جنوب کرمان در انتظار پاییزی پربارش/ از هشدار سیلاب تا آمادهباش کامل دستگاههای اجرایی
مدیرکل مدیریت بحران استانداری کرمان با اشاره به تغییرات اقلیمی و هشدارهای سازمان هواشناسی از افزایش دما در اقیانوس آرام و پیامدهای آن برای بارشهای پیشرو در جنوب استان خبر داد و بر لزوم آمادگی کامل دستگاههای اجرایی برای مقابله با خسارات احتمالی تأکید کرد.
با توجه به پیشبینیهای هواشناسی مبنی بر ورود سامانه بارشی جدید و تاثیر پدیده «ال نینو» بر تغییرات جوی در جنوب کرمان که از نیمه دوم مهر امسال آغاز میشود، موضوع مدیریت بحران و انجام هماهنگی و اقدامات پیشگیرانه در این زمینه در دستور کار مسئولان استان قرار گرفته است.
به گزارش ایرنا، در این راستا، نشست اضطراری ستاد مدیریت بحران با حضور مدیرکل مدیریت بحران استانداری کرمان، فرمانداران و مدیران هشت شهرستان جنوبی استان روز پنجشنبه در جیرفت برگزار شد؛ در این نشست مباحث مختلفی از جمله وظایف قانونی در زمینه مدیریت بحران، بازنگری در حریم رودخانه ها، اعتبارات دهیاریها و رفع نقاط حادثهخیز مورد بررسی قرار گرفت.
هشدار مدیریت بحران کرمان درباره بارشهای سیلآسا در جنوب استان
مدیرکل مدیریت بحران استانداری کرمان در این نشست با اشاره به تغییرات اقلیمی و هشدارهای سازمان هواشناسی از افزایش دما در اقیانوس آرام و پیامدهای آن برای بارشهای پیشرو در جنوب استان خبر داد و بر لزوم آمادگی کامل دستگاههای اجرایی برای مقابله با خسارات احتمالی تأکید کرد.
غلامرضا خالقینژاد افزود: دادههای هواشناسی نشان میدهد که دمای اقیانوس آرام نسبت به سال گذشته چهار درجه گرمتر شده است؛ این پدیده به افزایش تبخیر آب و در نتیجه تولید ابرهای بیشتر در این منطقه منجر شده است، طبق بررسیهای کارشناسان هواشناسی، این چرخه جوی ۱۰۰ درصد به بارندگیهای شدید بهویژه در جنوب استان منجر خواهد شد.
وی با تأکید بر مسئولیتهای قانونی دستگاههای اجرایی اظهار کرد: فرمانداران باید بند ۲۰ ماده ۲۱ قانون (مدیریت بحران) را مدنظر داشته باشند؛ وظایف در این قانون مشخص شده است، اگر تخلفی صورت گیرد و خسارت جانی یا مالی به جامعه وارد شود، نماینده دستگاه اجرایی مربوطه باید پاسخگو باشد.
مدیرکل مدیریت بحران استانداری کرمان با تاکید بر انجام اقدامات پیشدستانه در حوزه مسئولیت هر دستگاه اجرایی، افزود: هدف ما این است که با همکاری و انسجام میان مردم و دستگاههای اجرایی، امسال را نیز مانند سالهای گذشته با موفقیت و کمترین خسارت پشت سر بگذاریم.
تاکید فرماندار جیرفت بر ضرورت بازنگری در مدیریت حریم رودخانهها
فرماندار جیرفت نیز در این جلسه با اشاره به آسیبپذیری بالای برخی از نقاط شهرستان در برابر سیلابهای فصلی از ضرورت تخصیص اعتبارات تکمیلی برای ایمنسازی رودخانههای شهری و روستایی خبر داد و با اشاره به کمبود برخی از تجهیزات لجستیکی در مدیریت بحران بر لزوم برخورد قاطع با تغییر مسیر رودخانهها توسط کشاورزان تأکید کرد.
