پیام جان کری به رهبر انقلاب چه بود؟ / روایتی از یک دیدار محرمانه در سال ۲۰۱۲
بر اساس روایت حسین موسویان، جان کری در سال ۲۰۱۲ از او خواست پیامی شخصی را به رهبر انقلاب منتقل کند؛ پیامی که در آن، سناتور آمریکایی پذیرش غنیسازی در چارچوب یک توافق هستهای و پرهیز از جنگ با ایران را ضروری دانسته بود.
فرارو- حسین موسویان، دیپلمات پیشین ایران درباره دیدار خود با جان کری در سال ۲۰۱۲ میگوید که وزیر خارجه پیشین آمریکا در آن زمان از او خواسته بود پیامی شخصی را به رهبر انقلاب منتقل کند که محور آن امکان حلوفصل پرونده هستهای ایران از مسیر پذیرش غنیسازی و پرهیز از جنگ بود.
به گزارش فرارو، موسویان این روایت را در کتاب تازه خود با عنوان «ایران و آمریکا؛ تعامل یا تقابل» مطرح کرده. کتابی که در آن تجربه خود از روابط تهران و واشینگتن در دوره ریاستجمهوری باراک اوباما و نخستین دوره ریاستجمهوری دونالد ترامپ را ارائه داده است.
بر اساس روایت موسویان، ماجرا به ژوئن ۲۰۱۲ بازمیگردد؛ زمانی که مذاکرات هستهای ایران و گروه ۱+۵ در جریان بود و اختلاف تهران و غرب بر سر غنیسازی و تحریمها به یکی از اصلیترین محورهای روابط ایران و آمریکا تبدیل شده بود.
موسویان میگوید ۱۵ ژوئن ۲۰۱۲، زمانی که در فرودگاه نیویورک منتظر پرواز به مقصد اروپا بوده، تلفن همراهش زنگ خورده و فردی در آن سوی خط خود را جان کری معرفی کرده است. کری که در آن زمان سناتور و رئیس کمیته روابط خارجی سنای آمریکا بود، از موسویان خواسته در اولین فرصت با یکدیگر دیدار کنند.
به روایت موسویان، کری در این تماس گفته بود کتاب هستهای او را با دقت خوانده و تحلیلهایش درباره مواضع ایران برای سیاستمداران آمریکایی قابل استفاده بوده است. کری همچنین از موسویان پرسیده بود آیا با توجه به ناامیدی او از مذاکرات هستهای مسکو، هنوز راهی برای حلوفصل مسئله وجود دارد یا نه.
موسویان در پاسخ تأکید کرده که دیگر مسئولیتی در دولت ایران ندارد و دیدگاههایش صرفاً تحلیل شخصی اوست. او با اشاره به اتهام جاسوسی که در دولت احمدینژاد علیه او مطرح شده بود، گفته است که حتی بازگشتش به ایران میتواند با خطر طرح اتهامات تازه و بازگشت به زندان اوین همراه باشد.
او سپس دیدگاه خود درباره مسیر حل پرونده هستهای را برای کری تشریح کرده است: غرب باید حق غنیسازی ایران را به رسمیت بشناسد و در مقابل، تهران میتواند درباره همکاری بیشتر با آژانس بینالمللی انرژی اتمی، اجرای پروتکل الحاقی و ارائه تضمینهایی درباره ماهیت برنامه هستهای خود انعطاف نشان دهد.
موسویان میگوید کری در پاسخ گفته است: «معادله را فهمیدم.»
دیدار دوم در کنگره آمریکا
به روایت موسویان، دو هفته بعد، در ۲۸ ژوئن ۲۰۱۲، دیدار دیگری میان او و جان کری در کنگره آمریکا انجام شد. در این جلسه، دستیار کری نیز حضور داشته و از گفتوگوها یادداشتبرداری میکرده است.
