زیباترین خیابان تهران دوره قاجار
باب همایون از نخستین خیابانهای تهران بود که در دو سوی آن درخت کاشته شد. جوی آب در کنار درختان جریان داشت و نردههای فلزی، مسیر خیابان را از بخشهای اطراف جدا میکردند. شبها نیز چراغهای روغنسوز، روشنایی این گذرگاه را تأمین میکردند.
«سردر الماسیه» یکی از گذرگاههای باشکوه تهران در دوره قاجار بود؛ مسیری که بعدها با نام «باب همایون» شناخته شد و امروز بخشی از خاطره تهران قدیم را در خود جای داده است. این گذرگاه در نزدیکی کاخ گلستان قرار داشت و بهدلیل موقعیت ویژهاش، نقشی مهم در رفتوآمدهای سیاسی و تشریفاتی پایتخت ایفا میکرد.
از دروازه ارگ تا سردر الماسیه
به گزارش فرارو، پس از مرمت دروازه ارگ تهران، مسیری که از این دروازه آغاز میشد، «سردر الماسیه» نام گرفت. خود سردر از جلوههای چشمگیر معماری آن روزگار بود؛ آیینهکاریهای باشکوه، درهای چدنی و کاشیکاریهای ظریف، نمایی متفاوت به این ورودی میداد.
با این حال، مسیر منتهی به سردر چندان درخور چنین بنای باشکوهی نبود. راهی باریک و نامناسب که با تصور ناصرالدینشاه از پایتختی مدرن و آراسته فاصله داشت. شاه قاجار که به تغییر چهره تهران و ایجاد فضایی متناسب با کاخ سلطنتی اهمیت میداد، دستور داد این مسیر توسعه پیدا کند و شکل تازهای به خود بگیرد.
تولد خیابان باب همایون
با اجرای طرح بازسازی، گذرگاه باریک پیشین جای خود را به خیابانی پهن و سنگفرششده داد؛ خیابانی که بعدها «باب همایون» نام گرفت.
این محدوده در دورههای مختلف با نامهای دیگری نیز شناخته میشد؛ از جمله «در اندرون»، «خیابان نقارهخانه»، «خیابان ارگ» و «خیابان دالان بهشت». هر یک از این نامها نیز بخشی از تاریخ و کارکرد این گذرگاه مهم در تهران قدیم را بازتاب میدادند.
یکی از نخستین خیابانهای درختکاریشده تهران
باب همایون از نخستین خیابانهای تهران بود که در دو سوی آن درخت کاشته شد. جوی آب در کنار درختان جریان داشت و نردههای فلزی، مسیر خیابان را از بخشهای اطراف جدا میکردند. شبها نیز چراغهای روغنسوز، روشنایی این گذرگاه را تأمین میکردند.
موقعیت ویژه باب همایون باعث شده بود این خیابان همواره مورد توجه باشد. مسیر رفتوآمد شاه، شاهزادگان و درباریان به کاخ گلستان از این گذرگاه میگذشت و به همین دلیل رسیدگی و مراقبت از آن اهمیت ویژهای داشت.
شبهایی که باب همایون چراغانی میشد
باب همایون در شبهای جشن، چهرهای متفاوت به خود میگرفت. خیابان و کاخ گلستان را چراغانی میکردند و فضای اطراف به یکی از تماشاییترین نقاط تهران تبدیل میشد.
در چنین شبهایی، ناصرالدینشاه از بالاخانه سردر الماسیه به تماشای آتشبازی و مراسم جشن میایستاد؛ تصویری از تهران قاجاری که امروز تنها در روایتها و خاطرات شهر باقی مانده است.
