۲۸ مطلب
ایالات متحده با اجرای حملات هوایی گسترده به ونزوئلا و بازداشت شوکآور نیکولاس مادورو، کارزار «فشار حداکثری» خود را به نقطهای بیسابقه رساند. این اقدام در چارچوب سیاست تهاجمی دولت دونالد ترامپ، با اتهام قاچاق مواد مخدر، تلاش برای تغییر رژیم و دسترسی به ذخایر عظیم نفتی ونزوئلا انجام شد. با وجود بازداشت مادورو، ساختار قدرت همچنان پابرجاست و آینده کشور در هالهای از بیثباتی، خطر درگیری گسترده و هرجومرج طولانیمدت قرار دارد.
این یادداشت نیویورکتایمز با انتقاد شدید از تشدید اقدام نظامی دونالد ترامپ علیه ونزوئلا، آن را غیرقانونی، خطرناک و فاقد مشروعیت داخلی و بینالمللی میداند. نویسنده با مرور تجربههای شکستخورده آمریکا در افغانستان، عراق، لیبی و آمریکای لاتین، هشدار میدهد که سرنگونی دولتها به بیثباتی منجر شده است. مقاله استدلال «نارکوتروریسم» را مضحک میخواند، به احیای دکترین مونرو اشاره میکند و تأکید دارد که دور زدن کنگره، آمریکا را به سوی امپریالیسم، تضعیف دموکراسی و الگوسازی خطرناک برای چین و روسیه سوق می…
چرخش تهاجمی سیاست خارجی ترامپ به سمت آمریکای لاتین، احیای عملی «دکترین مونرو» با رویکردی سلطهجویانه را نشان میدهد؛ رویکردی که با تهدید نظامی، فشار اقتصادی و مداخله سیاسی دنبال میشود. هدف مهار نفوذ چین، کنترل مهاجرت، مقابله با مواد مخدر و بازسازی حوزه نفوذ آمریکا است، اما این سیاستِ شخصیمحور و پرتناقض، شکافهای داخلی ایجاد کرده و خطر واکنش منفی منطقهای، تقویت چین و زیان راهبردی برای خود آمریکا را افزایش میدهد.
رویارویی آمریکا با ونزوئلا پس از حمله منتسب به سیا وارد مرحلهای حساس شده، بیآنکه دولت ترامپ هدف نهایی، چارچوب حقوقی یا پیامدهای آن را شفاف کند. تشدید تدریجی تنش از فشار دیپلماتیک تا حملات محدود و استقرار نظامی نگرانی از لغزش به درگیری بزرگتر را افزایش داده است. این سیاست در پیوند با مهار مهاجرت، مقابله با دولتهای چپگرا، نمایش قدرت و احیای دکترین مونرو قرار دارد، اما ابهام حقوقی و سیاسی همچنان پابرجاست.
دونالد ترامپ با اعلام «محاصره کامل» نفتکشهای ونزوئلا، عملاً مسیر سیاست آمریکا را از مبارزه با مواد مخدر به فشار مستقیم برای تغییر رژیم در کاراکاس تغییر داده است. هدف اصلی، قطع شریان نفتی ونزوئلا بهعنوان منبع اصلی درآمد دولت مادورو و بازگشایی پرونده مصادره داراییهای نفتی آمریکاست. این رویکرد با انتقاد قانونگذاران و هشدار درباره پیامدهای جنگی، انسانی و اقتصادی، از جمله خطر قحطی روبهرو شده است.
توقیف نفتکش اسکیپر در سواحل ونزوئلا به نماد عینی تشدید کارزار فشار نظامی و تحریمی دولت ترامپ علیه رژیم مادورو تبدیل شده است. این اقدام، در بستر استقرار گسترده نیروی دریایی آمریکا، هم پیام بازدارندگی برای «ناوگان سایه» نفت تحریمی دارد و هم تنش حقوقی و سیاسی در واشنگتن بر سر مشروعیت عملیات و خطر لغزش به تغییر رژیمِ نظامیمحور را تشدید میکند.
این بحران نه صرفاً نزاعی ساده بر سر نفت است و نه صرفاً نبردی ایدئولوژیک میان «انقلاب بولیواری» و «امپریالیسم»؛ بلکه جدالی بر سر تعریف آینده نظم سیاسی در آمریکای لاتین است؛ نظمی که کاراکاس، هاوانا، واشنگتن و مجموعهای از بازیگران غیردولتی و شبکههای فراملی قدرت، هر یک تلاش می کنند نقش و سهم خود را در معماری نهایی آن تثبیت کنند.
در پی اعلام «بسته شدن حریم هوایی ونزوئلا» و استقرار ناوهای سنگین آمریکا در کارائیب، تنش واشنگتن–کاراکاس به آستانه درگیری رسیده است. ونزوئلا این روند را «تهدید استعماری» میخواند و با رزمایش و بسیج فراگیر پاسخ میدهد، در حالیکه آمریکا با برچسب «تروریسم مواد مخدر» و قرار دادن «کارتل دِ لوس سُلس» در فهرست تروریستی، فشارها را توجیه میکند. همزمان، اتهام «قتلهای فراقضایی»، مناقشه حقوقی داخلی، دوپارگی پایگاه ماگا و انگیزههای نفتی و ژئوپلیتیک، بحران را پیچیدهتر و خطر جنگ را برجسته کرده است.
نیکولاس مادورو در سخنانی پرشور با تقدیر از متحدان ونزوئلا از «کوبای برادر، ایران مقاوم، روسیه قدرتمند، چین صلحجو»، گفت: این کشورها در برابر تحریمها ایستادهاند و ونزوئلا را تنها نگذاشتهاند. اما پیروزی نهایی به دستان مردم ونزوئلاست.
مادورو که پس از مرگ هوگو چاوز، رئیسجمهوری پیشین ونزوئلا در سال ۲۰۱۳ به قدرت رسید، بارها اعلام کرده که ترامپ در پی سرنگونی اوست و گفته که شهروندان و ارتش ونزوئلا در برابر هرگونه تلاش در این زمینه مقاومت خواهند کرد.
