آماده‌باش برای شلیک هیولای ۹ متری؟ راز پرهیز ترامپ از جنگ هسته‌ای با تهران
تهدید بعدی ترامپ علیه ایران چیست؟
ترامپ استفاده از سلاح هسته‌ای علیه ایران را رد کرده، اما درباره احتمال به‌کارگیری بمب غیرهسته‌ای «مادر همه بمب‌ها» موضع روشنی نگرفته است. این سلاح قدرت تخریب گسترده‌ای دارد، ولی کارشناسان درباره توانایی آن برای نابودی تأسیسات هسته‌ای عمیق زیرزمینی تردید دارند. احتمال حملات تازه، واکنش متقابل ایران و گسترش درگیری‌های منطقه‌ای همچنان مطرح است.
فرارو- دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، برای نخستین بار به‌صراحت اعلام کرده است که قصد استفاده از سلاح هسته‌ای علیه ایران را ندارد؛ بااین‌حال، او گزارش‌ها درباره بررسی استفاده از بزرگ‌ترین بمب غیرهسته‌ای زرادخانه آمریکا را رد نکرده است.
به گزارش فرارو به نقل از الجزیره، ترامپ در گفت‌وگویی با پایگاه خبری محافظه‌کار نیوزمکس تأکید کرد که بمب «مادر همه بمب‌ها» سلاحی هسته‌ای نیست و از اعلام اینکه آیا مجوز استفاده از آن علیه ایران را صادر کرده است، خودداری کرد. این اظهارات در شرایطی مطرح می‌شود که احتمال ازسرگیری حملات آمریکا به تأسیسات هسته‌ای و دفاعی ایران همچنان مطرح است و گزارش‌ها از تمایل کاخ سفید برای دستیابی به نتیجه‌ای قاطع در جنگ حکایت دارند.
ترامپ چه گفت و چه چیزی را روشن نکرد؟
ترامپ روز پنجشنبه در مصاحبه با نیوزمکس گفت آمریکا ممکن است حملات دیگری علیه تأسیسات هسته‌ای ایران به‌ویژه منطقه کوه پیک‌اکس انجام دهد.
رئیس‌جمهور آمریکا استفاده از سلاح هسته‌ای از جمله تسلیحات هسته‌ای تاکتیکی را رد کرد و مدعی شد: «من از سلاح هسته‌ای استفاده نمی‌کنم. نیازی به آن نداریم. ما بزرگ‌ترین قدرت هسته‌ای جهان هستیم.» او درباره بمب جی‌بی‌یوـ۴۳/بی، معروف به «مادر همه بمب‌ها»، گفت که این سلاح هیچ ماهیت هسته‌ای ندارد و صرفاً بمبی با قدرت انفجاری بسیار زیاد است.
ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره احتمال استفاده از آن در ایران، اعلام نکرد که آیا دستور به‌کارگیری این سلاح را صادر کرده است یا خیر.
او در عین حال مدعی شد که جنگ نمی‌تواند در شرایط کنونی پایان یابد، زیرا آمریکا باید اطمینان پیدا کند که ایران قادر به تولید سلاح هسته‌ای نخواهد بود. ترامپ ادعا کرد اگر ایران به چنین سلاحی دست پیدا کند، به‌سرعت از آن استفاده خواهد کرد. او همچنین بار دیگر وعده داد که جنگ، چه از طریق نظامی و چه از مسیر دیپلماسی، «خیلی زود» پایان می‌یابد و پس از آن قیمت نفت کاهش خواهد یافت.
ترامپ در پاسخ به پرسشی درباره اعزام نیروهای زمینی آمریکا به ایران نیز گفت چنین اقدامی را محتمل نمی‌داند. این موضع‌گیری در حالی است که او در مراحل پیشین جنگ، درباره احتمال اعزام نیرو برای عملیات زمینی اظهارنظر کرده بود؛ اقدامی که تحلیلگران به دلیل جغرافیای کوهستانی ایران، آن را برای نیروهای آمریکایی پرخطر ارزیابی کرده‌اند.
«مادر همه بمب‌ها» چه قدرتی دارد؟
بمب جی‌بی‌یوـ۴۳/بی حدود ۸۵۰۰ کیلوگرم مواد منفجره دارد و وزن کلی آن به نزدیک ۹۸۰۰ کیلوگرم می‌رسد. طول این سلاح اندکی بیش از ۹ متر است و به دلیل ابعاد بزرگش، بمب‌افکن‌های پنهان‌کار قادر به حمل آن نیستند. این بمب معمولاً از هواپیماهای ترابری بزرگ سی‌ـ۱۳۰ هرکولس پرتاب می‌شود.
