر کدام از این حوزه‌ها هم محصولاتی تولید می‌شود که در وزارت ارشاد به روش‌های مختلف و گاه متناقض ارزیابی می‌شوند و مجوز پخش یا نمایش می‌گیرند یا نمی‌گیرند! و این نشان از تشتت دارد. چرا آنچه در شبکه نمایش خانگی می‌بینیم در صدا و سیما نباید ببینیم یا در سینما و تئاتر و… هر کدام از این حوزه‌ها ساز جدا می‌زنند و این خودش علامت سوال به وجود می‌آورد. 

موسوی: البته اشاره‌ام به سریال شهرزاد صرفا از این باب بود که این سریال از یک الگویی پیروی کرد که جواب داد و پلتفرم‌ها هم از آن الگو تبعیت کردند که جواب گرفتند اما تکرار آن کم‌کم کارکرد را از دست می‌دهد به قول شاعر «دشمن طاووس آمد پر او…» 

به این معنی که نقطه قوتی دارید و وقتی که به آن نقطه قوت زیاد آگاه هستید و آن را مدام تکرار کنید کم‌کم اثرگذاری را از دست می‌دهید، منظورم این بود پلتفرم‌ها آزادی داشتند که در سینما و تلویزیون این آزادی‌ها وجود نداشت مخاطب را جذب خود کردند ولی بعد از مدتی استفاده از این خط‌قرمزها کارکردش را از دست می‌دهد و چه بسا داده است. درحالی که باید نکات دیگر به جذابیت سریال‌ها اضافه می‌شد ازجمله فیلمنامه را قوی‌تر یا داستان را پرمایه‌تر می‌کردند، ولی عملا این اتفاق نیفتاد و روزبه‌روز از کیفیت سریال‌ها فاصله می‌گیریم. به عنوان نمونه بعد از فصل اول زخم کاری، فصل‌های بعدی با افت کیفی زیادی مواجه شد یا سریال کلاغ یا سریال یل در نسبت با پوست شیر را درنظر بگیریم. در سریال پوست شیر، شخصیت‌های جذاب با معرفت، لوطی‌مسلک داشتیم حالا دوباره این شخصیت‌ها را در سریال یل تکرار کنیم، ایرادی ندارد ولی به ارتقا و جذابیت دیگر بخش‌ها هم فکر باید کرد. اینکه کارگردان محترم به چفت و بسط داستان فکر نکند، باعث می‌شود سریال جذابیت را از دست بدهد. 

با این حال به نظرم پلتفرم‌ها را فقط در حوزه سریال‌سازی نباید ببینیم، حوزه‌ای است که از مستند گرفته تا برنامه‌های گفت‌وگو محور موفق بودند، حتی برنامه‌های تخصصی گفت‌وگو محوری همچون برنامه آقای درستکار با تم معنوی و فلسفی با دکور ساده به اندازه خودش مخاطب زیادی دارد، درحالی که همه فکر می‌کردند این نوع برنامه‌ها دیگر طرفدار ندارد عکسش ثابت شد، حتی برنامه‌های آموزشی هم مخاطبان زیادی دارد. و به نظرم هنوز پلتفرم‌ها قابلیت بالایی برای جذب مخاطب دارند و باید از آزادی نسبی‌ای که دارند نهایت استفاده را ببرند و صرفا به گول زدن مخاطب و جذب تماشاگر به هر قیمتی قانع نباشند. 

بعضی برنامه‌های پلتفرم‌ها واقعا ابتذال محض هستند و اصلا مشخص نیست کارکرد پخش‌شان چیست؟ 

موسوی: ابتذال که هیچ، حتی تعبیر منحط را به کار می‌برم، متاسفانه این برنامه‌ها ذائقه مخاطب را تحریم می‌کنند. 

ما آدم‌هایی بودیم که در این مملکت به تماشای آثار کمدی ارزشمند آبرومند (هر چند اندک) می‌نشستیم؛ به اجاره‌نشین‌ها، مارمولک، لیلی با من است، فخر می‌فروختیم، الان فیلم‌ها و برنامه‌های کمدی می‌بینیم که متعجبم چطور فروش دارند! به‌شخصه این فیلم‌ها را نگاه نمی‌کنم اما از سر کنجکاوی یکی، دو مورد را نگاه کردم حتی لبخند به لبم نیامد و وقتی با دوستان منتقد صحبت کردم، گفتند تو با طبع و نگاه سختگیرانه نمی‌توانی این فیلم‌ها را ببینی ولی مخاطب امروز از بس این آثار را دیده ذائقه‌اش به کل خراب شده حتی با دیدن این فیلم‌ها دچار شعف می‌شود و می‌خندد و به خاطر همین این نوع کمدی‌های مبتذل با استقبال زیاد مواجه می‌شوند. 