روحبخش بیگزاده ضمن بررسی وضعیت رودخانههای «ملنتی»، «هلیلرود» و «شور» از چالشهای جدی موجود در مسیر حفاظت از حریم این رودخانهها و مقابله با مخاطرات سیلاب خبر داد.
وی با اشاره به وضعیت رودخانههای ملنتی و هلیلرود که از مرکز شهر عبور میکنند، اظهار کرد: با توجه به اهمیت حیاتی این رودخانهها در حفظ پایداری بافت شهری و پس از بررسیهای فنی و مکاتبات انجامشده، برآورد هزینههای لازم برای احداث و تقویت دیوارههای حفاظتی صورت گرفته است.
فرماندار جیرفت بیان کرد: با توجه به اینکه این رودخانهها در محدوده پهنه شهری قرار دارند مسئولیت اصلی بر عهده شهرداری است اما بهدلیل محدودیت اعتبارات شهری مقرر شده که با حمایت ۵۰ درصدی استانداری، عملیات ایمنسازی و استحکامبخشی از منطقه پل «پایداران» آغاز شود.
آسیبپذیری روستاهای حاشیه رودخانه شور
بیگزاده به تأثیر بارندگیهای فصلی بر روستاهای پیرامونی رودخانه «شور» اشاره کرد و گفت: روستاهای دشت گورساویه دهگران و دهشیر همواره در معرض خطر سیلابهای ناگهانی هستند، اگرچه در ۲ سال گذشته بخشی از اعتبارات ستاد مدیریت بحران برای ساخت دیوارههای حفاظتی اختصاص یافت اما بهدلیل شدت بالای سیلابها، این سازهها در نخستین مواجهه با جریان آب تخریب شدند و این امر تهدیدهایی برای منطقه بههمراه دارد.
وی همچنین با اشاره به معضل تغییر مسیر رودخانهها در بخش اسماعیلی تاکید کرد: یکی از چالشهای اصلی در مدیریت سیلاب، تغییر مسیر طبیعی رودخانهها توسط برخی از کشاورزان در بالادست است که این اقدام باعث هدایت آب به سمت مزارع و مناطق مسکونی شده که میتواند پایداری سیستمهای دفاعی طبیعی را از بین ببرد.
وی با انتقاد از وضعیت تجهیزات امدادی و لجستیکی در اداره کل راهداری تأکید کرد: در مدیریت بحران، سرعت عمل و برخورداری از تجهیزات مدرن ضروری است، کمبود مبرم در برخی تجهیزات اصلی نظیر کمرشکنها باعث شده که خود وضعیت لجستیکی به یک بحران موازی تبدیل شود.
فرماندار جیرفت ادامه داد: برای مقابله با حوادث غیرمترقبه ضرورت دارد که حمایتهای لجستیکی از سوی دستگاههای اجرایی تقویت شده و تجهیزات لازم برای عملیات نجات و بازسازی در اختیار تیمهای عملیاتی قرار گیرد.
لزوم ساماندهی اعتبارات دهیاریها و پروژههای آبخیزداری جبالبارز جنوبی
فرماندار عنبرآباد نیز در این نشست با تاکید بر اینکه نجات دائمی این شهرستان و مناطق پاییندست از بحران سیلاب در گرو تقویت و بهسازی اساسی «بند خرم» است، گفت: اجرای اصولی این طرح نهتنها معضل سیلزدگی در عنبرآباد بلکه تهدید سیلاب در شهرستانهای رودبار جنوب و جازموریان را نیز بهطور کامل مرتفع خواهد کرد.
همت بلوچی با اشاره به وضعیت آسیبپذیری منطقه اظهار کرد: بند خرم در دهههای گذشته با آیندهنگری و مهندسی دقیق احداث شده و علاوه بر اینکه منبع اصلی تامین آب شهرستان عنبرآباد بهشمار میرود، نقش یک سیلبند حیاتی را ایفا میکند که در صورت تقویت و تخصیص اعتبار کامل، سه شهرستان عنبرآباد، رودبار جنوب و جازموریان را از خطرات ناشی از سیلاب مصون نگه خواهد داشت.
