بررسي روند شکایت از «خانه سينما»
خانه سينما 10 روز پر تنشي را پشت سر گذاشت. اين بار موضوع، جديتر از اختلافات گذشتهاي بود كه از سال 88 به بعد پيش آمده است. از آن نامه نگاريهاي محمدمهدي عسگرپور و عليرضا سجادپور که هر كدام نظرات خود را بيان كردند.
اين بار خبر از «انحلال» تنها نهاد صنفي سينما بود كه حدود پنجهزار عضو دارد. آيا اين اتفاق شدني است؟ بايد منتظر دادگاه ماند؟ آيا طرح آشتي كه از سوي سينماگران شورايعالي سينما مطرح شده است ميتواند نتيجه دهد؟ آيا ريش سفيدي در اين ميان راهحل بهتري نيست؟ آيا فقط بايد منتظر ماند و ديد كه چه اتفاقي ميافتد؟ هرچند اينبار قبل از آغاز تنش اعضاي صنوف با پيشنهاد محمد خزاعي براي معرفي نامزدهاي هياتهاي انتخاب و داوري در سيامين جشنواره فيلم فجر ديدار كردند و انگار قرار بود همه چيز بهخوبي پيش برود. اما در پشت پرده مسايل ديگري در جريان بود.
شكايت وزارت ارشاد از خانه سينما به شركت ثبت اسناد به جايي نرسيده است و آنان همانطور كه وظيفه بررسي قانوني بودن يا غيرقانوني بودن تمام نهادها را برعهده دارند، به معاونت سينمايي پيشنهاد دادهاند هرگونه شكايت را ميتوانند از طريق قضايي پيگيري كنند. در همين راستا بود كه ناگهان خبر رسيد قرار است 21دي دادگاه خانه سينما تشكيل شود. آن هم دادگاهي كه براساس شكايت وزارت ارشاد شكل گرفته است.
در اين ميان ديدارهايي هم شكل گرفت مثلا اعلام شد كه با جواد شمقدري، معاون امور سينمايي در محل معاونت، جلسهاي شكل گرفته است كه البته نمايندگان اصناف نتوانستند يا نخواستند در آن شركت كنند و اعلام كردند كه از آنها دعوتي نشده است. اين روزها تمركز اعضاي هياتمديره خانه سينما بر جمعآوري ادله خود در دادگاه پيش رو است.
دادگاهي كه ابتدا قرار بود قانوني بودن و نبودن اين نهاد صنفي را مورد بررسي قرار دهد اما در يكي، دو روز گذشته مسير عوض شده و قرار است بحث بر سر انحلال و عدم انحلال آن باشد. انحلالي كه از سوي شوراي فرهنگ عمومي مطرح شده است. هرچند در نهايت شايد بايد اميد به طرح آشتي از سوي شورايعالي بست و منتظر ريش سفيدي شد. هر چند در نهایت آن چیزی که از شورای عالی سینما بیرون آمد تصمیم گیری درباره اموال خانه سینما بود.
خانه سينما كه از زمان آغاز فراخوان فعاليت آن بهعنوان محل تجمع صنوف مختلف سينمايي (1368) تا زمان اعلام تاسيس (1372) و فعاليت رسمي آن چهار سال طول كشيد، اكنون بهعنوان يكي از نهادهاي صنفي باسابقه و مرتبط با هنر صنعت سينما شهره است، هرچند برگزاري بزرگترين رويداد فرهنگي هنري غيردولتي به نام جشن سينماي ايران دليل ديگري بر شهرت خانه سينماست. ضرورت تاسيس اين نهاد صنفي در سال 1368 از سوي مديران وقت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي تشخيص داده شد و بر همين اساس مسووليت فراخوان صنوف سينمايي، تدوين اساسنامه و آييننامههاي داخلي بر عهده تعدادي از هنرمندان بهعنوان هياتمديره اوليه گذاشته شد.
طي قريب چهار سال فعاليت غيررسمي خانه سينما كه به جذب و فراخوان اصناف سينمايي گذشت، مكان مشخصي براي فعاليت خانه سينما وجود نداشت و بسياري از جلسات هياتمديره انتصابي در محل بنياد سينمايي فارابي تشكيل و تدوين و تنظيم اساسنامه به گروهي كارشناس واگذار شد.
سرانجام پس از راهاندازي و عضويت نزديك به 20 انجمن و كانون در خانه سينما، مقدمات آغاز فعاليت رسمي آن فراهم و بر همين اساس در مهرماه 1372 فعاليت رسمي خانه سينما با ثبت آن در اداره ثبت شركتها و موسسات غيرتجاري تهران شروع شد.
