بحران تولد ستارگان در همسایگی کهکشان راه شیری
کاوشهای جدید ناسا خبر بدی در کهکشان همسایه به همراه آوردهاند؛ آندرومدا در حال از دست دادن ستارههای تازهمتولدشده است!
فرارو- پژوهش تازه تلسکوپ فضایی هابل نشان میدهد کهکشان آندرومدا طی ۵۰۰ میلیون سال گذشته بهطور محسوسی از سرعت تولد ستارههای جدید کاسته و اکنون تنها کسری از گذشته ستاره تولید میکند.
به گزارش فرارو به نقل از ایندیا تودی، کهکشان آندرومدا، نزدیکترین کهکشان بزرگ به راه شیری، دیگر مانند گذشته با سرعت بالا ستارههای جدید تولید نمیکند. بررسی تازهای با استفاده از دادههای تلسکوپ فضایی هابل ناسا نشان میدهد روند شکلگیری ستارهها در این کهکشان طی ۵۰۰ میلیون سال گذشته بهشدت کاهش یافته و این افت در ۴۰ میلیون سال اخیر سرعت بیشتری گرفته است.
نتایج این پژوهش که در نشریه «آستروفیزیکال ژورنال» منتشر شده، نشان میدهد آندرومدا اکنون تنها بخش کوچکی از ستارههایی را تولید میکند که زمانی متولد میکرد. این یافتهها میتواند به دانشمندان کمک کند روند پیرشدن و تکامل کهکشانها را بهتر درک کنند و تصویری روشنتر از آینده کهکشان راه شیری به دست آورند.
آندرومدا در فاصله حدود ۲.۵ میلیون سال نوری از زمین قرار دارد و از نظر اندازه و ساختار شباهت زیادی به کهکشان ما دارد. همین ویژگی، آن را به آزمایشگاهی طبیعی برای مطالعه سرنوشت کهکشانهایی مانند کهکشان خودمان تبدیل کرده است.
پژوهشگران برای بازسازی تاریخچه آندرومدا، نزدیک به ۲۰۰ میلیون ستاره منفرد را با استفاده از دادههای دو بررسی بزرگ هابل تحلیل کردند. رنگ و پراکندگی ستارهها به دانشمندان اجازه داد مشخص کنند ستارههای جدید در چه زمان و مناطقی شکل گرفتهاند. ستارههای جوان و پرجرم معمولاً آبی و درخشان هستند، در حالی که ستارههای قدیمیتر رنگی متمایل به قرمز دارند. بنابراین، مناطقی که تعداد بیشتری ستاره آبی دارند، نشانه فعالیتهای اخیر ستارهزایی هستند.
بررسیها کاهش چشمگیری را نشان میدهد. حدود ۵۰۰ میلیون سال پیش، آندرومدا سالانه به اندازه جرم یک خورشید ستاره جدید تولید میکرد. این میزان تا ۴۰ میلیون سال پیش به نصف کاهش یافت و امروز به حدود یکپنجم جرم خورشید در سال رسیده است، که پایینترین نرخ شناختهشده برای این کهکشان به حساب میآید.
با این حال، آندرومدا لزوماً مواد اولیه لازم برای ساخت ستاره، یعنی گاز و غبار، را از دست نداده است. دانشمندان معتقدند این کهکشان پس از دورهای بسیار فعال که حدود ۲ میلیارد سال پیش آغاز شد، اکنون بهطور طبیعی در حال آرامتر شدن است. احتمال دارد برخورد یا گذر نزدیک یک کهکشان دیگر در آن دوره، آغازگر این فعالیت شدید بوده باشد.
پژوهشگران همچنین احتمال میدهند کهکشان همراه کوچک آندرومدا، «مسیه ۳۲» (M32)، در این روند نقش داشته باشد. کاهش قابل توجه شکلگیری ستارهها در نزدیکی M32 نشان میدهد یک تعامل احتمالی حدود ۶۰ میلیون سال پیش شاید روند تولد ستارهها را مختل کرده باشد. اگرچه هنوز این ارتباط قطعی نیست، دانشمندان M32 را محتملترین عامل میدانند.
اهمیت این یافتهها از آنجا بیشتر میشود که انتظار میرود آندرومدا و راه شیری حدود ۴.۵ میلیارد سال دیگر با یکدیگر برخورد کنند. درک دلایل کاهش تولد ستارهها در آندرومدا میتواند سرنخهای ارزشمندی درباره مسیر تکامل بلندمدت کهکشان خودمان ارائه دهد.
تلسکوپ فضایی «نانسی گریس رومن» ناسا نیز در آینده نزدیک رصد آندرومدا را آغاز خواهد کرد و نقشهای بیسابقه از سراسر این کهکشان تهیه میکند. این دادهها میتواند به اخترشناسان کمک کند بفهمند چرا زایش ستارههای جدید در همسایه کیهانی ما رو به خاموشی است.
