خطر کاهش جمعیت به ۳۱ میلیون نفر
دبیر ستاد ملی جمعیت می‌گوید در صورت ادامه روند فعلی، جمعیت ایران طی ۷۵ سال آینده به ۳۱ میلیون نفر می‌رسد
کاهش فرزندآوری، افت آمار ازدواج و افزایش سن مادران در نخستین فرزندآوری، مجموعه‌ای از شاخص‌های جمعیتی ایران را تحت تأثیر قرار داده است. بر اساس اعلام دبیر ستاد ملی جمعیت، نرخ باروری کشور در سال ۱۴۰۴ به ۱.۳۴ فرزند به ازای هر زن رسیده؛ در حالی که برای حفظ جمعیت فعلی، این شاخص باید بالاتر از ۲.۱ باشد.
به گزارش فرارو، مرضیه وحید دستجردی، دبیر ستاد ملی جمعیت، در بیست‌وچهارمین کنگره بین‌المللی انجمن علمی باروری و ناباروری ایران، نسبت به پیامدهای ادامه روند کنونی جمعیت هشدار داد. او با استناد به برآوردهای سازمان بهداشت جهانی اعلام کرد در صورت تداوم وضعیت فعلی، جمعیت ایران طی ۷۵ سال آینده به ۳۱ میلیون نفر کاهش پیدا می‌کند.
دستجردی با اشاره به تغییرات نرخ باروری در دهه‌های گذشته گفت در سال ۱۳۶۵ هر زن ایرانی به‌طور میانگین ۶ تا ۷ فرزند به دنیا می‌آورد، اما این رقم در سال ۱۴۰۴ به ۱.۳۴ فرزند رسیده است. به گفته او، برای ثابت ماندن جمعیت کشور در محدوده ۸۷ میلیون نفر، نرخ باروری باید به بیش از ۲.۱ فرزند به ازای هر زن در سن باروری برسد.
حدود ۱۴ میلیون مجرد در سن باروری
دبیر ستاد ملی جمعیت، مجموعه‌ای از عوامل اقتصادی و اجتماعی را در کاهش تمایل خانواده‌ها به فرزندآوری مؤثر دانست. به گفته او، بیش از ۷۵ درصد موارد کاهش موالید با ارتقای سطح سواد و توسعه اجتماعی در کنار توسعه‌نیافتگی اقتصادی متناسب با آن ارتباط دارد.
تورم، هزینه بالای مسکن، کاهش امید اجتماعی، تغییرات فرهنگی، گسترش فردگرایی، تأخیر در ازدواج و دشواری جمع کردن مسئولیت شغلی با فرزندآوری برای زنان شاغل، از دیگر عواملی است که دستجردی به آنها اشاره کرده است.
او همچنین از وجود حدود ۱۴ میلیون زن و مرد مجرد در سن باروری خبر داد؛ آماری که شامل حدود ۷.۳ میلیون مرد مجرد در گروه سنی ۲۰ تا ۵۴ سال و ۶.۵ تا ۷ میلیون زن مجرد در گروه سنی ۱۵ تا ۴۹ سال می‌شود.
افزایش سن مادران و کاهش ازدواج
یکی دیگر از شاخص‌های مورد اشاره دبیر ستاد ملی جمعیت، افزایش سن مادران هنگام تولد نخستین فرزند است. میانگین سن مادر در نخستین فرزندآوری در کل کشور ۲۷.۶ سال و در تهران ۳۰.۸ سال اعلام شده است.
دستجردی با اشاره به فاصله میان ازدواج و تولد فرزند اول که به‌طور میانگین ۴.۶ سال است، تأخیر در فرزندآوری را از عواملی دانست که می‌تواند چالش‌های ناباروری را افزایش دهد.
همچنین به گفته او، میزان تجرد قطعی زنان طی سال‌های گذشته هفت برابر شده و از ۱.۱ درصد در سال ۱۳۷۵ به ۷.۷ درصد رسیده است. آمار ازدواج نیز از ۹۰۰ هزار مورد در سال ۱۳۸۹ به ۴۳۱ هزار مورد در سال ۱۴۰۴ کاهش یافته است.
سهم سالمندان تا سال ۱۴۳۰ به ۳۲ درصد می‌رسد
دبیر ستاد ملی جمعیت درباره پیامدهای افزایش میانگین سن جمعیت نیز هشدار داد. بر اساس آماری که او ارائه کرده، در حال حاضر حدود ۱۳ درصد جمعیت ایران را افراد بالای ۶۰ سال تشکیل می‌دهند؛ سهمی که پیش‌بینی می‌شود تا سال ۱۴۳۰ به ۳۲ درصد برسد.
افزایش جمعیت سالمند به معنای بالا رفتن نیاز به خدمات درمانی و مراقبتی و افزایش هزینه‌های مرتبط با آن است. دستجردی همچنین نسبت به کمبود نیروی جوان برای مراقبت از سالمندان در سال‌های آینده هشدار داده است.
کارت امید مادر؛ ماهانه دو میلیون تومان برای ۲۴ ماه
دستجردی در بخش دیگری از سخنان خود به برنامه‌های حمایتی دولت برای افزایش فرزندآوری اشاره کرد. به گفته او، طرح «کارت امید مادر» با اعتباری معادل ۵۰ هزار میلیارد تومان از ابتدای سال ۱۴۰۵ به اجرا درآمده است.
بر اساس این طرح، ماهانه دو میلیون تومان به مدت ۲۴ ماه برای تأمین بخشی از هزینه‌های کودک به حساب مادران واریز می‌شود.
دبیر ستاد ملی جمعیت همچنین پیشنهاد پوشش کامل هزینه‌های درمان ناباروری از سوی بیمه‌ها و ادغام غربالگری ناباروری در شبکه بهداشت و درمان کشور را مطرح کرد.
فعالیت ۲۰۹ مرکز درمان ناباروری در کشور
به گفته دستجردی، در حال حاضر ۷۹ مرکز سطح دو و ۱۳۰ مرکز سطح سه درمان ناباروری در کشور فعالیت می‌کنند و دولت برای این مراکز اعتبارات مناسبی در نظر گرفته است.
او با اشاره به اهمیت حمایت از زوج‌های نابارور، ابراز امیدواری کرد که با بهبود شرایط اقتصادی، زمینه برای گسترش حمایت‌ها از ازدواج، درمان ناباروری و فرزندآوری فراهم شود.
بیست‌وچهارمین کنگره بین‌المللی انجمن علمی باروری و ناباروری ایران از ۲۰ تا ۲۲ آبان‌ماه در مرکز همایش‌های ابوریحان دانشگاه شهید بهشتی برگزار می‌شود.
