پیش‌بینی قیمت مسکن؛ خانه بخریم یا صبر کنیم؟

فرارو- افزایش قیمت دلار در هفته‌های گذشته هنوز در بازار مسکن اثر جدی نگذاشته است.

به گزارش فرارو؛ مرداد امسال شاهد رشد 15 درصدی قیمت دلار بودیم اما در همین مدت چیزی کمتر از پنج درصد به ارقام پیشنهادی فروشنده‌های بازار مسکن اضافه شد. برای پیش‌بینی قیمت مسکن در نیمه دوم سال باید این اعداد را کنار هزینه‌های ساخت مسکن بگذاریم. مرکز آمار از رشد دو برابری هزینه‌های مربوط به ساخت مسکن خبر داده و اگر همین شرایط در ماه‌های آینده ادامه داشته باشد، باید منتظر پیشروی قیمت‌ها در بازار مسکن باشیم.

قیمت مسکن در تهران

قیمت مسکن در دو سال گذشته از سوی منابع رسمی اعلام نشده و تنها منبع باقی‌مانده درباره تحولات بازار مسکن تهران پلتفرم‌های آنلاین و ارقام پیشنهادی فروشنده‌هاست. اگر همین داده‌ها را مدنظر بگیریم، باید بگوییم میانگین قیمت پیشنهادی برای هر مترمربع واحد مسکونی در شهر تهران به 209 میلیون تومان رسیده است.

این عدد نشان می‌دهد برای خرید یک خانه 100 متری کاملا معمولی خریدار باید رقمی معادل 20 میلیارد و 900 میلیون تومان بپردازد. محاسبات آماری نشان می‌دهد این رقم تصویری از معدل حسابی مناطق بیست‌ودوگانه پایتخت است و بازه قیمتی در محله‌های مختلف تفاوت‌های زیادی با این میانگین دارد.

مثلا در مناطق شمالی پایتخت قیمت‌های پیشنهادی ارقام متفاوتی را ثبت کرده‌اند. ارقام اعلامی از سوی مالکان در این مناطق بین متری 600 تا 650 میلیون تومان تعیین می‌شود. این عدد برای یک واحد مسکونی نوساز 100 متری در مناطق گران‌قیمت شهر تهران به 60 تا 65 میلیارد تومان می‌رسد.

در مناطق جنوبی و حاشیه‌ای ارقام پیشنهادی در سطوح پایین‌تری نسبت به میانگین متری 209 میلیون تومان قرار دارند اما میانگین کل شهر تحت‌تاثیر واحدهای مناطق شمالی به بالای 200 میلیون تومان کشیده شده است.

تاثیر دلار در بازار مسکن

قیمت ارز در جریان معاملات مرداد امسال با رشد حدود 15 درصدی مواجه شد. در همین دوره زمانی رصد پلتفرم‌های ثبت آگهی نشان داد ارقام پیشنهادی فروشنده‌های مسکن در مقایسه با ماه قبل رشد سه تا چهار درصدی را ثبت کرده است.

رفتار بازار مسکن در برابر تغییرات نرخ ارز با بازارهای دیگر تفاوت دارد. بازارهایی مانند طلا، سکه یا موبایل واکنشی سریع و لحظه‌ای به تغییرات قیمت دلار در بازار آزاد نشان می‌دهند و ارقام معاملاتی خود را در همان روز تنظیم می‌کنند. بازار مسکن اما به دلیل سنگین بودن حجم نقدینگی مورد نیاز و طولانی بودن روند انجام معامله واکنش فوری نشان نمی‌دهد.

رابطه بین مسکن و دلار فاصله زمانی دارد. رشد قیمت ارز اول منجر به تغییر قیمت مصالح ساختمانی می‌شود. افزایش قیمت میلگرد، سیمان، تاسیسات مکانیکی و یراق‌آلات اولین مرحله اثرگذاری نوسان ارز بر بخش ساختمان است.

تولیدکننده و سازنده در مرحله بعدی با محاسبه نرخ جدید مواد اولیه ارقام پیشنهادی فروش واحدهای نوساز را افزایش می‌دهند. این زنجیره انتقال هزینه باعث می‌شود اثرگذاری مستقیم تغییرات ارزی با فاصله زمانی چندماهه به بازار مسکن منتقل شود.

هزینه ساخت مسکن

رشد هزینه‌های اجرایی ساخت‌وساز مستقیما در نرخ نهایی و قیمت تمام‌شده واحدهای آماده تحویل نمایان می‌شود. اگرچه آمار رسمی ماهانه درباره هزینه ساخت هر متر واحد مسکونی از سوی مراجع دولتی ارائه نمی‌شود، اما فعالان ساختمانی هزینه‌ها را براساس محاسبات خود اعلام می‌کنند.

سازندگان مسکن در پایتخت گزارش می‌دهند اجرای یک پروژه مسکونی معمولی به طور میانگین بین 40 تا 45 میلیون تومان برای هر مترمربع زیربنا هزینه دارد. این رقم صرفا به هزینه‌های اجرا و مصالح مربوط است و قیمت زمین یا هزینه‌های صدور پروانه ساختمانی را شامل نمی‌شود.

هزینه ساخت در برخی محله‌های خاص تهران به خاطر به‌کارگیری تجهیزات لوکس و مصالح ویژه ساختمانی به متری 80 میلیون تومان نیز افزایش پیدا می‌کند. بررسی شاخص قیمت مصالح ساختمانی و گزارش‌های رسمی مرکز آمار ایران نشان می‌دهد تورم نقطه به نقطه ساخت مسکن به 106.8 درصد رسیده است.

این افزایش 106.8 درصدی به معنای بیش از دو برابر شدن قیمت تامین مصالح و دستمزد عوامل اجرایی نسبت به دوره مشابه سال قبل است. سازندگان ساختمانی این رشد هزینه‌ها را در محاسبه بهای تمام‌شده لحاظ می‌کنند و قیمت مسکن در بازار نوسازها بر پایه همین محاسبات جدید تعیین می‌شود. شاید ندانید اما قیمت خانه نوساز سیگنالی برای سایر خانه‌هاست و روی بازار اجاره‌بها نیز تاثیر می‌گذارد.

پیش‌بینی قیمت مسکن در نیمه دوم سال

تداوم شرایط موجود زمینه‌ساز تغییر ارقام در نیمه دوم سال جاری خواهد بود. دو عامل هم‌زمان شامل رشد قیمت ارز و افزایش هزینه‌های تولید و ساخت بنا فشار افزایشی بر بهای تمام‌شده مسکن وارد می‌کنند.

روند آماری ماه‌های گذشته نشان می‌دهد قیمت مسکن هنوز هم‌پای نرخ رشد ارز جهش پیدا نکرده و بازدهی ثبت‌شده در بخش املاک از تورم عمومی و رشد ارز کمتر بوده است. در حالی که دلار طی یک ماه 15 درصد رشد داشت، ارقام پیشنهادی مسکن تنها سه تا چهار درصد افزایش را ثبت کردند.

این تفاوت آماری نشان‌دهنده انباشت فشارهای هزینه در بازار مسکن است. مسکن برخلاف کالاهایی مانند خودرو، سکه یا موبایل در بازه زمانی کوتاه نوسان نمی‌کند اما تداوم تورم در نهاده‌های تولید به مرور زمان به ارقام فروش واحدهای مسکونی منتقل می‌شود.

شاید قیمت مسکن در برهه فعلی برای بخشی از خریداران منطقی نباشد اما با ادامه این شرایط می‌توانیم در نیمه دوم سال منتظر رشد بیشتر قیمت‌ها باشیم.