چرا متحدان آمریکا باید هزینه آن را بپردازند؟
قبض سنگین جنگ ایران
ترامپ در پی افزایش فشارهای سیاسی و اقتصادی ناشی از جنگ با ایران، خواستار بازپرداخت هزینه‌های جنگ از سوی متحدان آمریکا از جمله اسرائیل و کشورهای خلیج فارس شده است. هزینه جنگ تا اواسط اکتبر، طبق آمار ارتش آمریکا، به ۴۷.۱ میلیارد دلار رسیده است. با این حال، تحلیلگران اظهارات ترامپ را بیشتر اقدامی سیاسی برای انتقال بخشی از مسئولیت شکست انتخاباتی و هزینه‌های جنگ می‌دانند تا طرحی اجرایی.
فرارو- دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، اعلام کرده واشنگتن قصد دارد هزینه‌های جنگ با ایران را از کشورهایی که به گفتهٔ او تحت حمایت نظامی آمریکا قرار داشته‌اند، دریافت کند. او در گفت‌وگو با شبکهٔ سی‌بی‌اس تأکید کرده این کشورها باید تمام هزینه‌هایی را که آمریکا برای جنگ متحمل شده، بازپرداخت کنند؛ اظهاراتی که برای نخستین بار اسرائیل را نیز به‌صراحت دربر می‌گیرد.
به گزارش فرارو به نقل از الجزیره، این موضع‌گیری در شرایطی مطرح شده که هزینه‌های جنگ، نارضایتی عمومی از سیاست خارجی دولت ترامپ و شکست جمهوری‌خواهان در انتخابات میان‌دوره‌ای، فشار سیاسی بر کاخ سفید را افزایش داده است. ترامپ در عین حال جنگ را از نظر نظامی «عملاً پایان‌یافته» توصیف کرده، اما همچنان از تصمیم خود برای آغاز آن دفاع می‌کند.
اسرائیل و کشورهای خلیج فارس در فهرست ترامپ
ترامپ در مصاحبه با شبکهٔ سی‌بی‌اس گفت کشورهایی که آمریکا از آنها محافظت کرده است، باید هزینهٔ این حمایت را بپردازند. او دربارهٔ اسرائیل مدعی شد اگر آمریکا در جنگ علیه ایران مداخله نمی‌کرد، این کشور وجود نداشت. رئیس‌جمهور آمریکا با اشاره به حملات علیه تأسیسات هسته‌ای ایران ادعا کرد واشنگتن توان هسته‌ای نظامی ایران را از بین برده و همین اقدام مانع نابودی اسرائیل شده است.
ترامپ پیش‌تر نیز خواستار دریافت هزینهٔ حمایت نظامی از کشورهای عربی حاشیهٔ خلیج فارس شده بود. او در نشست خبری ماه ژوئیه، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، قطر، بحرین و کویت را نام برده و گفته بود آمریکا برای حفاظت از منطقه‌ای ثروتمند هزینه می‌کند و باید این هزینه‌ها جبران شود.
با این حال، میان موقعیت اسرائیل و کشورهای عربی تفاوت مهمی وجود دارد. اسرائیل از آغاز جنگ در عملیات نظامی علیه ایران مشارکت داشت، اما کشورهای خلیج فارس اعلام کرده‌اند از برنامهٔ واشنگتن برای آغاز جنگ مطلع نبوده‌اند و در جریان حملات متقابل ایران نیز آسیب‌هایی را متحمل شده‌اند. این کشورها در چارچوب شورای همکاری خلیج فارس بر ضرورت حل‌وفصل دیپلماتیک بحران تأکید کرده‌اند.
