کنگره در قلب مناقشه انتخاباتی آمریکا
فهرست نمایندگان منتخب دست کیست؟ / نقش کارمند کنگره در بحران انتخاباتی
با نزدیکشدن به انتخابات میاندورهای ۲۰۲۶ آمریکا، احتمال مناقشه بر سر نتایج برخی رقابتهای مجلس نمایندگان مطرح شده است. قانون اساسی به کنگره اختیار بررسی اعتبارنامه اعضای خود را میدهد و در شرایط اختلاف، روند آغاز به کار نمایندگان میتواند پیچیده شود. نقش سنا نیز مهم است و اختلاف میان دو مجلس میتواند به بنبستی کمسابقه در کنگره منجر شود.
فرارو- دیوید اف. والبرت، وکیل و تحلیلگر ارشد مسائل بین الملل در روزنامه گاردین
به گزارش فرارو به نقل از روزنامه گاردین، با نزدیکشدن به انتخابات میاندورهای آمریکا در نوامبر ۲۰۲۶، بحث درباره احتمال مناقشه بر سر نتایج انتخابات مجلس نمایندگان و نقش نهادهای کنگره در تعیین اعضای جدید، بار دیگر به یکی از موضوعات حقوقی و سیاسی مهم تبدیل شده است. با استناد به اختیارات قانون اساسی کنگره، میتوان سناریویی بررسی کرد که در آن نتیجه برخی رقابتهای نزدیک انتخاباتی به دلیل ادعاهای تقلب و اعتراضهای رسمی، حتی پس از اعلام نتایج نیز محل مناقشه باقی بماند.
اختیارات کنگره در تأیید اعضای خود
بر اساس اصل اول قانون اساسی آمریکا، هر یک از دو مجلس کنگره اختیار بررسی انتخابات و اعتبارنامه اعضای خود را دارد. به همین دلیل، حتی اگر مقامهای ایالتی یا دادگاهها یک نامزد را برنده اعلام کنند، کنگره میتواند در چارچوب اختیارات خود درباره پذیرش یا رد نتیجه یک رقابت انتخاباتی تصمیم بگیرد.
این سازوکار با پروندههای انتخاباتی سال ۲۰۲۰ تفاوت دارد. در آن زمان، تلاشهای حقوقی دونالد ترامپ و متحدان جمهوریخواهش برای تغییر نتایج انتخابات ریاستجمهوری در دهها پرونده با شکست مواجه شد؛ زیرا دادگاهها ملزم بودند ادعاها را بر اساس قواعد ادله و شواهد بررسی کنند. اما در مناقشات انتخاباتی داخل کنگره، تصمیمگیری میتواند تحت تأثیر ملاحظات سیاسی اعضای مجلس قرار گیرد.
نقطه حساس؛ سوم ژانویه ۲۰۲۷
یکی از مهمترین نقاط این سناریو، روز سوم ژانویه ۲۰۲۷ است؛ زمانی که کنگره جدید آغاز به کار میکند. نمایندگان فعلی در این تاریخ دوره خود را به پایان میرسانند و حتی نامزدهایی که در انتخابات نوامبر بیشترین رأی را به دست آوردهاند، تا زمانی که سوگند یاد نکنند، رسماً عضو مجلس نمایندگان محسوب نمیشوند.
طبق قانون فدرال، کارمند ارشد مجلس نمایندگان موظف است فهرستی از نمایندگان منتخب را تهیه کند و اعضای درجشده در این فهرست، در آغاز کار کنگره جدید سوگند یاد میکنند. برخی حقوقدانان نگرانند که در صورت وجود اختلاف بر سر نتایج انتخاباتی، نحوه تهیه این فهرست به یک مسئله سیاسی تبدیل شود. در چنین شرایطی، اختلاف بر سر این موضوع که آیا یک نامزد «مطابق قوانین» انتخاب شده یا خیر، میتواند اهمیت تعیینکننده پیدا کند؛ بهویژه اگر نتیجه انتخابات او با اعتراض رسمی یا پروندهای درباره تقلب انتخاباتی مواجه باشد.
نقش مقامهای ایالتی و ادعاهای تقلب
سناریوی مورد بحث در صورتی پیچیدهتر میشود که مقامهای انتخاباتی ایالتها نیز درباره نتایج اختلاف ایجاد کنند. در سال ۲۰۲۰، مقامهای ایالتی درخواستهای ترامپ برای تغییر نتایج را نپذیرفتند، اما از آن زمان برخی افرادی که نتیجه انتخابات ۲۰۲۰ را انکار کردهاند، به مناصب انتخاباتی در سطح ایالت و شهرستان راه یافتهاند.
