صادرات نفت خام روسیه افزایش یافت

فرارو- روسیه بیشترین میزان نفت خام را در دو ماه گذشته صادر کرد، در حالی که جهش دیگری در قیمت‌ها، ارزش این محموله‌ها را به بالاترین حد از زمان قبل از جنگ روسیه و اوکراین در سال ۲۰۲۲ رساند. اما یارانه‌های پالایشگاه‌ها و ممنوعیت صادرات گازوئیل، بودجه نظامی مسکو را کاهش می‌دهد. 

به گزارش فرارو به نقل از بلومبرگ، داده‌های مربوط به جابجایی نفتکش‌ها که توسط بلومبرگ گردآوری شده است، نشان می‌دهد که در چهار هفته منتهی به ۴ اکتبر، جریان نفت خام به خارج از کشور به ۳.۷۶ میلیون بشکه در روز افزایش یافته است. این بیشترین میزان از اوایل ماه اوت بود و به تأمین نیازهای پالایشگاه‌ها در مشتریان کلیدی، هند و چین، کمک کرد، زیرا عرضه از خلیج فارس هنوز به دلیل خصومت‌های بین ایالات متحده و ایران محدود است. 

هم‌زمان با افزایش جریان صادرات نفت خام، میانگین چهارهفته‌ای قیمت نفت خام کلیدی «اورالز» روسیه (بارگیری‌شده در دریای بالتیک) تا تاریخ ۴ اکتبر به بالاترین سطح خود از زمان آغاز جنگ رسید. سایر انواع نفت خام عملکردی به آن قدرت نداشتند و قیمت آن‌ها اندکی پایین‌تر از سطوح مشاهده‌شده در ماه مه بود؛ با این حال، ترکیب قیمت‌های بالا و جهش حجم صادرات باعث شد تا ارزش محموله‌های نفت خام بر مبنای میانگین چهارهفته‌ای به رکورد جدیدی دست یابد. 

اگرچه این جهش به افزایش درآمدهای دولت کمک می‌کند، اما برای کرملین تماماً خبر خوبی نیست. افزایش جریان نفت خام ناشی از حملات مکرر پهپادی اوکراین بوده است؛ حملاتی که چندین پالایشگاه روسیه را، دست‌کم برای مدتی، از کار انداخت. با اینکه شدت حملات در ماه سپتامبر به پایین‌ترین حد خود در سه ماه اخیر رسید، اما سرعت انجام حملات همچنان از سرعت تعمیرات بیشتر بود و مانع از افزایش قابل‌توجه در فرآوری نفت شد. به نظر می‌رسد میزان فعالیت پالایشگاه‌ها در ماه گذشته همچنان کمتر از ۴ میلیون بشکه در روز بوده است؛ امری که باعث شد مسکو نفت خامی را که امکان فرآوری داخلی آن وجود نداشت، به سمت صادرات هدایت کند. 

با این حال، کمبود سوخت‌های کلیدی باعث شد کرملین ممنوعیت فروش خارجی بخش عمده‌ای از گازوئیل را تا پایان ماه اکتبر تمدید کند؛ صادراتی که پیش از تشدید حملات کی‌یف، به‌طور میانگین حدود یک میلیون بشکه در روز بود. 

از دست رفتن درآمدهای حاصل از صادرات گازوئیل و پرداخت یارانه‌هایی به پالایشگاه‌ها که به بالاترین سطح خود در چند سال اخیر رسیده، هر دو موجب تخلیه منابع مالی اختصاص‌یافته به جنگ می‌شوند. 

داده‌های ردیابی کشتی‌ها و گزارش‌های نمایندگان بندری نشان می‌دهد که در هفته منتهی به ۴ اکتبر، حدود ۳۶ نفتکش، ۲۵.۲۱ میلیون بشکه نفت خام روسیه را بارگیری کردند. این حجم در مقایسه با ۲۷.۹ میلیون بشکه بارگیری‌شده توسط ۳۷ کشتی در هفته پیش از آن است. 

میزان محموله‌های ارسالی از نووروسیسک بهبود یافت و شمار کشتی‌هایی که در هفته اخیر عملیات بارگیری را به پایان رساندند، به سطحی بازگشت که از ماه ژوئیه سابقه نداشت. 

حجم محموله‌های هفتگی ممکن است نوسان داشته باشد و تحت تأثیر عواملی همچون شرایط آب‌وهوایی، عملیات تعمیر و نگهداری، تحریم‌ها، فعالیت‌های نظامی و زمان‌بندی حرکت کشتی‌ها قرار گیرد. 

در طول هفته، یک محموله از نفت قزاقستان با گرید «کبکو» (Kebco) از بندر نووروسیسک بارگیری و ارسال شد. مسکو ماه گذشته تمامی محموله‌های نفت خام قزاقستان را به سمت این بندر در دریای سیاه هدایت کرد تا ظرفیت بیشتری را برای صادرات نفت خود از پایانه «اوست-لوگا» در دریای بالتیک که مسیری امن‌تر تلقی می‌شود آزاد کند. 

میزان نفت خام روسیه در آب‌های جهان هفته گذشته ثابت ماند. کشتی‌هایی که نفت خام قطب شمال را به چین حمل می‌کنند، معمولاً محموله‌های خود را به کشتی‌های دیگر منتقل می‌کنند. این انتقال‌ها معمولاً در شرق سنگاپور از کشتی‌هایی که از مسیر دریای سرخ و از ناخودکا یا زاروبینو برای کشتی‌هایی که از مسیر دریای شمال استفاده می‌کنند، انجام می‌شود. بیشتر محموله‌های سوکول نیز معمولاً در خلیج کوزمینو منتقل می‌شوند. این انتقال‌ها می‌توانند باعث تأخیر شوند و میزان نفت در دریا را افزایش دهند. 