هزینه جنگ آمریکا از ۴۷ میلیارد دلار فراتر رفته است
بر اساس آمار ارتش آمریکا، هزینهٔ جنگ با ایران تا اواسط اکتبر به ۴۷.۱ میلیارد دلار رسیده است. این رقم شامل تمام هزینه‌های احتمالی نیست و مخارج بازسازی خسارت‌های واردشده به پایگاه‌های نظامی آمریکا در خاورمیانه را در بر نمی‌گیرد. دفتر بودجهٔ کنگرهٔ آمریکا نیز در ماه سپتامبر برآورد کرده بود ادامهٔ جنگ در هر ماه بین دو تا سه میلیارد دلار هزینهٔ اضافی برای واشنگتن به همراه خواهد داشت. این ارقام در شرایطی مطرح می‌شوند که ترامپ پس از شکست انتخاباتی جمهوری‌خواهان با انتقادهایی دربارهٔ هزینه‌های جنگ و پیامدهای اقتصادی آن مواجه است. او بخشی از نارضایتی رأی‌دهندگان را به جنگ با ایران مرتبط دانسته است.
تحلیلگران معتقدند اظهارات ترامپ را باید بیش از آنکه یک برنامهٔ اجرایی قطعی دانست، در چارچوب پیام‌رسانی سیاسی و تلاش برای پاسخ به فشارهای داخلی ارزیابی کرد. نیل کویلیام، پژوهشگر وابسته به برنامهٔ خاورمیانه و شمال آفریقای مؤسسهٔ چتم‌هاوس، گفته است اظهارات رئیس‌جمهور آمریکا بیشتر جنبهٔ سیاسی دارد تا اینکه نشان‌دهندهٔ طرحی جدی برای دریافت مستقیم هزینه‌های جنگ باشد.
بدر السیف، استاد تاریخ دانشگاه کویت و پژوهشگر چتم‌هاوس نیز معتقد است کشورهای خلیج فارس این اظهارات را با احتیاط و در چارچوب مصرف داخلی آمریکا ارزیابی خواهند کرد. اشتفان لوکاس، تحلیلگر مسائل امنیتی و سیاست خارجی خاورمیانه و شمال آفریقا نیز می‌گوید ترامپ پس از نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای در پی یافتن عواملی برای توضیح شکست جمهوری‌خواهان است و ممکن است با طرح موضوع بازپرداخت هزینهٔ جنگ، بخشی از توجه‌ها را از پیامدهای سیاسی آن منحرف کند. به گفتهٔ این تحلیلگران، احتمال تحمیل پرداخت‌های مستقیم و گسترده به متحدان عرب آمریکا پایین است؛ هرچند ممکن است واشنگتن برای دریافت امتیازهای اقتصادی بیشتر از اسرائیل جدیت بیشتری نشان دهد.
سرمایه‌گذاری و خرید تسلیحات؛ شکل احتمالی جبران هزینه‌ها
یکی از گزینه‌های احتمالی برای تحقق خواستهٔ ترامپ، تعریف دوبارهٔ سرمایه‌گذاری‌ها و قراردادهای اقتصادی متحدان به‌عنوان نوعی جبران هزینهٔ جنگ است. السیف معتقد است ترامپ ممکن است به توافق‌های تجاری و تعهدات سرمایه‌گذاری کشورهای خلیج فارس در آمریکا استناد کند و آنها را در چارچوب بازپرداخت هزینه‌های امنیتی معرفی کند. فرید بوسعید، استاد سیاست خاورمیانه در دانشگاه آمستردام نیز احتمال داده واشنگتن به‌جای مطالبهٔ مستقیم پول، خواستار افزایش سرمایه‌گذاری کشورهای عربی در آمریکا، خرید بیشتر تسلیحات آمریکایی و مشارکت اقتصادی در طرح‌های مرتبط با افراد نزدیک به ترامپ شود.
سابقهٔ اظهارات ترامپ دربارهٔ سرمایه‌گذاری خارجی نیز در این زمینه مورد توجه است. او پس از توافق تجاری آمریکا و اتحادیه اروپا در ژوئیه ۲۰۲۵، از تعهد سرمایه‌گذاری ۶۰۰ میلیارد دلاری شرکت‌های اروپایی در آمریکا به‌عنوان هدیه‌ای به واشنگتن یاد کرد؛ در حالی که توافق مذکور صرفاً انتظار سرمایه‌گذاری شرکت‌های اروپایی در بخش‌های راهبردی آمریکا تا سال ۲۰۲۸ را مطرح می‌کرد.