همچنین میتوان به نقش وزارت امنیت داخلی آمریکا و فهرستهای مرتبط با رأیدهندگان اشاره کرد. اختلاف میان این فهرستها و فهرستهای محلی، در صورت طرح ادعاهای تقلب، میتواند زمینهای برای ایجاد تردید درباره اعتبار برخی نتایج فراهم کند؛ حتی اگر چنین ادعاهایی در نهایت اثبات نشوند. یکی دیگر از سناریوهای مطرحشده، توقیف احتمالی برگههای رأی در برخی حوزهها توسط نهادهای فدرال است. چنین اقدامی میتواند به مداخله دادگاهها منجر شود، اما نتیجه نهایی هرگونه رسیدگی اضطراری در دیوان عالی از پیش قابل تعیین نیست.
اهمیت ترکیب اولیه مجلس نمایندگان
اگر جمهوریخواهان پس از انتخابات در ابتدا اکثریت مجلس نمایندگان را در اختیار داشته باشند، این اکثریت میتواند در تعیین سرنوشت اعتراضهای انتخاباتی اهمیت زیادی پیدا کند. حتی امکان آن مطرح شده است که مجلس فعلی پیش از پایان دوره خود درباره برخی اعتراضهای انتخاباتی تصمیمگیری کند و از این طریق بر روند آغاز به کار مجلس بعدی اثر بگذارد. با این حال، بخش مهم دیگری از ماجرا به مجلس سنا مربوط میشود؛ مجلسی که برخلاف مجلس نمایندگان، نهادی مستمر است و دوره تمام اعضای آن همزمان به پایان نمیرسد.
چرا سنا میتواند نقش تعیینکنندهای داشته باشد؟
در سوم ژانویه، ۶۵ سناتوری که در انتخابات آن سال شرکت نمیکنند همچنان در سمت خود باقی خواهند ماند. بر اساس ترکیب ذکرشده در مقاله، از این تعداد ۳۲ نفر دموکرات و دو سناتور مستقل همسو با دموکراتها هستند، در حالی که ۳۱ جمهوریخواه دوره خود را ادامه میدهند. بنابراین، دموکراتها در آغاز کار سنا ۳۴ کرسی در برابر ۳۱ کرسی جمهوریخواهان در اختیار خواهند داشت.
در سناریوی مطرحشده، این ترکیب میتواند به دموکراتها امکان دهد در صورت شکلگیری مناقشه بر سر کرسیهای مجلس نمایندگان، از سازوکارهای مشابه برای به چالش کشیدن عضویت برخی سناتورهای منتخب جمهوریخواه استفاده کنند.
روند سوگند سناتورهای جدید نیز میتواند به محل اختلاف تبدیل شود. بر اساس رویههای سنا، در صورت اعتراض به اعتبارنامه یک سناتور منتخب، امکان ارجاع موضوع به کمیته و به تعویق انداختن سوگند او وجود دارد. اگر معاون رئیسجمهور بخواهد چنین اعتراضی را نادیده بگیرد، سناتورهای مستقر میتوانند درباره تصمیم او اعتراض کنند و این اعتراض در اختیار اکثریت حاضر در سنا قرار خواهد گرفت.
خطر بنبست میان دو مجلس
در نهایت، این سناریو میتواند آمریکا را با وضعیتی مواجه کند که نتیجه انتخابات در ظاهر یک اکثریت دموکرات در مجلس نمایندگان را نشان دهد، اما اختلاف بر سر اعتبار برخی انتخابات مانع شکلگیری فوری آن اکثریت شود. در مقابل، سنا نیز میتواند از اختیارات خود برای به چالش کشیدن عضویت برخی جمهوریخواهان استفاده کند.
چنین وضعیتی، در صورت وقوع، میتواند به یک بنبست کمسابقه میان مجلس نمایندگان و سنا منجر شود؛ وضعیتی که بهعنوان سناریویی بسیار افراطی و متفاوت از مناقشات معمول انتخاباتی توصیف میشود. در مجموع، مناقشه احتمالی بر سر انتخابات ۲۰۲۶ تنها به روز رأیگیری یا شمارش آرا محدود نمیشود و اختیارات قانونی کنگره، نحوه آغاز به کار مجلس جدید و ترکیب سنا میتواند در صورت بروز اختلافات انتخاباتی نقش مهمی ایفا کند.
