در پرواز فلای‌دوبی چه اتفاقی افتاد
روایت‌های عجیب در ارتفاع ۳۴ هزار پایی
حمله کمک‌خلبان پرواز فلای‌دوبی به خلبان و تلاش برای کنترل هواپیما، یکی از کم‌سابقه‌ترین حوادث امنیتی هوانوردی اخیر را رقم زد. هواپیما پس از کاهش شدید ارتفاع و درگیری در کابین، با کمک مسافران و خدمه کنترل شد و در عربستان فرود آمد. امارات این حادثه را اقدام تروریستی دانسته، اما هیچ مدرکی درباره انگیزه، ارتباطات احتمالی و سابقه کمک خلبان وجود ندارد.
فرارو- پرواز فلای‌دوبی از دبی به تل‌آویو در حالی که ۱۷۴ سرنشین داشت، در میانه مسیر با حادثه‌ای کم‌سابقه مواجه شد؛ کمک‌خلبان به فرمانده هواپیما حمله کرد و برای مدتی کنترل هواپیما از وضعیت عادی خارج شد. هواپیما پس از یک کاهش ارتفاع شدید و درگیری داخل کابین، با ورود مسافران و خدمه به کابین خلبان دوباره تحت کنترل قرار گرفت و در نهایت در شهر تبوک عربستان فرود آمد.
به گزارش فرارو به نقل از شبکه الجزیره، امارات متحده عربی این حادثه را یک «اقدام تروریستی» توصیف کرده است، اما درباره انگیزه مهاجم، ارتباط احتمالی او با گروه‌های دیگر و اینکه آیا این اقدام از پیش برنامه‌ریزی شده بود یا نه، هیچ اطلاعاتی ندارد.
کمک‌خلبان متهم چه کسی است؟
بر اساس گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از سه فرد مطلع، از جمله یک دیپلمات کشورهای خلیج فارس و یک دیپلمات غربی، فرد متهم «حمام الحمامی» و شهروند عمان است. گزارش‌های رسانه‌ای حاکی از آن است که الحمامی در امارات متولد شده و مادرش سوری بوده است. با این حال، هویت و دیدگاه‌های سیاسی یا مذهبی او هنوز به‌صورت رسمی از سوی مقام‌های مربوطه تأیید نشده است.
روزنامه وال‌استریت ژورنال به نقل از منابع ناشناس گزارش داده که مقام‌های عمانی پیش‌تر او را از پرواز در این کشور منع کرده بودند. شبکه سی‌ان‌ان نیز به نقل از یک منبع دیپلماتیک منطقه‌ای گزارش داده که او به دلیل نگرانی‌های مشابه از دوره آموزش خلبانی کنار گذاشته و به موقعیت شغلی دیگری منتقل شده بود. با این حال، هنوز مشخص نیست این نگرانی‌ها دقیقاً درباره چه دیدگاه‌هایی بوده و آیا مقام‌های عمانی اطلاعات مربوط به او را در اختیار سایر کشورها یا شرکت‌های هواپیمایی قرار داده بودند یا خیر.
بر اساس اطلاعات منتشرشده در یک صفحه لینکدین با نام الحمامی، او حدود هفت سال در شرکت هواپیمایی عمان فعالیت داشته و در فوریه ۲۰۲۵ این شرکت را ترک کرده است. در ادامه، طبق همان اطلاعات، در ژوئن ۲۰۲۵ به شرکت هواپیمایی رویال ایر ماروک پیوسته و در ژانویه ۲۰۲۶ آن را ترک کرده است. همچنین دانشگاه باکینگهام‌شر در بریتانیا تأیید کرده که الحمامی یک دوره آموزش از راه دور در رشته مدیریت هوانوردی را گذرانده است. این دانشگاه تأکید کرده که او در این مرکز هیچ دوره آموزش خلبانی نداشته است.
این سوابق اکنون به یکی از محورهای اصلی تحقیقات تبدیل شده است؛ زیرا پرسش مهم این است که آیا نشانه‌های هشداردهنده‌ای درباره صلاحیت یا دیدگاه‌های او وجود داشته که پیش از استخدام در شرکت هواپیمایی باید مورد توجه قرار می‌گرفت یا خیر.