به نظرم نباید گول تعداد مخاطب بالا را خورد، استقبال بالای مخاطب دلیل بر افتخار نیست و درست است که فیلم، سریال یا موسیقی یک جور کالای فرهنگی محسوب می‌شوند و با صنعت گره خورده اما نادیده گرفتن یک سری ویژگی‌های فرهنگی کار را به همین جایی می‌کشاند که الان کشیده، یعنی سینمایی که فیلم درست و درمان ندارد. شاید از فیلم‌ها استقبال می‌شود اما مخاطب به معنای جدی ندارد، مخاطب این فیلم‌ها را مصرف می‌کند مثل موسیقی و دیگر کالاهای مصرفی، اما یک ماه بعد اسم این کالاها را هم به یاد ندارد. نمونه‌هایی نظیر اینکه فیلم‌های پرفروش تاریخ لقب گرفتند اما شاید مخاطب حتی دوباره به تماشای این فیلم‌ها هم ننشیند. خب این چه فیلم پرفروش تاریخ است؟ غرض اینکه پلتفرم‌ها قابلیت‌های بی‌شماری دارند و نباید با آثار دم دستی، اهمیت خود را دست‌کم بگیرند. 

البته نکته‌ای که نباید درباره سریال‌های نمایش خانگی از نظر دور داشت اینکه سریال‌های شبکه نمایش خانگی استعدادهای جوان خوبی معرفی کردند و یعنی پوست‌اندازی در بازیگران صورت گرفت و اینکه تنوع ژانر در میان سریال‌ها بسیار وجود دارد یعنی کوتاهی سینما در این بخش جبران می‌شود. نظر شما چیست؟ 

شرکا: در ادامه صحبت آقای موسوی، به نظرم ابتذال در کمدی در وهله اول به فیلم‌های روی پرده مربوط می‌شود اگر چه سریال‌هایی نیز ساخته می‌شوند که دارای کیفیت نازل و محتوای جفنگی هستند. 

نکته دیگر اینکه اگر بعضی سریال‌ها در فصل‌های بعد افت می‌کنند (درباره «یل» در مقایسه با «پوست شیر» برای قضاوت زود است) این عموما خاصیت سریال‌هاست و در دنیا هم این موارد را شاهدیم و تنها به کشورمان مربوط نیست؛ به این ترتیب که فصل اول یک سریال با استقبال بالا مواجه می‌شود و همین باعث می‌شود سازندگان به فصل‌های بعدی رو بیاورند ولی فصل‌های بعدی با استقبال مواجه نمی‌شود. 

درخصوص فیلم‌های سینمایی چند قسمتی هم شاهد چنین افت و خیزهایی هستیم، به نظرم این موضوع آسیب‌شناسی جدی می‌طلبد، ولی در سال‌های اخیر سریال‌های قابل‌توجهی نظیر «رهایم کن»، «در انتهای شب» و چند مورد دیگر داشتیم که ارزش بررسی دارند. بنابراین با اینکه همه سریال‌های شبکه نمایش خانگی را به یک چوب برانیم، موافق نیستم. حتی با ورود ژانرهای گوناگون به سریال‌های نمایش خانگی - نظیر جنایی، درام تاریخی، کمدی، معمایی، ملودرام‌- به غنای این رسانه افزوده شده است. 

بله، به نظرم بعضی بازیگران در شبکه نمایش خانگی معرفی و چهره شدند نظیر مهدی حسینی‌نیا، اگرچه بعضا کارشان را با سینما شروع کرده‌اند اما در شبکه نمایش خانگی بازیگر شاخصی شدند. همچنین کارگردانانی که با سریال‌های شبکه نمایش خانگی به حیات خود ادامه دادند و چه بسا توانمندی بیشتری از خود نشان دادند. مثل آیدا پناهنده با سریال «سرخ و سیاه» و «در انتهای شب» آن‌قدر که در شبکه نمایش خانگی آثار ماندگاری خلق کرد شاید در سینما تمامی استعدادهای خود را بروز نداده است. 

می‌خواهم بگویم در شبکه نمایش خانگی اتفاق‌های خوبی می‌افتد و نمی‌شود گفت بیشتر کارها بی‌ارزش هستند. 