وی با اشاره به اینکه این موضوع در نشست قبلی ستاد مدیریت بحران نیز بهعنوان مطالبه اصلی شهرستان مطرح شده بود، افزود: اگر این سیلبند تقویت شود، دیگر شاهد بحرانهای فرسایشی ناشی از طغیان آب در پاییندست نخواهیم بود و این پروژه کلید حل دائمی این چالش منطقهای است.
فرماندار عنبرآباد با تاکید بر گستردگی حوضه آبریز بالادست تصریح کرد: بخش جبالبارز جنوبی یک پهنه گسترده سیلابی است و روانآبهای حاصل از رودخانههای سرکش این منطقه وارد حوضه جازموریان و رودبار جنوب میشود که در صورت اجرای طرحهای آبخیزداری، آبخوانداری و احداث سیلبند در آن، بخش عمدهای از معضلات همسایگان ما در جازموریان و رودبار جنوب برطرف خواهد شد.
وی به تغییر رویکرد مدیریتی در هزینهکرد منابع روستاها اشاره کرد و گفت: برای جلوگیری از پراکندهکاری و اقدامات خرد، شورای معاونین در فرمانداری تشکیل شده تا طرحهای دهیاریها به صورت دقیق بررسی و مصوب شوند، بر همین اساس، اعتبارات دهیاریها به سمت پروژههای کلان و اولویتدار بهویژه در حوزه زیرساختهای آب هدایت شده است.
بلوچی خواستار گشایش اعتباری و تسهیل دسترسی به منابع دهیاریها شد و تاکید کرد: اولویت نخست و خواسته محوری ما برای عبور همیشگی عنبرآباد، رودبار و جازموریان از بحران، تامین اعتبار و اجرای طرح مقاومسازی سیلبند خرم است.
پیشبینی وضعیت فراتر از نرمال برای پاییز و زمستان در جنوب کرمان
رئیس اداره هواشناسی جیرفت نیز با اشاره به تغییرات اقلیمی درباره وقوع بارندگیهای فراتر از حد نرمال در فصل پاییز و زمستان امسال هشدار داد و بر لزوم آمادگی کامل برای مدیریت خطرات احتمالی سیلاب در مناطق جنوبی استان تأکید کرد.
فضلالله مقبلی اظهار کرد: آخرین باری که با چنین شرایطی در کشور مواجه بودیم، سال ۱۳۹۴ بود که شاهد بارندگیهای گسترده و سیلابی بودیم؛ در آن زمان، دمای آب اقیانوس آرام نسبت به میانگین خود ۲ درجه گرمتر بود، اما اکنون با بررسیهای انجامشده، شاهد افزایش چهار درجهای هستیم که تأثیرات مستقیم و گستردهای را بر منطقه و کشور ما خواهد داشت.
وی با بیان اینکه بر اساس پیشبینیهای هواشناسی، بارندگیهای فصل پاییز و زمستان امسال نُرمال رو به بالا خواهد بود، تصریح کرد: این بارشها بهویژه از نیمه دوم مهرماه به بعد، در ماههای آبان و آذر و همچنین بهمنماه، شدت بیشتری خواهند داشت.
رئیس هواشناسی جیرفت با تأکید بر آسیبپذیری خاص مناطق جنوبی استان خاطرنشان کرد: با توجه به شرایط اقلیمی و نوع بافت خاک در جنوب کرمان، احتمال وقوع سیلاب در شهرستانهای این منطقه بسیار بالاست، با توجه به پیوستگی سامانههای جوی و تأثیرات پدیده گرمایش اقیانوس آرام ما با بارشهای بلندمدت و بالاتر از حد نرمال مواجه خواهیم بود.
