شهری که نامش را از فیروزه گرفته؛ گنجینهای ۷ هزار ساله در انتظار گردشگران
شهرستان فیروزه در خراسان رضوی میتواند از یک مرکز استخراج سنگ به مقصدی برای گردشگری صنعتی تبدیل شود؛ جایی که گردشگر استخراج فیروزه از معدن، تراش سنگ و تبدیل آن به زیورآلات را از نزدیک ببیند، اما تحقق این ایده به زیرساختهای ایمنی و گردشگری نیاز دارد.
در شهرستان فیروزه خراسان رضوی، معدنی قرار دارد که قدمت استخراج از آن بیش از ۷ هزار سال عنوان شده و ذخیره آن حدود ۹ هزار تن برآورد میشود؛ اما بخش اندکی از این ذخیره تاکنون برداشت شده است. حالا کارشناسان معتقدند این منطقه میتواند فراتر از یک معدن، به قطب فرآوری، تجارت و گردشگری فیروزه تبدیل شود.
فیروزه عجمی؛ گرانترین گونه
فیروزه این منطقه در گونههای مختلفی یافت میشود که فیروزه عجمی و شجری از مهمترین آنها هستند. فیروزه عجمی رنگ آبی یکدست و بدون رگههای تیره دارد و از انواع ارزشمند این سنگ محسوب میشود. فیروزه شجری نیز با رگههای مشکی یا قهوهای، ظاهر متفاوتی دارد و در صنایع دستی و تولیدات هنری مورد استفاده قرار میگیرد.
به گفته سمیه طبسی، معدنشناس و کارشناس اقتصاد معادن، یکی از مشکلات اصلی این صنعت، خامفروشی است. به گفته او، زمانی که سنگ به شکل خام از منطقه خارج میشود، ارزش افزوده حاصل از تراش، طراحی و برندسازی نصیب کارگاهها و سرمایهگذاران خارج از استان میشود.
شهرک تخصصی فیروزهتراشی
طبسی ایجاد شهرک تخصصی فیروزهتراشی را راهی برای تکمیل زنجیره ارزش میداند؛ شهرکی که در آن استخراج، تراش، طراحی و عرضه محصول در کنار یکدیگر انجام شود.
او همچنین بر صدور شناسنامه برای سنگهای استخراجشده و ایجاد آزمایشگاههای کنترل کیفیت تأکید کرده است؛ موضوعی که به گفته او میتواند به مقابله با تقلب و افزایش اعتماد خریداران کمک کند.
معدن در مسیر گردشگری
این معدن ظرفیت تبدیل شدن به یک مقصد گردشگری صنعتی را نیز دارد. به گفته رضا یوسفی، فعال حوزه گردشگری، با ایجاد زیرساختهای ایمنی و بازدیدگاهی، گردشگران میتوانند مراحل استخراج فیروزه از معدن تا تراش و ساخت زیورآلات را از نزدیک ببینند.
ایجاد موزه، نمایشگاه آثار فیروزه و زیرساختهای اقامتی و گردشگری نیز از پیشنهادهای مطرحشده برای توسعه این ظرفیت است.
کارشناسان معتقدند ادامه خامفروشی، مانع استفاده کامل از ارزش اقتصادی این ذخیره تاریخی است و توسعه فرآوری، آموزش نیروی متخصص، استانداردسازی و برندسازی میتواند سهم بیشتری از ارزش این سنگ را در خود منطقه ایجاد کند.