بحث عرضه سریال‌های شبکه نمایش خانگی در بازارهای جهانی و جشنواره‌ها هم مطرح است، آیا سریال‌های پخش شده واجد چنین ارزشی هستند و آیا اصلا به این موضوع هم باید فکری کرد؟ 

شرکا: به نظرم بحث عرضه جهانی درباره سریال‌های شبکه نمایش خانگی زود باشد، منظورم این است که صرف حضور سریال در جشنواره‌های خارجی دلیل بر ارزشمندی یا موفقیت آن نیست. 

حتی درباره فیلم‌ها هم همین نظر را دارم، البته که سال‌ها از دوران طلایی موفقیت‌های سینمایی در عرصه بین‌المللی عبور کرده‌ایم، اگرچه هنوز درخشش‌هایی را شاهد هستیم، 

اما پدیده سریال‌های نمایش خانگی کمی جدید است کمااینکه در دنیا هم عمری نه چندان طولانی دارد. در ایران مشخصا کمی زود است که درباره اقبال سریال‌های نمایش خانگی فکر کنیم اما آنچه مسلم است نمی‌توانیم موفقیت سریال‌های شبکه نمایش خانگی را محدود ببینیم. 

در سال‌های اخیر در ژانرهای مختلف سریال‌های خوب داشته‌ایم، از فصل یک «زخم‌کاری» گرفته تا «افعی تهران» حتی «کلاغ» که مورد آخر اگرچه جزو سریال‌های محبوب من نبود اما نمی‌شود ارزش‌هایش را نادیده گرفت. باید بگویم اینکه فیلمسازان شاخص ما در عرصه شبکه نمایش خانگی تجربه کسب می‌کنند، به خودی خود شروع خوبی است و این امیدواری را به وجود می‌آورد که در آینده شاهد اتفاق‌های بهتری باشیم. 

البته سریال‌هایی نظیر کشتارگاه نیما جاویدی، سرخ و سیاه و در انتهای شب آیدا پناهنده در جشنواره‌های خارجی حضور داشتند…

موسوی: اینجا تاکید کنم که بعضی از قسمت‌های سریال‌ها را نتوانستم حتی یکی، دو قسمت بیشتر ببینم و ادامه ندادم. هیچ جذابیتی برای تحمل کردن نداشتند، اما به نظرم شبکه نمایش خانگی فرصت بسیار خوبی است که نکات متفاوتی را به خورد مخاطب بدهد ولی به نظر می‌رسد در بعضی از سریال‌ها عجله می‌کند، به این معنی که بعضی شبکه‌ها با بعضی سریال‌ها شروع بسیار خوبی تجربه کردند و سطح توقع و سلیقه را در مخاطب بالا بردند اما نتوانستند به انتظار مخاطب پاسخ بدهند. 

مثال می‌زنم سریال آکتور را دیدم فکر کردم این حوزه نمایش را باید جدی‌تر بگیریم، اما بعدها سریال‌های دیگری پخش شد (حداقل من دیدم) نتوانستند به سطح اولیه نزدیک شوند، بارقه‌های امیدی در آن‌ها بود اما خیلی زود به ناامیدی تبدیل شدند مثل زخم کاری، چرا باید زخم کاری در فصل اول موفق باشد اما در فصل دوم و سوم افت شدیدی داشته باشد. به نظر می‌رسد نگاه اولیه پلتفرم‌ها و سازندگان جایش را به سری‌دوزی و سرهم‌بندی و متوسل شدن به المان‌هایی نظیر خشونت یا روابط عاشقانه پیچیده داده و همین نکات برایشان کافی است که سریالی را ۲۰ قسمت کش بدهند، ولی خب مخاطب به این راحتی فریب نمی‌خورد.

به نظرم مخاطب سریال شبکه نمایش خانگی جدی‌تر است و بیشتر در مقام انتخاب آثار است، شبکه نمایش خانگی مثل صداوسیما نیست که هر چیزی را به خورد مخاطب بدهند، حتی مثل سینما هم نیست که مخاطبش محدود باشد، بیننده در شبکه نمایش خانگی وارد فضایی می‌شود که بسیار با فیلم و سریال و برنامه گفت‌وگو محور و حتی مستند و فیلم کوتاه مواجه می‌شود و حق انتخاب دارد و چون حق انتخاب دارد با نگاه منتقدانه‌تری با این آثار مواجه می‌شوند. 

