پشت پرده بازگشت محسن نامجو به ایران؛ آزاده اخلاقی چه گفت، بابا زاده چه پاسخ داد؟
بازگشت ناگهانی محسن نامجو به ایران، حالا با روایت متفاوت همسرش، آزاده اخلاقی، وارد مرحله تازهای شده است.
فرارو- بازگشت محسن نامجو به ایران، تنها چند روز پس از اعلام ناگهانی این تصمیم، حالا وارد مرحلهای تازه شده است. روایتی که ابتدا با پیام ویدیویی این خواننده درباره «خستگی از غربت» آغاز شد، با تصاویر ورود او به تهران ادامه پیدا کرد و اکنون با ویدیوی آزاده اخلاقی، همسر نامجو، و پاسخ بهمن بابازاده، خبرنگار حوزه موسیقی، ابعاد تازهای پیدا کرده است.
به گزارش فرارو، محسن نامجو، خواننده و آهنگساز ایرانی که نزدیک به دو دهه پیش از ایران خارج شده بود، پنجشنبه ۵ شهریور به ایران بازگشت. او پیش از ورود، در ویدیویی اعلام کرد که دیگر نمیخواهد در غربت بماند و ترجیح میدهد باقیمانده عمرش را در کنار خانواده و دوستانش در ایران سپری کند. نامجو گفت: «واقعا به مرحلهای از زندگی رسیدهام که احساس میکنم بس است، کافی است؛ غربت برایم واقعا تمام شد.»
او همچنین خطاب به همسرش گفت: «امیدوارم این تصمیم مرا درک کنی» و ابراز امیدواری کرد که آزاده اخلاقی نیز بتواند روزی به ایران بیاید و «مثل یک شهروند معمولی رفتوآمد» کند. نامجو تاکید کرده بود که حتی اگر دیگر امکان فعالیت موسیقی یا هنری در ایران را نداشته باشد، برایش مهم نیست و اولویت او حضور در کنار خانواده است.
ویدئو ضبط شده نامجو پیش از ورودش به ایران
بازگشتی که همسر نامجو از آن خبر نداشت
اما ویدیوی آزاده اخلاقی روایت متفاوتی از چگونگی بازگشت نامجو ارائه کرد. اخلاقی که عکاس و کارگردان است، گفت از تصمیم همسرش برای بازگشت بیخبر بوده و زمانی از سفر او مطلع شده که تصویر نامجو را در فرودگاه تهران دیده است.
به گفته اخلاقی، نامجو شش روز پیش از انتشار پیام خداحافظی، با این توضیح که برای چاپ چند برگه از خانه خارج میشود، ناپدید شده بود. او گفت: «شش روز تمام گم شدی. من زمین و زمان را بههم ریختم. ردت را از استانبول زدم، اما آدرست را پیدا نکردم.»
اخلاقی سپس با اشاره به تصویری که از ورود نامجو به فرودگاه تهران دیده بود، گفت: «بعد از شش روز ناگهان با تصویر تو در فرودگاه تهران مواجه شدم.» او همچنین درباره چمدانی که نامجو همراه خود داشت که از آن اخلاقی است، پرسشهایی مطرح کرد و گفت: «تو که پاسپورت ایران را نداشتی. کی پاسپورت گرفتی؟»
این روایت البته از سوی نامجو تاکنون پاسخ داده نشده است و ادعاهای مطرحشده درباره نحوه خروج او از خانه، چگونگی سفر و وضعیت گذرنامهاش بهطور مستقل تایید نشدهاند.
اما آزاده اخلاقی کیست؟
آزاده اخلاقی، عکاس و کارگردان ایرانی، متولد ۱۳۵۷ در شیراز و فارغالتحصیل دانشگاه RMIT ملبورن است. او بیش از همه با پروژه عکاسی «به روایت یک شاهد عینی» شناخته میشود؛ مجموعهای که در آن صحنه مرگ ۱۷ شخصیت تأثیرگذار تاریخ معاصر ایران را با بازسازیهای صحنهپردازیشده به تصویر کشید. این پروژه که حاصل چند سال تحقیق بود، از مهمترین مجموعههای عکاسی معاصر ایران به شمار میرود. اخلاقی در سالهای اخیر نیز به فعالیتهای هنری و تصویری خود ادامه داده و همسر محسن نامجو است.
