سه انتخابات سرنوشتساز در سایه جنگ و بحران
سه انتخابات در سایه جنگ؛ چه چیزی در حال تغییر است؟
سه انتخابات اسرائیل، آمریکا و فلسطین در فاصلهای کوتاه میتوانند بر معادلات سیاسی منطقه اثر بگذارند. در اسرائیل، بنبست میان نتانیاهو و مخالفان احتمال تشکیل دولت ائتلافی را مطرح کرده است؛ در آمریکا، اقتصاد و جنگ ایران بر رقابت کنگره اثر دارند و در فلسطین، مشروعیت سیاسی و احتمال تعویق انتخابات محور اصلی است.
فرارو- مروان المعشر، تحلیلگر ارشد مسائل بین الملل در روزنامه القدس العربی
به گزارش فرارو به نقل از روزنامه القدس العربی، تنها چند هفته تا برگزاری سه انتخابات مهم در اسرائیل، آمریکا و سرزمینهای فلسطینی باقی مانده است؛ انتخاباتی که میتوانند نهتنها معادلات سیاسی داخلی این بازیگران، بلکه بخشی از روندهای منطقهای و بینالمللی را نیز تحت تأثیر قرار دهند. انتخابات پارلمانی اسرائیل در ۲۷ اکتبر، انتخابات میاندورهای کنگره آمریکا در سوم نوامبر و انتخابات پارلمانی فلسطین در ۲۸ نوامبر، در شرایطی برگزار میشوند که هر سه صحنه سیاسی با اختلافات داخلی و تحولات مهم منطقهای مواجه هستند.
انتخابات اسرائیل؛ بنبست میان نتانیاهو و مخالفان
بر اساس برآورد مطرحشده در مقاله، ائتلاف حامی بنیامین نتانیاهو احتمالاً بیش از ۵۲ تا ۵۳ کرسی در کنست به دست نخواهد آورد؛ رقمی که برای تشکیل دولت، با توجه به نیاز به حداقل ۶۱ کرسی کافی نیست. با این حال، چنین نتیجهای الزاماً به معنای خروج بنیامین نتانیاهو از صحنه سیاسی اسرائیل نخواهد بود.
در سوی مقابل نیز ائتلاف مخالف نتانیاهو به رهبری گادی آیزنکوت با محدودیت مشابهی مواجه است و برآورد میشود تعداد کرسیهای آن نیز از حدود همین میزان فراتر نرود. این وضعیت میتواند بار دیگر اسرائیل را با بنبست در تشکیل دولت مواجه کند؛ هرچند حزب «یشار» به رهبری آیزنکوت در مقطع کنونی از نظر تعداد کرسیها از حزب لیکود پیشی گرفته است.
دو فهرست عربی، یعنی فهرست مشترک مدنی و فهرست عربی متحد اسلامی، نیز میتوانند در مجموع حدود ۱۳ کرسی به دست آورند. این دو جریان پس از توافق احزاب تشکیلدهنده فهرست مشترک تصمیم گرفتهاند در انتخابات با یکدیگر همکاری کنند، اما منصور عباس و جریان او در این ائتلاف حضور ندارند؛ زیرا برخلاف سایر احزاب عربی، امکان مشارکت در یک دولت یهودی را رد نمیکنند.
دولت وحدت ملی؛ سناریویی بدون اعراب و احزاب افراطی
در صورتی که نتانیاهو و آیزنکوت همچنان از مشارکت دادن فهرستهای عربی در دولت خودداری کنند، یکی از سناریوهای مطرحشده، تشکیل یک دولت «وحدت ملی یهودی» میان دو طرف است. چنین ائتلافی میتواند اکثریتی نسبتاً باثبات در کنست ایجاد کند و در عین حال احزاب راستگرای مذهبی و افراطی به رهبری بتسلئیل اسموتریچ و ایتامار بنگویر و همچنین حزب دموکراتها به رهبری یائیر گولان را کنار بگذارد.
در چنین دولتی، احتمال اتخاذ سیاستهای سختگیرانهتر در برابر برخی اقدامات شهرکنشینان در کرانه باختری و تلاش برای بهبود تصویر اسرائیل در جامعه بینالمللی مطرح شده است. با این حال، این سناریو لزوماً به معنای حرکت اسرائیل به سمت راهحل دو دولتی نخواهد بود؛ زیرا هیچیک از جریانهای اصلی چنین ائتلافی اعتقاد جدی به تشکیل کشور فلسطین ندارند.
از سوی دیگر، حتی در صورت شکست انتخاباتی، نتانیاهو ممکن است برای حفظ جایگاه نخستوزیری تلاش کند. یکی از سناریوهای مطرحشده، توافق چرخشی برای نخستوزیری است که در آن نتانیاهو ابتدا دولت را رهبری کند؛ موضوعی که با توجه به مشکلات قضایی او اهمیت بیشتری پیدا میکند. بنابراین شکست نتانیاهو در انتخابات لزوماً به معنای خروج او از دولت یا تغییر اساسی سیاست اسرائیل در قبال فلسطینیها نخواهد بود.
آمریکا؛ کنگره در برابر ترامپ
انتخابات میاندورهای آمریکا یک هفته پس از انتخابات اسرائیل برگزار میشود و بر اساس تحلیل نویسنده، نشانههای موجود از احتمال به دست گرفتن اکثریت مجلس نمایندگان توسط دموکراتها حکایت دارد. جمهوریخواهان نیز تلاش کردهاند با تغییر حوزههای انتخاباتی، شانس نامزدهای خود را افزایش دهند.
شرایط اقتصادی میتواند در این انتخابات نقش مهمی ایفا کند. بر اساس این تحلیل، رأیدهندگان آمریکایی معمولاً بیش از سیاست خارجی، تحت تأثیر مسائل اقتصادی قرار میگیرند؛ مگر آنکه تحولات خارجی مستقیماً بر هزینههای زندگی آنها اثر بگذارد. افزایش قیمت سوخت و مواد غذایی پس از جنگ با ایران، بخشی از پایگاه رأی دونالد ترامپ را نسبت به سیاستهای اقتصادی و خارجی دولت او دچار تردید کرده است.
در مجلس سنا نیز شرایط نسبت به برآوردهای قبلی تغییر کرده است. در حالی که پیشتر پیروزی دموکراتها در سنا دشوار ارزیابی میشد، برخی نظرسنجیهای هفتههای اخیر احتمال دستیابی این حزب به ۵۱ کرسی را مطرح کردهاند. تحقق چنین وضعیتی میتواند اجرای بخش مهمی از سیاستهای دولت ترامپ را با محدودیت مواجه کند، زیرا سنا در تأیید وزیران، سفیران، قضات دیوان عالی و سایر مقامهای ارشد نقش دارد.
انتخابات فلسطین؛ میان امید به بازسازی مشروعیت و احتمال تعویق
انتخابات پارلمانی فلسطین قرار است در ۲۸ نوامبر برگزار شود؛ انتخاباتی که پس از بیش از دو دهه از آخرین انتخابات سال ۲۰۰۶، اهمیت ویژهای پیدا کرده است. هدف اعلامشده، تجدید مشروعیت نهاد قانونگذاری و پس از آن برگزاری انتخابات ریاستجمهوری است. با این حال، نشانههایی از احتمال تعویق انتخابات مطرح شده است. تشکیلات خودگردان فلسطین یا در حال بررسی جدی این گزینه است یا حتی تصمیم به تعویق گرفته و تنها نحوه اعلام آن باقی مانده است.
یکی از عوامل مهم در این زمینه، نگرانی جریانهای قدیمی تشکیلات خودگردان از کاهش نفوذ انتخاباتی خود عنوان شده است. در دو دهه گذشته، علاوه بر فتح و حماس، جریانهای سیاسی جدیدی شکل گرفتهاند که از پایگاه اجتماعی قابل توجهی برخوردارند و میتوانند ترکیب آینده مجلس فلسطین را تغییر دهند.
سه انتخابات و یک معادله پیچیده
انتخابات اسرائیل، آمریکا و فلسطین هرکدام با مسائل متفاوتی روبهرو هستند، اما نتایج آنها میتواند بر یکدیگر نیز اثر بگذارد. در اسرائیل، مسئله اصلی پایان دادن به بنبست سیاسی و تعیین آینده بنیامین نتانیاهو است؛ در آمریکا، انتخابات کنگره میتواند بر توان دولت ترامپ برای پیشبرد سیاستهای داخلی و خارجی تأثیر بگذارد و در فلسطین، برگزاری یا تعویق انتخابات مستقیماً با مسئله مشروعیت سیاسی نهادهای فلسطینی گره خورده است.
