شش ماه بعد؛ روایت سیانان از جنگی که قرار بود «چند هفتهای» تمام شود
جنگ آمریکا علیه ایران که قرار بود چند هفتهای تمام شود، امروز وارد ششمین ماه شده است.
فرارو- دونالد ترامپ، زمانی که جنگ علیه ایران را آغاز کرد، آن را چیزی شبیه به یک «گشتوگذار» میدانست که قرار است تنها چند هفته طول بکشد. اما حالا با گذشت شش ماه، جنگی که قرار بود کوتاه و محدود باشد، نهتنها پایان نیافته، بلکه پیامدهای آن از مرزهای خاورمیانه فراتر رفته و معادلات امنیتی جهان را تحت تأثیر قرار داده است.
به گزارش فرارو به نقل از سیانان، جنگ برای مردم ایران، میلیونها نفر در خاورمیانه و حتی مصرفکنندگان در نقاط مختلف جهان که با افزایش هزینههای انرژی و کالاها مواجه شدهاند، پیامدهای سنگینی داشته است. در عین حال، اهدافی که دولت ترامپ در آغاز جنگ برای خود تعیین کرده بود نیز بهطور کامل محقق نشده است.
از «تسلیم کامل» تا بازگشایی هرمز
اهداف اعلامی واشنگتن در طول شش ماه گذشته چندین بار تغییر کرده است. ترامپ در ابتدا مدعی تسلیم کامل ایران، تغییر حکومت و کنار گذاشتن جاهطلبیهای هستهای تهران بود. اما اکنون بخش مهمی از فشار آمریکا بر بازگشایی تنگه هرمز و توقف برنامه هستهای ایران متمرکز شده است.
به این ترتیب، جنگی که قرار بود با یک عملیات سریع به اهداف تعیینشده آمریکا برسد، اکنون به بحرانی طولانی تبدیل شده که یکی از مهمترین آبراههای انرژی جهان را نیز درگیر کرده است.
کابوس جنگ برای آمریکا؛ فرصت برای رقبا
اما شاید مهمترین پیامد این جنگ برای واشنگتن، نه در تهران یا خلیج فارس، بلکه در سایر نقاط جهان خود را نشان دهد. در شرایطی که دولت ترامپ بخش بزرگی از توان سیاسی و نظامی خود را صرف مدیریت بحران ایران کرده، توجه آمریکا از چندین نقطه حساس دیگر از جمله اوکراین، تایوان، دریای چین جنوبی و شبهجزیره کره منحرف شده است.
گزارشها همچنین به تصمیم ترامپ برای کاهش رزمایشهای نظامی مشترک سالانه با کره جنوبی و خروج تنها ناو هواپیمابر آمریکا در غرب اقیانوس آرام اشاره میکنند. در اوکراین نیز کمبود رهگیرهای موشکهای بالستیک میتواند فشار بیشتری بر توان دفاعی این کشور وارد کند.
این وضعیت نگرانیهایی را درباره این موضوع ایجاد کرده که رقبای آمریکا ممکن است از تمرکز واشنگتن بر جنگ ایران برای افزایش نفوذ یا پیشبرد اهداف خود در مناطق دیگر استفاده کنند.
«پایهها در حال تضعیف هستند»
امیلی هاردینگ، معاون رئیس بخش دفاع و امنیت در مرکز مطالعات استراتژیک و بینالمللی (CSIS)، معتقد است هنوز هیچیک از این بحرانهای بالقوه به یک بحران تمامعیار تبدیل نشدهاند، اما نشانههایی برای نگرانی وجود دارد.
او درباره تاثیر جنگ ایران بر محاسبات رقبای آمریکا گفت: «این از آن نوع چیزهایی است که دشمنان جهانی قرار است به آن توجه کنند و درباره واکنش ایالات متحده در لحظات خاص اطلاعات بیشتری کسب کنند و سپس آن را در برنامهریزی خود بگنجانند. اما ما هنوز ندیدهایم که کسی از آن سوءاستفاده کند.»
هاردینگ در توصیف وضعیت کنونی افزود: «بیشتر این است که برخی از پایهها در حال تضعیف هستند، نه اینکه واقعا شاهد لرزیدن ساختمان باشیم.»
با گذشت شش ماه، شاید همین جمله تصویری دقیق از وضعیت کنونی ارائه دهد؛ جنگی که قرار بود یک عملیات کوتاه باشد، اکنون نهتنها به بحرانی فرسایشی در خاورمیانه تبدیل شده، بلکه بخشی از ظرفیت و توجه راهبردی آمریکا را نیز به خود مشغول کرده است. هنوز مشخص نیست هزینه واقعی این انحراف ژئوپلیتیکی برای واشنگتن و متحدانش چه زمانی آشکار خواهد شد.