۱۲ دقیقه بحرانی در آسمان
پرواز اف‌زد۱۰۷۳ ساعت ۷:۰۵ صبح چهارشنبه از دبی به مقصد تل‌آویو حرکت کرد و در ارتفاع حدود ۳۴ هزار پا قرار گرفت. اما کمی بیش از دو ساعت بعد، هواپیما ناگهان شروع به کاهش ارتفاع کرد. اطلاعات رهگیری پرواز نشان می‌دهد هواپیما در حدود دو دقیقه بیش از ۱۷ هزار پا ارتفاع از دست داد، سپس دوباره اوج گرفت و بار دیگر کاهش ارتفاع داشت. همزمان، درگیری داخل کابین خلبان جریان داشت.
بر اساس گزارش‌ها، کمک‌خلبان به فرمانده پرواز، «اسمیت مچچار»، خلبان هندی حمله کرده بود. فرمانده هواپیما بعداً از روی تخت بیمارستان در ابوظبی توضیح داد که پس از زخمی شدن روی کف کابین افتاده و متوجه شده هواپیما در حال سقوط است. او در توصیف آن لحظات گفت که متوجه شده در کابین باز است و توانسته در را باز کند. پس از آن، مسافران و اعضای خدمه وارد کابین شدند و کمک‌خلبان را مهار کردند.
در ادامه، دو خلبان ذخیره که در هواپیما حضور داشتند کنترل پرواز را در دست گرفتند. کد فرستنده هواپیما نیز به شماره ۷۵۰۰ تغییر یافت؛ کدی که در هوانوردی برای اعلام مداخله غیرقانونی یا وضعیت اضطراری امنیتی استفاده می‌شود. هواپیما سرانجام ساعت ۹:۴۵ صبح به وقت محلی در تبوک عربستان فرود آمد و همه سرنشینان از این حادثه جان سالم به در بردند، هرچند هر دو خلبان برای درمان به بیمارستان منتقل شدند.
چرا این حادثه «تروریستی» اعلام شد؟
دادستان کل امارات روز شنبه اعلام کرد تحقیقات اولیه نشان می‌دهد کمک‌خلبان اقدامی را آغاز کرده که مقام‌های امارات آن را «اقدام تروریستی» توصیف کرده‌اند. به گفته او، کمک‌خلبان با استفاده از تبر اضطراری هواپیما به فرمانده حمله کرده و تلاش کرده کنترل هواپیما را در دست بگیرد.
با این حال، مقام‌های امارات هنوز انگیزه نهایی این اقدام را اعلام نکرده‌اند و مشخص نکرده‌اند که آیا الحمامی به‌تنهایی عمل کرده یا با افراد یا گروه‌های دیگری ارتباط داشته است. دادستانی همچنین در حال بررسی این موضوع است که آیا حمله از قبل برنامه‌ریزی شده بود و آیا ارتباطی با فعالیت‌های تروریستی داشته است یا خیر.
تحقیقات؛ از انگیزه تا امنیت هوانوردی
اکنون ابوظبی هدایت تحقیقات را برعهده دارد و مقام‌های قضایی در حال بررسی انگیزه حمله، سوابق متهم، ارتباطات احتمالی او و شواهد فنی و دیجیتال هستند. این پرونده علاوه بر مسئله انگیزه، یک پرسش مهم‌تر درباره نظام ارزیابی و گزینش خلبانان ایجاد کرده است: اگر گزارش‌های مربوط به محدودیت‌های قبلی این فرد در عمان درست باشد، این اطلاعات چگونه در اختیار شرکت‌های هواپیمایی و نهادهای مسئول قرار گرفته و آیا سازوکارهای موجود برای شناسایی خطرهای احتمالی کافی بوده‌اند؟ در حال حاضر پاسخ قطعی به این پرسش‌ها وجود ندارد و تحقیقات همچنان ادامه دارد. پروازهای فلای‌دوبی به اسرائیل نیز تا زمان ادامه بررسی‌ها تعلیق شده‌اند.
بنابراین، مهم‌ترین بخش پرونده هنوز روشن نشده است: آیا این حادثه یک اقدام فردی بود، نتیجه مشکلات امنیتی و گزینشی، یا بخشی از طرحی گسترده‌تر؟