شرکا: اغلب سریال‌های شبکه نمایش خانگی را رصد و سریال‌های مهم را دنبال می‌کنم و نظرات را می‌خوانم، علاقه‌مندم به این مقوله، همان طور که به سینما علاقه‌مندم، ولی سینما آن‌قدر چنته‌اش خالی است که آدم شرمش می‌آید خودش را منتقد سینما و فیلم‌هایی معرفی کند که این روزها بر پرده سینما هستند. حرفم این است که سریال‌های نمایش خانگی حداقل آبرومندانه‌تر هستند، تنوع‌شان بیشتر است انگار دور دور سریال‌های نمایش خانگی است و فرصت و بستر بیشتر و مناسب‌تری را برای تحلیل و نقد ما منتقدان فراهم می‌کنند که متاسفانه سینما این روزها انگیزه تحلیل به ما نمی‌دهد، آن‌قدر سینمای ما این روزها متشتت است که اصلا حرفی برای گفتن نمی‌ماند.

از یک‌سو فیلم‌های سفارشی ارگانی که بعد از نمایش در جشنواره معلوم نیست این فیلم‌ها قرار است کجا نمایش داده شوند؟ چه بسا راه به پرده اکران نداشته باشند، فقط هزینه و پول‌های درشتی با ساخت این فیلم‌ها جابه‌جا می‌شود برای فیلم‌هایی که قرار است هیچ کسی آن‌ها را نبیند و احیانا مناسبتی یا فقط در فضای محدود سازمان یا ارگان نمایش داده شوند. از آن‌سو سینمای کم‌مایه و سخیف را داریم که خیلی خوب فرصت اکران می‌شود و به صورت فیک آمار فروش فیلم‌ها را بالا نشان می‌دهد، درحالی که که می‌دانیم این‌گونه نیست، یک‌سری فیلم‌ها هم هستند که زیرزمینی ساخته می‌شوند و گویا اصلا قرار نیست دیده شوند.

اگر بخواهیم این فیلم‌ها را در گروه عمده جشنواره‌های خارجی خلاصه کنیم که به نظرم غیرمنصفانه است، چون بعضی از این فیلم‌ها لایه‌های پنهان‌تری برای ارزیابی دارند، یک‌سری هم فیلم‌هایی هستند مثل فیلم اصغر فرهادی که در خارج ساخته می‌شوند و هر چند محدود در داخل ایران اکران می‌شوند، ولی من می‌گویم سریال‌های نمایش خانگی به‌رغم همه نقدها هنوز فرصت به افراد و ژانرها و سینماگران مختلف می‌دهد که در زمینه نمایش خانگی به فعالیت خود ادامه دهند و این فی‌نفسه ارزشمند است، حالا اگر بخواهیم بگوییم که مشخص نیست که سرمایه‌گذار این سریال‌ها کیست، چه پول‌هایی جابه‌جا می‌شود و چه کسانی منتفع می‌شوند؟ بله همه این موارد قابل طرح است کما اینکه در سینما هم این صحبت‌ها در دوره‌هایی شدیدتر مطرح بود، اما اگر سازمان سینمایی و ساترا اجازه بدهند و به فیلمسازان فرصت بدهند و سختگیرانه با فیلمسازان برخورد نکنند تا مردمی که تا دیروز سریال‌های ترکیه‌ای را از ماهواره جست‌وجو می‌کردند بتوانند در بستر رسمی ایران سریال‌های فیلمسازان خودمان را ببینند، این بسیار خوب است و کمک می‌کند به رونق رسانه‌ای که باید پیوندش را با مردم حفظ کند. 

ولی به هر حال بعضی سریال‌ها ضعف‌های بی‌شماری دارند، موافقید؟ 

شرکا: بله، انتقادهای زیادی به سریال‌های نمایش خانگی هست، فیلمسازانی که با جمله رنگ و رو رفته اول سریال می‌نویسند که تماشای این سریال به افراد زیر ۱۸ سال توصیه نمی‌شود، چه بسیار افراد زیر ۱۸ سال که این سریال‌ها را در فضای مجازی و اینترنت و شبکه‌های ماهواره‌ای می‌بینند، چه خشونت‌ها و چه خونریزی‌ها که در سریال‌ها نمی‌بینیم، حتی از اسم سریال هم خشونت مشخص است مثل گردن‌زنی، زخم کاری، حتی افعی تهران با اینکه سریال خوبی بود، اسم این سریال‌ها کاملا مشخص است که در شبکه نمایش خانگی دیده می‌شود یعنی خانه و در خانه از کودک گرفته تا نوجوان و… حضور دارند، یعنی سریال در کانون و فضای خانواده دیده می‌شود چرا سریال‌های پرخشونت در میان خانواده‌ها بدون هیچ مشکلی نمایش داده می‌شود اما یک سریال با فضای عاشقانه که کمی تماس فیزیکی و پوشش غیررسمی دارد را از پخش ممنوع می‌کنند؟

