چرا سیگار به انذازه مواد غذایی گران نشد؟/ دخانیات جای امن خود را پیدا کرده است
«همهچیز گران شده اما سیگار به اندازه حبوبات و چای و تخممرغ گران نشده است. دادههای مرکز آمار ایران نشان میدهد که سیگار به پایینترین سطح جدول تورم رسیده است، درحالیکه موادغذایی و مصرفی افزایش قیمت داشتهاند.»
روزنامه همشهری در یادداشتی به مقایسه افزایش قیمت سیگار با مواد غذایی پرداخته است. در این یادداشت آمده است: «همهچیز گران شده اما سیگار به اندازه حبوبات و چای و تخممرغ گران نشده است. دادههای مرکز آمار ایران نشان میدهد که سیگار به پایینترین سطح جدول تورم رسیده است، درحالیکه موادغذایی و مصرفی افزایش قیمت داشتهاند دخانیات جای امن خود را پیدا کرده است و در مقایسه با بقیه کالاها بهنظر «ارزانتر» میآید. چرا یک محصول زیانبار و اعتیادآور حتی در شرایط بحرانی هم با قیمت مناسب در دسترس همه است؟
تورم مهار شد
هر نوجوان میتواند با اندکی پول یک پاکت سیگار بخرد، درحالیکه باید مراقب مخارج روزانه دیگر باشد. کسی که درگیر هزینه رفتوآمد در شهر و خرید مواد غذایی روزانه است از بابت سیگار خریدن نگرانی ندارد، زیرا یک پاکت سیگار در مقایسه با دیگر مواد مورد نیاز قیمت زیادی ندارد. گرانی سیگار در سال گذشته اندکی به هزینههای افراد سیگاری اضافه کرد اما مسیر صعودی آن بهزودی اصلاح شد. درحالیکه دولت و مجلس و نهادهای دیگر در حال تلاش برای کاهش تورم عمومی در جامعه هستند تاجران دخانیات توانستند اقدام مؤثری انجام دهند و ترمز تورم دخانیات را بکشند. تورم سیگار که در دیماه گذشته ۷۰درصد و در اسفند ۱۴۰۴بیش از ۱۲۰درصد بود حالا مهار شده و کمتر از ۲درصد است.
سودجویی تاجران دخانیات
دکتر شریف ترکمننژاد، مشاور علمی جمعیت مبارزه با دخانیات درباره قیمت سیگار به همشهری میگوید: «با وجود همه گرانیهای گسترده در یک سال گذشته صنعت دخانیات قیمت سیگار را ارزان نگه داشته است تا مشتریان خود را حفظ کند. در ایران سالانه ۷۲میلیون نخ سیگار تولید میشود که ۷۰درصد آن از سوی ۲شرکت خارجی انجام میگیرد. این شرکتها هیچ وقت شامل تحریم نشدهاند و آزادانه بدون نگرانی سیگار تولید میکنند. سیگار قاچاق که وارد میشود هم از سوی همین تولیدکنندگان و عرضهکنندگان داخلی به بازار راه پیدا میکند. آنها فرار مالیاتی دارند و آمارهای خود را هیچ وقت شفاف اعلام نمیکنند. اصولا دخانیات در مقابل افزایش بحرانی قیمتها و تورم نوعی انعطافپذیری دارد و مقاومت میکند.»
سیگار در قعر جدول تورم
قیمت دخانیات ثابت مانده درحالیکه بقیه کالاها و خدمات مصرفی خانوار همچنان در مسیر صعود هستند. مرور فهرست تورم دیماه که از سوی مرکز آمار ایران منتشر شده است میزان تورم موادغذایی و چند گروه دیگر از مخارج خانوادهها را نشان میدهد. شاخص اصلی تورم کالاها و خدمات مصرفی خانوار در این مدت ۱/۳درصد بود.
نیاز به اعمال محدودیت فروش
مشاور علمی جمعیت مبارزه با دخانیات میگوید: «افزایش قیمت، زمانی مؤثر است که شامل ۷۵درصد مالیات بر خردهفروشی سیگار باشد و پول بهدست آمده از این راه صرف خدمات بهداشتی شود. در کنار آن باید محدودیتهای فروش و تبلیغ آشکار و پنهان در فضای مجازی و واقعی را داشته باشیم که هیچکدام را در ایران نداریم. مثلا قانون ممنوعیت فروش سیگار به زیر ۱۸سال را داریم اما میبینیم که رعایت نمیشود.»