این سلاح برای انفجار در ارتفاعی اندک از سطح زمین طراحی شده است و موج شدید انفجار آن می‌تواند ساختمان‌ها، تجهیزات و دیگر سازه‌های آسیب‌پذیر را در محدوده‌ای گسترده تخریب کند. کارشناسان نظامی گفته‌اند که شعاع تخریب آن، بسته به شرایط، می‌تواند به حدود یک کیلومتر برسد. نیروی هوایی آمریکا نیز اعلام کرده است که ابر ناشی از انفجار این بمب در آزمایش‌ها از فاصله حدود ۳۲ کیلومتری قابل مشاهده بوده است.
الیجاه مگنیه، تحلیلگر نظامی و تسلیحاتی مستقر در بروکسل توضیح داده است که حجم بالای مواد منفجره این بمب می‌تواند به نیروها، تجهیزات و سازه‌های آسیب‌پذیر در سطح زمین خسارات سنگینی وارد کند. بااین‌حال، او درباره اثربخشی آن علیه تأسیسات هسته‌ای ایران که در عمق زمین و زیر لایه‌های مستحکم قرار دارند، ابراز تردید کرده است.
به گفته این تحلیلگر، شرایط جغرافیایی ایران نیز می‌تواند دسترسی هواپیماهای ترابری حامل این بمب به مناطق هدف را دشوار کند. بنابراین، قدرت انفجاری بالای سلاح لزوماً به معنای توانایی نابودی تأسیسات زیرزمینی عمیق نیست.
سابقه تهدیدهای هسته‌ای ترامپ
ترامپ پیش از این هیچ‌گاه به‌صراحت اعلام نکرده بود که از سلاح هسته‌ای علیه ایران استفاده خواهد کرد، اما در عین حال چنین گزینه‌ای را نیز به‌طور روشن کنار نگذاشته بود. همین ابهام، در هفته‌های نخست جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، گمانه‌زنی‌هایی درباره احتمال تشدید درگیری تا سطح هسته‌ای ایجاد کرد.
در ماه آوریل، زمانی که ایران تنگه هرمز را به روی کشتی‌ها مسدود کرده بود، ترامپ در شبکه اجتماعی تروث سوشال هشدار داد که اگر تهران با توافق صلح موافقت نکند و تنگه را بازگشایی نکند، «یک تمدن کامل امشب نابود خواهد شد و هرگز بازنخواهد گشت». او همچنین تهدید کرد زیرساخت‌های ایران از جمله نیروگاه‌ها و پل‌ها، هدف بمباران قرار خواهند گرفت.
کارشناسان بسیاری این اظهارات را تهدیدی با ابعاد بالقوه هسته‌ای تفسیر کردند، هرچند چنین فشارهایی نتوانست ایران را به پذیرش خواسته‌های واشنگتن وادار کند. ترامپ در هفته‌های بعد از شدت لفاظی‌های خود کاست، اما ماه گذشته در مجمع عمومی سازمان ملل متحد بار دیگر ادعا کرد که می‌تواند ایران را «نابود» کند. او همچنین پیش‌بینی کرد پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا در سوم نوامبر، توافقی حاصل شود.
سلاح هسته‌ای تاکتیکی چه تفاوتی دارد؟
سلاح‌های هسته‌ای تاکتیکی برای استفاده در میدان نبرد طراحی شده‌اند، درحالی‌که تسلیحات هسته‌ای راهبردی عمدتاً با هدف واردکردن خسارات گسترده‌تر ساخته می‌شوند. بااین‌حال، عنوان «تاکتیکی» نباید باعث کم‌اهمیت جلوه‌دادن پیامدهای آن‌ها شود.
بر اساس گزارش، قدرت انفجاری این سلاح‌ها می‌تواند از حدود ۰.۳ تا ۵۰ کیلوتن متغیر باشد. برای مقایسه، بمبی که آمریکا در سال ۱۹۴۵ بر هیروشیما انداخت، قدرتی معادل ۱۵ کیلوتن داشت؛ میزانی که امروزه در محدوده برخی سلاح‌های هسته‌ای تاکتیکی قرار می‌گیرد. آمریکا، روسیه و کره شمالی از جمله کشورهایی هستند که این نوع تسلیحات را در زرادخانه خود دارند، اما تاکنون هیچ کشوری از آن‌ها در میدان نبرد استفاده نکرده است. این سلاح‌ها نیز برخلاف بسیاری از دیگر تسلیحات راهبردی، تحت محدودیت‌های بین‌المللی جامع و مشخصی قرار ندارند.
در مجموع، رد استفاده از سلاح هسته‌ای از سوی ترامپ، ابهام درباره احتمال حمله گسترده‌تر را برطرف نکرده است. گزینه استفاده از مادر همه بمب‌ها همچنان مطرح است، اما تردیدها درباره کارآمدی آن در برابر تأسیسات عمیق زیرزمینی و خطر واکنش ایران نشان می‌دهد که تشدید نظامی لزوماً به نتیجه سیاسی موردنظر واشنگتن منجر نخواهد شد.
