نامه عراقچی به گوترش، شورای امنیت و گروسی: اعلامیه نفرت انگیز آمریکا را محکوم کنید

متن کامل نامه عباس عراقچی به دبیرکل ملل متحد، رئیس شورای امنیت سازمان ملل و مدیرکل سازمان بین المللی انرژی اتمی در مورد اعلامیه وزارت امور خارجه آمریکا برای پاداشی تا سقف ۲۰ میلیون دلار آمریکا در ازای ارائه اطلاعات درباره برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز ایران، ۱۰ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۹ آبان ۱۴۰۵) به شرح زیر است: 

«بسم الله الرحمن الرحیم

عالی جناب

مایلم توجه فوری جناب‌عالی را به اقدام اخیر و به‌شدت تأسف‌بار دولت ایالات متحده آمریکا جلب نمایم که طی آن، در ازای ارائه اطلاعات درباره برنامه هسته‌ای ایران، از جمله اطلاعات مربوط به افراد مرتبط با این برنامه، اعضای جامعه علمی کشور، تأسیسات و تجهیزات آن، پاداشی تا سقف ۲۰ میلیون دلار آمریکا، به همراه امکان جابه‌جایی و انتقال به مکانی دیگر، پیشنهاد شده است. 

این اعلامیه که در تاریخ ۶ و ۷ نوامبر ۲۰۲۶، از طریق برنامه موسوم به «پاداش برای عدالت» وزارت امور خارجه آمریکا به‌صورت علنی منتشر و توسط فرماندهی مرکزی ایالات متحده آمریکا (سنتکام) بازنشر شده است، نگرانی‌های جدی درباره پیامدهای آن برای امنیت و تمامیت برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز یکی از دولت‌های عضو معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) برمی‌انگیزد. 

جمهوری اسلامی ایران این اقدام نسنجیده و خطرناک را به شدیدترین وجه محکوم می‌کند و آن را به‌ویژه از آن جهت نگران‌کننده می‌داند که صراحتاً به جمع‌آوری مخفیانه اطلاعات و جاسوسی درباره تأسیسات و مواد هسته‌ای، تجهیزات فنی و دانشمندان و متخصصان این حوزه ترغیب می‌کند. چنین رویکردی خطر تشویق فعالیت‌های جاسوسی و هدف قرار گرفتن دانشمندان هسته‌ای و کارکنان فنی را در پی دارد. افزون بر این، این اقدام نگرانی‌های جدی درباره امنیت تأسیسات هسته‌ای و ایمنی افرادی که در فعالیت‌های هسته‌ای صلح‌آمیز مشارکت دارند، ایجاد می‌کند. 

حق دولت‌ها برای توسعه پژوهش، تولید و استفاده از انرژی هسته‌ای برای مقاصد صلح‌آمیز، بدون تبعیض و در چارچوب تعهدات بین‌المللی خود، حقی است که به‌صراحت در ماده چهارم معاهده منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) به رسمیت شناخته شده است. هیچ دولتی نباید از طریق اقدامات قهرآمیز، مداخلات پنهانی یا فعالیت‌هایی که امنیت تأسیسات هسته‌ای و جامعه علمی کشور دیگری را به خطر می‌اندازد، درصدد تضعیف فعالیت‌های قانونی هسته‌ای صلح‌آمیز آن کشور برآید. 

درخواست علنی برای دریافت اطلاعات محرمانه درباره تأسیسات هسته‌ای، تجهیزات و کارکنان مرتبط با یک دولت مستقل، به‌ویژه در شرایطی که این تأسیسات تحت پادمان‌های آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قرار دارند، پرسش‌های جدی درباره اعتبار، تمامیت و قابلیت اتکای نظام پادمان‌های آژانس مطرح می‌سازد. 