ترامپ در همان ماه، تعهد سرمایه‌گذاری ۵۵۰ میلیارد دلاری ژاپن را نیز به پاداشی مشابه پاداش امضای قرارداد برای یک بازیکن بیسبال تشبیه کرده بود. او در دورهٔ نخست ریاست‌جمهوری خود نیز بارها وعده داده بود مکزیک هزینهٔ ساخت دیوار مرزی را پرداخت خواهد کرد؛ وعده‌ای که عملی نشد و مکزیک نیز هزینه‌ای برای آن نپرداخت.
نگرانی متحدان عرب از مطالبهٔ واشنگتن
تحلیلگران معتقدند کشورهای عربی خلیج فارس احتمالاً در برابر هرگونه مطالبهٔ مستقیم برای پرداخت هزینهٔ جنگ مقاومت خواهند کرد. این کشورها علاوه بر همکاری‌های دفاعی و اقتصادی با آمریکا، بخشی از هزینهٔ نگهداری پایگاه‌های نظامی مورد استفادهٔ نیروهای آمریکایی در منطقه را نیز تأمین می‌کنند. کویلیام گفته است رهبران کشورهای خلیج فارس ممکن است در برابر چنین درخواستی به مقاومت غیرعلنی روی بیاورند و تأکید کنند پیش‌تر نیز از طریق همکاری‌های نظامی، سرمایه‌گذاری و مشارکت اقتصادی، سهم قابل‌توجهی در تأمین امنیت منطقه داشته‌اند.
بوسعید نیز یادآور شده کشورهای خلیج فارس در جریان جنگ با ایران، به‌ویژه در پی حملات متقابل تهران، خساراتی به زیرساخت‌های غیرنظامی و نظامی خود متحمل شده‌اند و به همین دلیل تمایلی به پرداخت هزینهٔ بیشتر برای جنگی که آغازگر آن نبوده‌اند، ندارند. از نگاه السیف، ادبیات تحقیرآمیز ترامپ دربارهٔ متحدان آمریکا نیز می‌تواند به روابطی آسیب بزند که این کشورها طی سال‌ها برای حفظ آن سرمایه‌گذاری کرده‌اند.
احتمال تغییر رابطه مالی آمریکا و اسرائیل
در مورد اسرائیل نیز مطالبهٔ ترامپ با رویهٔ دیرینهٔ روابط دو کشور تفاوت دارد. مرضیه کوهی اصفهانی، استاد سیاست و روابط بین‌الملل خاورمیانه در دانشگاه دورهام، معتقد است اسرائیل بعید است نقش سنتی خود را به‌عنوان دریافت‌کنندهٔ حمایت آمریکا تغییر دهد. به گفتهٔ او، همکاری اطلاعاتی و هماهنگی امنیتی دو کشور همچنان ادامه دارد، اما درخواست از اسرائیل برای پذیرفتن سهم قابل‌توجهی از هزینه‌های مالی جنگ با رویهٔ تثبیت‌شدهٔ روابط واشنگتن و تل‌آویو و همچنین محدودیت‌های مالی کنونی اسرائیل سازگار نیست.
با این حال، ترامپ پیش‌تر اعلام کرده بود کمک‌های مالی آمریکا به اسرائیل پس از پایان سال جاری میلادی متوقف خواهد شد؛ موضوعی که می‌تواند نشانه‌ای از تمایل دولت او به بازنگری در شکل حمایت مالی از این متحد باشد. در مجموع، مطالبهٔ بازپرداخت هزینهٔ جنگ از متحدان، بیش از آنکه تاکنون به شکل یک برنامهٔ مشخص اجرایی مطرح شده باشد، بیانگر تلاش ترامپ برای تغییر نحوهٔ تقسیم هزینه‌های امنیتی آمریکا است. با این حال، مقاومت احتمالی کشورهای عربی، محدودیت‌های اقتصادی اسرائیل و سابقهٔ تبدیل تعهدات سرمایه‌گذاری به ادعاهای سیاسی دربارهٔ پرداخت هزینه‌ها، تحقق این مطالبه را با ابهام روبه‌رو می‌کند.
