صباح زنگنه:
امارات به راحتی نمی‌تواند رابطه تجاری با ایران را قطع کند/باید به فکر پلن بی باشیم
نماینده اسبق ایران در سازمان کنفرانس اسلامی گفت اغلب کشورها به دلیل نقش تعیین‌کننده قدرت‌های بزرگ در معادلات تجارت جهانی، نسبت به روابط خود با آنها حساس هستند و نمی‌توانند به‌سادگی از کشورهایی مانند آمریکا، انگلیس و آلمان فاصله بگیرند.
صباح زنگنه، کارشناس مسایل خاورمیانه در گفت‌وگویی اشاره دارد تحریم به خودی خود به مثابه قفلی برای مناسبات اقتصادی کشور تحریم شده است. بنابراین از آنجا که ظاهرا نمی‌توانیم به توافقی جامع با ایالات متحده خوش‌بین باشیم، لاجرم باید به فکر پلن بی یا طرح جایگزین باشیم تا در شرایطی که تحت تحریم‌های اقتصادی-تجاری هستیم، حتی المقدور بتوانیم مناسبات اقتصادی‌مان را مدیریت کنیم. در واقع در شرایطی که تحریم فضای اقتصادی کشور و بالطبع شرایط معیشتی مردم را به حدی نگران کننده‌ای رسانده چاره‌ای جز پیدا کردن راه‌های تجارت با خارجی‌ها نداریم.
این کارشناس مسایل خاورمیانه درباره ضرورت همکاری اقتصادی تجاری- تجاری با همسایه‌ها در شرایط جنگی و بالطبع تحریم اظهار داشت: کشورها برای اینکه بتوانند با کشورهای دیگر وارد داد‌و‌ستد تجاری شوند، مراتب و مراحلی را برای تجارت در نظر می‌گیرند و معادلات خاص خود را دارند. در این بین بعضی‌ها بلافاصله بعد از تحریم کشوری، تصمیم به قطع رابطه می‌گیرند و کشورهایی هم هستند که اعمال محدودیت را رویکردی غلط تلقی کرده، بنابراین تعامل اقتصادی با کشور تحریم شده را ادامه می‌دهند.
نماینده اسبق ایران در سازمان کنفرانس اسلامی ( نام فعلی: سازمان همکاری‌های اسلامی) در ادامه گفت: با این حال این را نباید نادیده گرفت، اغلب کشورها در هر شرایطی نگران رابطه‌شان با کشورهای بزرگی هستند که در معادلات تجارت جهانی دست بالا را دارند. به همین دلیل نمی‌توانند به راحتی به آمریکا، انگلیس یا آلمان پشت کنند! البته کشورهایی که در بخش خصوصی با کشورهایی که تحت تحریم هستند، فعالیت دارند به این دلیل که بخش خصوصی کنترل ناپذیر است، به شراکت خود با تحریمی‌ها ادامه می‌دهند.
او افزود: درباره رابطه اقتصادی-تجاری کشورهای حاشیه خلیج فارس باید گفت مشخصا رابطه تجاری با عربستان چون دو کشور پتانسیل های مشترکی در حوزه اقتصاد دارند، عملا امکان تعامل در واردات-صادرات با این کشور خیلی- خیلی اندک و ناچیز است. اما با امارات حجم خیلی بالایی در واردات و صادرات داریم. بنابراین نه امارات به راحتی می‌تواند تصمیم به قطع رابطه تجاری با ایران بگیرد و نه ما می‌توانیم قید خرید و فروش با آنها را بزنیم. در واقع نوع واردات و صادرات ما با اماراتی‌ها به گونه‌ای است که هیچ کشور دیگری نمی‌تواند نقش جایگزین را در خرید و فروش برای دو کشور ایفا کند.
نماینده ادوار مجلس همچنین تصریح کرد: رابطه تجاری ما با کشور قطر هم اندک است. اما با عمان در بخش خصوصی همکاری تنگاتنگ داریم که مناسبات خاص خود را دارد. با این توضیح که معمولا تحریم کنندگان نمی‌توانند بخش خصوصی را کنترل و از آن جلوگیری کنند. همچنین چون دو کشور در محصولات کشاورزی و صنایع دستی داد و ستد می کنند، نیازی به تحت فشار قرار دادن و اعمال محدودیت نمی‌بینند، چرا که هیچ دولتی خودش را درگیر این شیوه تجارت نمی‌کند.
وی توضیح داد: به هر حال همه کشورها دنبال منافع سیاسی مدنظر خودشان هستند؛ اگر منفعت اقتصادی‌شان در حدی باشد که به ده‌ها یا چند صد میلیارد دلار برسد، تحریم ایران یا هر کشوری را لحاظ کرده و رابطه اقتصادی را قطع می‌کنند.اما اگر مبادله‌ای محدود با تحریم کنندگان داشته باشند، می‌توانند به راحتی چشم‌پوشی کنند و با کشوری که تحت تحریم است، شراکت را ادامه دهند.
زنگنه یادآور شد: «تجدیدنظر در نوع نگاه به نظام بین‌الملل» امری لازم و واجب است. در واقع اگر برای ما مهم است درگیر بحران‌های همیشگی در حوزه اقتصاد نباشیم، بهتر است حتی‌المقدور سیاست تعاملی با نظام بین‌الملل را به شکل حداکثری اجرا کنیم.