وی با تأکید بر لزوم آمادگی دستگاههای اجرایی برای مقابله با پیامدهای جوی پیشرو، خاطرنشان کرد: با توجه به گسترده بودن بارندگیها و رخدادهای جوی که در فصل پاییز و زمستان پیشبینی میشود، مدیریت این وضعیت نیازمند آمادگی همهجانبه و پیشدستانه است تا بتوانیم خسارات احتمالی را به حداقل برسانیم.
تغییر رویکرد: از اقدامات موقت به سازههای مهندسی
مدیرکل امور روستایی و شوراهای استانداری کرمان نیز با تأکید بر مسئولیت خطیر دهیاران در قبال حوادث غیرمترقبه، تصریح کرد: دیگر نباید به اقدامات مقطعی و خاکریزهای موقت اکتفا کرد چرا که این سازههای غیراصولی با کوچکترین بارندگی تخریب میشوند.
مالک اژدری با ابلاغ سیاست جدید استانداری در حوزه عمران روستایی تأکید کرد: دهیاریها ملزم هستند پروژههای خُرد و پراکنده را به سمت تعریف پروژههای کلان و زیرساختی مانند سیلبندهای اصولی (سنگ و ملاتی) هدایت کنند تا با یکبار هزینه اصولی از هزینههای تکراری و خسارات سنگین بعدی جلوگیری شود.
وی با بیان اینکه پیشگیری مقدم بر درمان است، خاطرنشان کرد: اگر امروز دهیاران و شهرداران با نگاه پیشگیرانه و نظارت دقیق، مانع از ساختوسازهای غیرمجاز در حریم رودخانهها شوند و با اطلاعرسانی بهموقع در فضای مجازی و پیامکی، مردم را نسبت به خطرات آگاه کنند، قطعا از بروز فجایع انسانی جلوگیری خواهد شد.
مدیرکل امور روستایی استانداری کرمان با اشاره به لزوم تعامل بینبخشی گفت: در پروژههایی نظیر آبرسانی به روستاهای مورادآباد با مدل مشارکت دستگاههای اجرایی (آب، برق، گاز) و دهیاریها موفقیتهای خوبی کسب کردیم و این رویکرد کار مشارکتی باید در تمام شهرستانها نهادینه شود تا خدمات عمومی بهصورت مؤثر به مردم ارائه شود.
وی همچنین از دهیاران خواست با برگزاری جشنوارههای فرهنگی و محصولات محلی، در کنار انجام پروژههای عمرانی، به افزایش روحیه نشاط و شادابی در روستاها توجه ویژه داشته باشند.
مدیران حاضر در این جلسه، مکلف شدند تا ضمن بررسی دقیق نقاط آسیبپذیر حوزه استحفاظی خود، تمامی امکانات لجستیکی و راهداری را در حالت آمادهباش کامل قرار دهند.
علاوه بر آمادگی بدنه اجرایی، بخش مهمی از این نشست به لزوم هوشیاری مردم اختصاص داشت؛ مدیران حاضر در جلسه بیان کردند که مدیریت بحران بدون همراهی آگاهانه شهروندان ممکن نیست از این رو، مقرر شد تمامی ظرفیتهای اطلاعرسانی از تریبونهای محلی تا فضای مجازی، برای آگاهیبخشی به مردم درباره خطر سکونت یا تردد در حاشیه مسیلها و رودخانههای فصلی به کار گرفته شود.
این نشست با ابلاغ دستور آمادهباش کامل به همه دستگاههای امدادی و انتظامی و با تأکید بر همافزایی بیندستگاهی در جنوب کرمان پایان یافت.
جنوب استان کرمان شامل هشت شهرستان جیرفت، عنبرآباد، رودبار، قلعه گنج، کهنوج، منوجان، فاریاب و جازموریان با حدود یک میلیون نفر جمعیت است.