موسویان مدعی است کری در این دیدار گفته است که ایده اصلی مطرحشده در کتاب او را درباره حل مسئله هستهای ایران قابل قبول میداند و معتقد است در نهایت واشینگتن باید در چارچوب توافقی که مانع دستیابی ایران به سلاح هستهای شود، غنیسازی ایران را بپذیرد.
کری همچنین، به روایت موسویان، درباره پیامدهای جنگ احتمالی میان ایران و آمریکا هشدار داده و گفته است که چنین جنگی میتواند «فاجعه» باشد. او با اشاره به تجربه حضور خود در جنگ ویتنام گفته بود پس از آن به جنبش ضدجنگ پیوسته و نمیخواهد آمریکا وارد جنگ دیگری شود.
بخش دیگری از این گفتوگو به تحریمهای ایران مربوط بوده است. موسویان میگوید کری اگرچه تأثیر تحریمها بر ایران را پذیرفته، اما گفته است تحریمها را راهحل نهایی نمیداند.
در ادامه، موضوع رابطه ایران و آمریکا نیز مطرح شده است. موسویان در پاسخ به این دیدگاه که رهبران ایران برای حفظ قدرت خود به دشمنی با آمریکا نیاز دارند، استدلال کرده که مسئله اصلی از نگاه رهبر جمهوری اسلامی اصل رابطه با آمریکا نیست، بلکه نوع رابطه و میزان احترام متقابل و عدم مداخله واشینگتن است.
درخواست جان کری برای انتقال پیام
موسویان در ادامه روایت خود میگوید جان کری در پایان این دیدار از او خواسته است پیامی شخصی را به رهبر انقلاب منتقل کند.
به نوشته موسویان، کری گفته است: «میخواهم شما پیامی از جانب شخص من برای مقام رهبری ایران بفرستید.»
موسویان نیز پاسخ داده که این مطالب را از طریق محمد خزاعی، سفیر وقت ایران در سازمان ملل، منتقل خواهد کرد. او میگوید پس از دیدار، محتوای پیام و گفتوگو را مکتوب کرده و گزارش را در اختیار خزاعی قرار داده است تا به تهران ارسال شود.
موسویان در پایان گزارش خود نیز خطاب به رهبر انقلاب نوشته است: «استدعا دارم بعد از رویت، این مرقومه را معدوم فرمایید»؛ درخواستی که دلیل آن را نگرانی از طرح اتهامات تازه علیه خود و احتمال بازگشت به زندان اوین عنوان کرده است.
کانال عمان برای گفتوگوی مستقیم
یکی دیگر از بخشهای مهم این روایت به نقش عمان در ارتباط تهران و واشینگتن بازمیگردد. موسویان میگوید جان کری در همان دیدار به او گفته بود که آمریکا قصد دارد مسیر گفتوگوی مستقیم با ایران را از طریق کانال سلطان عمان دنبال کند.
بر اساس روایت موسویان، دستیار کری نیز پس از پایان دیدار به او گفته بود که در صورت پیروزی مجدد اوباما در انتخابات ریاستجمهوری آمریکا، احتمال معرفی کری به عنوان وزیر خارجه وجود دارد و کری قصد دارد تا پیش از انتخابات، چارچوبی برای توافق میان دو طرف آماده کند یا دستکم مانع تشدید تنشها شود.
البته روایت منتشرشده در کتاب موسویان، روایت شخصی او از این دیدارها و پیام جان کری است و جزئیات مربوط به محتوای پیام یا انتقال آن به رهبر انقلاب در این متن، به نقل از اسناد مستقل دیگری تأیید نشده است.
کتاب «ایران و آمریکا؛ تعامل یا تقابل» قرار است در نشستی با حضور حسین موسویان بررسی و رونمایی شود و روایت این دیپلمات پیشین از دیدارهای سال ۲۰۱۲ با جان کری، یکی از بخشهای بحثبرانگیز آن است.
