جمال عبدالناصر چگونه درگذشت؟ از سقوط سلطنت مصر تا پیام تسلیت شاه
جمال عبدالناصر، یکی از چهرههای مهم تاریخ معاصر مصر، در ۵۲ سالگی بر اثر سکته قلبی درگذشت. او پس از کنار زدن ملک فاروق به قدرت رسید و سالها بعد، مرگش با واکنش رسمی دربار ایران و اعلام سه روز عزای عمومی همراه شد.
ششم مهرماه ۱۳۴۹، جمال عبدالناصر، رئیسجمهور مصر، در ۵۲ سالگی بر اثر سکته قلبی درگذشت؛ خبری که در ایران نیز بازتاب گستردهای داشت. محمدرضا پهلوی در پیامی به انور سادات، درگذشت ناصر را تسلیت گفت و دربار ایران به مناسبت مرگ او سه روز عزای رسمی اعلام کرد.
جمال عبدالناصر از چهرههای اصلی گروه «افسران آزاد» بود؛ گروهی که در سال ۱۳۳۱ به سلطنت ملک فاروق پایان دادند. دو سال بعد، پس از استعفای ژنرال محمد نجیب، ناصر رسماً ریاستجمهوری مصر را برعهده گرفت و تا زمان مرگ، نزدیک به ۱۶ سال در رأس قدرت باقی ماند.
ناصر در ۲۳ تیر ۱۲۹۷ در اسکندریه متولد شد. او در سال ۱۹۳۷ وارد دانشکده نظامی شد و یک سال بعد با درجه ستوانی به ارتش پیوست. ناصر در جنگ فلسطین در سال ۱۹۴۸ نیز بهشدت مجروح شد و مدتی در بیمارستان بستری بود.
ملی کردن کانال سوئز
یکی از مهمترین اقدامات ناصر، ملی کردن کانال سوئز در سال ۱۳۳۵ بود؛ تصمیمی که به یکی از مهمترین رویدادهای دوران ریاستجمهوری او تبدیل شد. او همچنین در سال ۱۹۵۵ نخستین قرارداد تسلیحاتی مصر با یکی از کشورهای بلوک سوسیالیستی را با چکسلواکی امضا کرد.
سه سال بعد، مصر و سوریه در قالب «جمهوری متحده عربی» متحد شدند، اما این اتحاد بیش از دو سال دوام نیاورد.
جنگ ژوئن ۱۹۶۷ و شکست ارتشهای عربی نیز یکی از مهمترین بحرانهای دوران حکومت ناصر بود. او پس از این شکست از ریاستجمهوری استعفا کرد، اما در پی اعتراضها و تظاهرات گسترده هوادارانش از تصمیم خود منصرف شد.
ناصر در واپسین سال زندگی خود نیز درگیر تحولات سیاسی منطقه بود و تلاش میکرد میان طرفهای درگیر در جهان عرب میانجیگری کند. آخرین فعالیت سیاسی او نیز به میانجیگری در مناقشه میان ملک حسین، پادشاه اردن، و گروههای فلسطینی مربوط میشد.
![]()
اطلاعات، ۸ مهر ۱۳۴۰، ص ۱۷
پیام محمدرضا پهلوی و سه روز عزای رسمی
پس از اعلام خبر درگذشت ناصر، محمدرضا پهلوی در تلگرامی خطاب به انور سادات، مرگ رئیسجمهور مصر را «تأسفبار» خواند و به دولت و ملت مصر تسلیت گفت.
همزمان دربار ایران اعلام کرد به فرمان شاه، به مناسبت درگذشت جمال عبدالناصر، سه روز عزای رسمی در کشور برقرار میشود و پرچمهای دولتی در این مدت به حالت نیمهافراشته درمیآیند.