طي 10 دوره فعاليت هياتمديرههاي انتخابي، اساسنامه خانه سينما به فراخور نيازهاي صنفي دستخوش تغييرات ساختاري شد اما به لحاظ ماهيت، اساسنامه نسبت به اهداف اوليه وفادار ماند. سيدفخرالدين انوار، سيدمحمد بهشتي و محمدمهدي حيدريان هيات موسس اين نهاد بودند و در حال حاضر فرهاد توحيدي، امير اثباتي، ابراهيم مختاري، محمد سرير، مريلا زارعي، تورج منصوري و محمدرضا موييني اعضاي اين دوره هياتمديره خانه سينما هستند و محمدمهدي عسگرپور نيز مديرعامل كنوني است. در اولين اساسنامهها آمده است هدف از تشكيل خانه سينما كمك به بالابردن سطح كارآيي دستاندركاران امر سينما و بسط و گسترش اين صنعت و هنر در جهت دستيابي به سينماي مطلوب جمهوري اسلامي از طريق ايجاد امنيت شغلي و حرفهاي و تامين اجتماعي براي كليه اعضا و بهخصوص سينماگران مومن و متعهد است اما روند انتخاب هياتمديره در طول اين سالها موجب چالشهايي بوده است.
اساسنامه اول: هياتمديره مركب از پنج نفر است كه از ميان افراد معتقد به نظام جمهوري اسلامي و قانون اساسي اشتهار به فساد اخلاق نداشته باشند توسط مجمع عمومي انتخاب ميشوند.
اساسنامه دوم: اعضاي هياتمديره مركب از هفت نفر اصلي و دو نفر عليالبدل از اعضاي خانه سينما هستند كه از سوي مجامع عمومي عادي يا فوقالعاده از ميان نمايندگان معرفيشده از سوي تشكلهاي حرفهاي كه به ترتيب حايز بيشترين آرا باشند، انتخاب
ميشوند.
اساسنامه سوم: هياتمديره مركب از پنج نفر اصلي و دو نفر ذخيره از اعضاي خانه سينما هستند كه از سوي مجامع عمومي عادي يا فوقالعاده از ميان نمايندگان معرفيشده از سوي تشكلهاي حرفهاي كه به ترتيب حايز بيشترين آرا باشند، انتخاب ميشوند. دوره قانوني فعاليت هياتمديره دو سال و تجديد انتخاب اعضاي آن در دورههاي بعدي بلامانع است.
اساسنامه چهارم: هياتمديره مركب از هفت نفر عضو اصلي و دو نفر عضو عليالبدل از اعضاي خانه سينما هستند كه به شرط اعتقاد به نظام و قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران و دارا بودن تقوا، تعهد و صلاحيت حرفهاي به ترتيب زير انتخاب ميشوند.
الف) اتحاديه تهيهكنندگان و كانون كارگردانان در هر دوره از انتخابات دو نماينده اصلي و دو عضو عليالبدل را براي تصدي دو كرسي ثابت در هياتمديره معرفي ميكنند.
ب) پنج نفر عضو اصلي و دو عضو عليالبدل توسط مجامع عمومي عادي يا فوقالعاده از ميان نمايندگان معرفيشده از سوي ساير تشكلهاي حرفهاي كه به ترتيب حايز بيشترين آرا باشند، انتخاب ميشوند.
در صورت انتخاب مديرعامل از ميان اعضاي هياتمديره، نفر بعدي حايز بيشترين آرا در آخرين انتخابات هياتمديره، جانشين وي خواهد شد.
وظايف هياتمديره در اين اساسنامه بررسي و تصويب طرحها، برنامهريزيها و برنامه عملياتي خانه سينماست كه در جهت توسعه كمي و كيفي آن اعلام شده است.
هياتمديره ميتواند به مسووليت خود بخشي از اختياراتش را به مديرعامل تفويض كند.
اساسنامه پنجم:در نهايت انتخاب هياتمديره در آخرين اساسنامه كه مصوب 20 خرداد1387 است به اين شكل درآمده است.
هياتمديره مركب از هفت نفر عضـو اصلي و دو نفر عضو عليالبدل از نمايندگان تشكلهاي صنفي عضو خانه سينماست.
تبصره 1 - دوره قانوني فعاليت هياتمديره دو سال و تجديد انتخاب اعضاي آن در دورههاي بعدي بلامانع است.
تبصره 2 - تا تعيين و انتخاب هياتمديره جديد، هياتمديره موجود مسوول اداره امور جاري خانه سينما است.