نام بهمن بابازاده وسط ماجرا آمد
در ویدیوی آزاده اخلاقی، نام بهمن بابازاده نیز مطرح شد؛ خبرنگار موسیقی که نخستین تصاویر ورود نامجو به ایران را منتشر کرد و از جمله افرادی بود که از بازگشت این خواننده اطلاع داشت. اخلاقی در میانه صحبتهایش با اشاره به این خبرنگار اظهار دارد که او ۶ ماه زندگی آنان را تحت تاثیر قرار داده بود و خطاب به نامجو پرسیده بود بابازاده چرا خود را به تو معرفی میکرد؟
بابازاده در واکنش به روایت اخلاقی، توضیحاتی درباره نقش خود در این ماجرا منتشر کرد. او گفت نامجو صبح ۲۷ اوت از طریق تلگرام به او اطلاع داده که همان روز با پرواز ایرانایر به تهران میرسد. به روایت بابازاده، نامجو در آن پیام نوشته بود که تلفن همراه، کارت بانکی و سهتار همراهش نیست و اگر کسی به استقبالش نیاید، به هتل خواهد رفت.
بابازاده همچنین تاکید کرده است که از نامجو خواسته شده بود خبر سفر را تا پس از پرواز عمومی نکند. او مدعی است حدود ۱۰ ساعت بعد، همزمان با ورود نامجو به ایران، خبر بازگشت او را منتشر کرده است.
اما بخش مهم روایت بابازاده مربوط به لحظات پس از ورود نامجو به تهران است. او گفته نامجو در آسانسور فرودگاه شماره آزاده اخلاقی را در اختیارش گذاشته و از او خواسته با تلفن بابازاده برای همسرش پیام صوتی بفرستد. به گفته او، این پیام ارسال شد اما پاسخی دریافت نکرد.
بابازاده در واکنش به روایت اخلاقی، این اتفاق را در صورت صحت ادعاهای مطرحشده «تلخ و تأسفبار» دانسته و گفته است اگر روایت او درباره نحوه رفتار نامجو درست باشد، «هیچ جای دفاعی ندارد و محکوم است.»
آیا بازگشت نامجو با هماهنگی انجام شد؟
یکی از مهمترین پرسشهایی که پس از بازگشت نامجو شکل گرفت، چگونگی امکان ورود او به ایران با توجه به سابقه قضاییاش است.
نامجو در سال ۱۳۸۶ از ایران خارج شد و در سال ۱۳۸۸ بهطور غیابی به پنج سال زندان محکوم شد. همین سابقه باعث شده بازگشت او برای بسیاری پرسشبرانگیز باشد.
همزمان، عباس صالحی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، اخیرا از تهیه فهرستهایی شامل بیش از ۱۰۰ چهره ایرانی خارج از کشور برای تسهیل بازگشت آنان خبر داده بود. همین موضوع باعث شد برخی بازگشت نامجو را به این فهرستها مرتبط بدانند؛ با این حال، هیچ سند مستقلی که نشان دهد نامجو در چارچوب همین طرح به ایران بازگشته، منتشر نشده است.
بهمن بابازاده نیز پیشتر صراحتا گفته بود برای بازگشت نامجو با هیچ مقام یا نهادی مذاکره نکرده است. او تأکید کرده بود: «هیچ گفتگو و مذاکرهای با هیچ مرجع و مقامی صورت نگرفته» و بلیت سفر نیز به درخواست خود نامجو تهیه شده است.
از سوی دیگر، آزاده اخلاقی مدعی شده که بابازاده حدود شش ماه با نامجو در ارتباط بوده و برای فراهم شدن شرایط بازگشت او نقش داشته است. این ادعا نیز تاکنون از سوی مقامهای رسمی تایید نشده و بابازاده نقش خود در مذاکره با مقامهای ایران را رد کرده است.
در نتیجه، آنچه فعلا روشن است، خود بازگشت نامجو به ایران و اطلاع قبلی بابازاده از سفر اوست؛ اما درباره اینکه این بازگشت با چه سازوکاری انجام شده، آیا مجوز ویژهای صادر شده یا چه کسانی در روند آن نقش داشتهاند، همچنان ابهام وجود دارد.
واکنش کوتاه نامجو
محسن نامجو یکشنبه با انتشار ویدئویی به حواشی پیرامونش پاسخی کوتاه داد. او در این ویدئو از تجربه خود در ایران گفت و از برخورد مردم با او تمجید کرد. او در بخشی از پیام خود با اشاره به استقبال و برخوردهایی که پس از ورود با آن مواجه شده بود، گفت مردم با او «مهربان» بودهاند و همین رفتارها دلش را روشن کرده است.
او درباره انتقادها از بازگشتش نیز گفت: «سلطنتطلبهایی که اکانتهای بدون هویت دارند، دربارهی من حرف میزنند تا لایک و پول بگیرند.»
نامجو افزود: «من برگشتم که وطن و خانوادهام را ببینم، چه ارتباطی به خون جوانان ایرانی دارد؟ اگر من را بگیرند من قهرمانم؟» او در ادامه پرسید: «نمیشود کسی بیاید ایران و با او کاری نداشته باشند؟»