یکی از پیامدهای فوری چنین اقدام نگران‌کننده‌ای از سوی آمریکا آن است که نمی‌توان در شرایطی که خودِ تأسیسات، کارکنان و اطلاعات حساس مورد اتکای نظام پادمان در معرض ترور، خرابکاری و تجاوز قرار دارند، انتظار اجرای عادی تعهدات پادمانی را داشت. تأسیسات هسته‌ای تحت پادمان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، خارج از شمول حقوق بین‌الملل قرار ندارند و قرار گرفتن آن‌ها تحت پادمان نیز به‌هیچ‌وجه از حقوق حاکمیتی دولت مربوطه نمی‌کاهد. درخواست اطلاعات درباره تأسیسات تحت پادمان، ساختارها و مشخصات فنی، تجهیزات، عملیات و کارکنان مرتبط با آن‌ها، این خطر را ایجاد می‌کند که اطلاعات مرتبط با پادمان‌ها برای اهدافی کاملاً مغایر با مأموریت راستی‌آزمایی آژانس مورد سوءاستفاده قرار گیرد. ضروری است که نظام پادمان‌های آژانس در این مورد خاص، به ابزاری برای فعالیت‌های اطلاعاتی و جاسوسی ایالات متحده تبدیل نشده و اعتبار و کارآمدی آن مخدوش نگردد. 

گنجاندن صریح دانشمندان هسته‌ای و کارکنان فنی در فهرست مشمولان اعلامیه شرم‌آور پاداش از سوی ایالات متحده، به‌شدت نگران‌کننده است. دانشمندان و متخصصان فنی فعال در حوزه هسته‌ای صلح‌آمیز باید بتوانند وظایف حرفه‌ای خود را بدون ارعاب، تهدید، اجبار یا قرار گرفتن در معرض فعالیت‌هایی که جان و امنیت شخصی آنان را به خطر می‌اندازد، انجام دهند. جامعه بین‌المللی در قبال ارتقای ایمنی و امنیت تأسیسات هسته‌ای و کارکنان آن‌ها و نیز جلوگیری از اقداماتی که می‌تواند خطر خرابکاری، مداخله غیرقانونی یا حوادث عامدانه با پیامدهای بالقوه وخیم پرتوی و انسانی را افزایش دهد، مسئولیتی مشترک بر عهده دارد. 

با عنایت به مراتب فوق، جمهوری اسلامی ایران از دبیرکل سازمان ملل متحد، شورای امنیت و مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درخواست می‌کند که این اعلامیه نفرت‌انگیز را به‌صراحت و بدون هیچ‌گونه ابهامی محکوم کنند. همچنین از دبیرکل و شورای امنیت درخواست می‌شود: 

۱. بی‌درنگ توجه جامعه بین‌المللی را به پیامدهای جدی اعلامیه آمریکا برای حفظ صلح و امنیت بین‌المللی جلب نمایند؛ 

۲. در چارچوب مسئولیت‌های خود بر اساس منشور ملل متحد، به تهدیداتی که اقدامات آمریکا متوجه ایمنی و امنیت تأسیسات هسته‌ای، تجهیزات و کارکنان مرتبط با آن‌ها می‌سازد، رسیدگی کرده و آمریکا را در قبال اقدامات متخلفانه مستمر خود پاسخگو سازند. 

علاوه بر این، مشخصاً از مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی درخواست می‌شود: 

۱. بر اهمیت حفظ محرمانگی، بی‌طرفی و استقلال نهادی فعالیت‌های پادمانی آژانس تأکید و آن را مجدداً مورد تأکید قرار دهد؛ 

۲. در چارچوب اختیارات و مأموریت قانونی آژانس، تمامی تدابیر لازم را اتخاذ نماید تا اطمینان حاصل شود اطلاعات و دانش مرتبط با پادمان‌ها که در جریان فعالیت‌های آژانس به دست می‌آیند، افشا نشده و برای اهدافی مغایر با مأموریت آژانس مورد سوءاستفاده یا بهره‌برداری قرار نگیرند. در این زمینه، توجه ویژه باید به تضمین ایمنی و امنیت دانشمندان هسته‌ای و کارکنان مربوطه مبذول شود؛ 

۳. موضوع را به اطلاع شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی رسانده و تدابیر نهادی لازم را برای رسیدگی به پیامدهای آن مورد بررسی قرار دهد. 

موجب امتنان خواهد بود چنانچه دستور فرمایید این نامه به‌عنوان سند رسمی شورای امنیت و آژانس بین المللی انرژی اتمی توزیع شود. 

با تجدید احترامات فائقه

سید عباس عراقچی

وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران»