چرا نباید گول تخفیف فروشگاهها را بخوریم؟
ذهن هر کسی موقع روبهرو شدن با دو عدد کنار هم ناخودآگاه عدد بزرگتر را معیار ارزش واقعی قرار میدهد
فرارو- تخفیف در فروشگاهها همیشه به معنی کاهش واقعی قیمت کالا نیست. گاهی قیمت اولیه یک کالا قبل از اعمال تخفیف بالا میرود تا فروشنده با نمایش درصدهای بزرگ کالای خود را با همان نرخ اصلی یا رقمی نزدیک به آن عرضه کند. خریدار با دیدن اختلاف بین دو عدد و مشاهده عبارتهایی مثل فروش ویژه احساس دریافت سود میکند و بدون اینکه از چیزی خبر داشته باشد، در دام میافتد.
روش فریب مشتری از طریق تخفیف
شیوه کار در تخفیفهای ساختگی بر پایه تعریف یک قیمت ساختگی قبل از آغاز حراج شکل میگیرد. فروشنده در این روش مثلا قیمت یک کالای 100 تومانی را در سایت فروش خود به 200 تومان تغییر میدهد. این تغییر نرخ حتی ممکن است چند قبل از شروع فروش ویژه در سایت ثبت شود تا مبنایی برای سنجش باشد. پس از ثبت 200 دویست تومانی برچسب تخفیف 50 درصدی روی مشخصات کالا قرار میگیرد. با کسر 50 درصد از رقم جدید عدد نهایی پرداخت باز هم همان100 تومان میشود.
خریدار در این الگو تصور میکند 100 تومان کمتر از ارزش واقعی کالا میپردازد. فروشنده هم بدون اینکه از سود مورد نظر خود صرفنظر کند، همان کالای 100 تومانی را به دست مشتری میرساند. در چنین حالتی هیچ کاهش قیمتی رخ نداده و تنها نحوه نمایش اعداد در صفحه خرید تغییر کرده است. خریدار هم متوجه تفاوت بین نرخ قبل و بعد نخواهد شد. این فرمول روی گروههای مختلف کالا از پوشاک و لوازم خانه گرفته تا اقلام دیجیتال و خدمات دورهای اجرا میشود.
علت فریب مشتری از طریق تخفیف
ذهن هر کسی موقع روبهرو شدن با دو عدد کنار هم ناخودآگاه عدد بزرگتر را معیار ارزش قرار میدهد. وقتی خریدار در یک صفحه فروشگاهی میبیند یک عدد بزرگ با خط قرمز خط خورده و زیر آن رقمی کوچکتر نوشته شده است، تفاوت این دو عدد را سود مستقیم خود حساب میکند. در این حالت توجه از خود کالا و ارزش کاربردی آن برداشته میشود و روی مقدار سودی که با خرید به دست میآید، میرود. خیلیها قبل از اینکه فکر کنند آیا این کالا با این رقم ارزان است یا نه این احساس را پیدا میکنند که با نخریدن آن در حال ضرر کردن هستند.
![]()
همزمان با نمایش این ارقام خطخورده عباراتی مانند فقط امروز، آخرین فرصت خرید یا 70 درصد تخفیف ویژه کنار نشانگر زمانشمار قرار میگیرند. این هشدارها فشار روانی ایجاد میکنند و خریدار حس میکند اگر در همان لحظه تصمیم نگیرد، فرصتی تکرارنشدنی را از دست خواهد داد. خریدار گاهی زیر این فشار روانی فرصت مقایسه قیمت در بقیه فروشگاهها یا بررسی اعتبار فروشنده را کنار میگذارد. به این ترتیب کالایی که فرد شاید نیازی فوری به آن نداشت، به خاطر احساس شتابزدگی و تصور دستیابی به خریدی استثنایی خریده میشود.
پشتپرده تخفیفهای ساختگی
هفته قبل یک دستگاه تصفیه آب را از یک فروشگاه اینترنتی معروف خریدم. قیمت دستگاه تصفیه در صفحه فروشگاه حدود 30 میلیون تومان درج شده بود اما به خاطر قرار گرفتن کالا در بخش فروش ویژه رقم آن با تخفیف به حدود 17 میلیون تومان رسید. به خیال اینکه فرصت خوبی برای خرید است، مراحل خرید و تکمیل وجه را کامل کردم.
وقتی دستگاه تصفیه را دریافت کردم، برای راهاندازی و نصب به وبسایت رسمی شرکت فروشنده اصلی سر زدم. در صفحه محصولات همان شرکت قیمت دستگاه تصفیه همان 17 میلیون تومان تعیین شده بود و هیچ تخفیفی روی آن قرار نداشت. از آن روز به بعد روزی یکبار صفحه محصول را در آن فروشگاه اینترنتی معروف بررسی کردم. قیمت دستگاه تصفیه آب همان 17 میلیون تومان باقی ماند و تخفیف 45 درصدی پابرجا ماند.
این شیوه در عرضه کالاهای دیگری مثل پوشاک هم مشاهده میشود. مثلا قیمت یک تیشرت ساده مردانه حدود هشت میلیون تومان ثبت میشود اما پس از اعمال تخفیف چهل درصدی روی این محصول رقم نهایی به چهار میلیون و 800 هزار تومان میرسد. خریدار با این گمان که سه میلیون و 200 هزار تومان تخفیف گرفته، دست به خرید میزند. این در حالی است که با ورود به درگاه اصلی شرکت تولیدکننده، بهای همان تیشرت ساده از ابتدا چهار میلیون و 800 هزار تومان تعیین شده و کالا بدون هیچگونه تخفیفی به همین قیمت فروخته میشود.