ارزش صادرات

بر اساس میانگین چهارهفته‌ای، ارزش ناخالص صادرات مسکو در دوره ۲۸ روزه منتهی به ۴ اکتبر به ۲.۵۸ میلیارد دلار در هفته رسید که نسبت به رقم ثبت‌شده در دوره منتهی به ۲۷ سپتامبر، ۲۰۰ میلیون دلار افزایش داشت. با این احتساب، ارزش محموله‌های نفت خام مسکو بر پایه این معیار به بالاترین سطح خود از زمان پیش از آغاز تهاجم تمام‌عیار روسیه به اوکراین در فوریه ۲۰۲۲ رسید. این افزایش ناشی از ترکیبی از بالا رفتن میانگین قیمت چهارهفته‌ای نفت‌های خام کلیدی روسیه و افزایش حجم جریان صادرات بود. 

ارزش هفتگی صادرات با کاهشی حدود ۱۶۰ میلیون دلاری به ۲.۵۸ میلیارد دلار رسید؛ چرا که افت حجم محموله‌ها، تأثیر افزایش قیمت نفت «اورال» را کاملاً خنثی کرد. 

جریان صادرات بر اساس مقصد

چین و هند همچنان با اختلاف زیاد، بزرگ‌ترین خریداران نفت خام روسیه هستند. با این حال، تعیین مقصد نهایی برای تک‌تک محموله‌ها همیشه در مراحل اولیه سفر امکان‌پذیر نیست؛ از همین رو، مقصد بسیاری از محموله‌های اخیر در اطلاعات نفتکش‌ها به‌صورت موقت (مانند سوئز، بندر سودان یا سنگاپور) ثبت شده است. این موارد تا زمان مشخص شدن مقصد نهاییِ معتبر، تحت عنوان «آسیای نامشخص» (Unknown Asia) ثبت می‌شوند. کشتی‌هایی که مقصد آن‌ها همچنان بنادر بارگیری روسیه یا مکان‌هایی نظیر جبل‌الطارق درج شده است، در دسته «سایر موارد نامشخص» (Other Unknown) قرار می‌گیرند. 

حجم محموله‌های ارسالی به مشتریان آسیایی روسیه از جمله محموله‌هایی که مقصد نهایی آن‌ها مشخص نیست در دوره ۲۸ روزه منتهی به ۴ اکتبر به ۳٫۶۳ میلیون بشکه در روز رسید؛ این رقم نسبت به آمار اصلاح‌شده ۳٫۶۱ میلیون بشکه‌ایِ دوره منتهی به ۲۷ سپتامبر، افزایش داشته است. 

حجم محموله‌های ارسالی به مشتریان باقی‌مانده روسیه در منطقه مدیترانه همچنان نزدیک به پایین‌ترین سطح خود از زمان آغاز تهاجم به اوکراین است و در دوره چهار هفته‌ای منتهی به ۴ اکتبر، به حدود ۱۳۰ هزار بشکه در روز کاهش یافته است. 

میزان صادرات به ترکیه بزرگ‌ترین خریدار نفت روسیه در غرب کانال سوئز به حدود ۱۰۰ هزار بشکه در روز افزایش یافت؛ در حالی که محموله‌های ارسالی به مصر، یعنی جدیدترین مشتری روسیه در شرق مدیترانه، به حدود ۳۰ هزار بشکه در روز کاهش پیدا کرد. 

صادرات نفت به سوریه نیز از ماه اوت به صفر رسیده است؛ این اتفاق پس از آن رخ داد که این کشورِ واقع در حاشیه مدیترانه، در جریان مذاکرات با ایالات متحده درباره لغو تحریم‌های باقی‌مانده، پذیرفت واردات نفت روسیه را «به‌شدت» کاهش دهد. 

همه این آمارها شامل محموله‌هایی که با درجه KEBCO قزاقستان شناسایی شده‌اند، نمی‌شود. این محموله‌ها توسط شرکت KazTransoil JSC ساخته می‌شوند که از طریق نووروسیسک و اوست-لوگا به روسیه صادر می‌شوند و مشمول تحریم‌های اتحادیه اروپا یا سقف قیمت نیستند. بشکه‌های قزاقستان با نفت خام با منشاء روسیه مخلوط می‌شوند تا یک جریان صادراتی یکنواخت ایجاد شود. از زمان حمله روسیه به اوکراین، قزاقستان محموله‌های خود را تغییر نام داده است تا از محموله‌های حمل شده توسط شرکت‌های روسی متمایز شوند. 

بلومبرگ، انتقال کشتی به کشتی را در صورتی که سیگنال‌های موقعیت خودکار خاموش یا جعل شده باشند - تاکتیکی که به عنوان جعل شناخته می‌شود - به عنوان انتقال مخفیانه طبقه‌بندی می‌کند تا دو کشتی درگیر در انتقال محموله را پنهان کند. 

داده‌های ردیابی کشتی با گزارش‌های نمایندگان بندر و همچنین جریان‌ها و حرکات کشتی گزارش شده توسط سایر ارائه دهندگان اطلاعات از جمله Kpler و Vortexa Ltd. و تصاویر ماهواره‌ای که بنادر روسیه را پوشش می‌دهند، بررسی می‌شوند.