به نظرم این موارد باید زیاد بررسی شود وگرنه اینکه بعضی از این سریال‌ها آب‌بندی می‌شوند و فاقد محتوا هستند و سازندگان خواسته پلتفرم‌ها را تامین می‌کنند و از ۸ قسمت به ۲۰ قسمت کشانده می‌شوند مطرح است اما معتقدم حالا وقتی صحبت از انتقادات هست به نظرم باید اجازه بدهیم مراحل آزمون و خطای این پلتفرم‌ها طی شود به نحوی که خودشان مسیر و جایگاه خودشان را پیدا کنند و مردم هم گزینش کنند و به هر خوراکی که پلتفرم‌ها به آن‌ها می‌دهند، راضی نباشند. 

و سوال دیگری که مطرح است اینکه به نظر می‌رسد با وجود گستردگی پخشی که در جامعه پیدا کرده‌اند، می‌توانند بر سلیقه مردم تاثیر بگذارند و هر خوراکی را به خورد مخاطب ندهند و سطح سلیقه را بالا بیاورند. شما چه نظری دارید؟ 

شرکا: قطعا پلتفرم‌ها می‌توانند ذائقه مخاطب را شکل و حتی تغییر بدهند، برای اینکه وقتی رسانه‌ای وارد خانه و حریم خصوصی مردم می‌شود و این فرصت را به مخاطب می‌دهد که هر زمان اراده کرد محتویات آن را ببیند و حتی مخاطب می‌تواند بارها آن سریال را ببیند و به عقب و جلو برود و حتی روی صحنه‌ها زوم کند و محتویات آن پلتفرم در تماس مستقیم با خانواده‌ها قرار می‌گیرد قطعا روی سلیقه مخاطب تاثیر می‌گذارد. اگر نگوییم ضوابط و سلایق ارگان‌های رسمی ولی حداقل در سریال‌ها فرهنگ و انتظارات جامعه ایران دیده شود تا اینکه سریال‌های ترکیه‌ای با انبوه داستان‌های خیانت و روابط چندگانه یا داستان‌های کره‌ای که اقلیمی بسیار دور از ما هستند در معرض تماشای مردم قرار بگیرند.

کاش مسئولان اجازه بدهند فرهنگ ایرانی ولو با ایرادات دیده شود، سریال‌هایی نظیر سرخ و سیاه، تاسیان، بامداد خمار، سووشون و… ملودرام‌های تاریخی به شمار می‌آیند، ممکن است ایرادهایی به آن‌ها وارد باشد، حداقل فرصت و شانسی هستند که نسل‌های جدید با گذشته آشنا شوند و در جریان آنچه ملت ما در صد سال پیش از سرگذرانده، قرار بگیرند. این به نظر من فی‌نفسه اتفاق خوبی است. 

موسوی: قطعا پلتفرم‌ها در سلیقه‌سازی مخاطبان نقش دارند، چون از پلتفرم‌ها نسبت به دیگر رسانه‌ها، استقبال بیشتری می‌شود، چند وقت پیش آقای هنرپیشه‌ای می‌گفت در سریالی برای تلویزیون نقش اول داشتم اما آن سریال دیده نشد ولی یک سکانس برای سریال پلتفرم بازی کردم مردم دیدند. پلتفرم‌ها در حال حاضر این شانس را دارند که در میان مردم دیده می‌شوند، به همین دلیل است که انتظار زیادی از آن‌ها می‌رود و باید مراقبت بیشتری از خود کنند و نباید آثار سطحی به خورد مخاطب دهند، چون ناجوانمردی است. 

وقتی مخاطب آگاهانه سمت شما آمده و شما را انتخاب کرده، حاضر است هزینه کند و شاید محتویات دیگری که رایگان به او ارائه می‌دهند، پس می‌زند تا برنامه‌های شما را تماشا کند، باید به نگاه مخاطب احترام گذاشت و محصولات آبرومندتری به او ارائه کرد و صرفا به گردآوری نام افراد مشهور اکتفا نکرد و این موقعیت را قدر دانست و مغتنم شمرد.

ارسال نظرات
خط داغ