شرط اروپا برای ورود به هرمز: صلح با ایران، نه گشت آمریکایی

فرارو- در حالی که دولت دونالد ترامپ تلاش می‌کند با تشکیل یک ائتلاف دریایی بین‌المللی، امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز را تأمین کند، متحدان اروپایی آمریکا از جمله بریتانیا و فرانسه اعلام کرده‌اند تا زمانی که آتش‌بسی پایدار در درگیری با ایران برقرار نشود، از این طرح حمایت نخواهند کرد. این موضع، تازه‌ترین نشانه از شکاف میان واشنگتن و نزدیک‌ترین متحدانش پس از ماه‌ها تنش و اختلاف بر سر سیاست‌های آمریکا در قبال ایران به شمار می‌رود. 

به گزارش فرارو به نقل از پولیتیکو، بر اساس گفته‌های چهار مقام بریتانیایی و یک مقام آمریکایی، پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، از بریتانیا و فرانسه خواسته است که در رهبری ائتلاف دریایی پیشنهادی برای حفاظت از تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز مشارکت کنند. با این حال، این پیشنهاد در سراسر اروپا با تردید و بدبینی روبه‌رو شده است؛ حتی با وجود همراهی وس استریتینگ، وزیر دفاع بریتانیا، با این ایده. 

هگست و رئیس‌جمهور دونالد ترامپ طی ماه‌های گذشته بارها کشورهای اروپایی را به دلیل خودداری از مشارکت در جنگ با ایران مورد انتقاد قرار داده‌اند. با این حال، تلاش اخیر برای تشکیل ائتلاف دریایی، جدی‌ترین اقدام واشنگتن برای جلب حمایت متحدان پس از ماه‌ها درگیری است؛ درگیری‌هایی که به افزایش شدید قیمت سوخت، نارضایتی عمومی و تعطیلی طولانی‌مدت تنگه هرمز انجامیده است. 

به گفته مقامات آمریکایی و بریتانیایی، قرار است کنفرانسی بین‌المللی در لندن برگزار شود تا نقش کشورهای مختلف در این مأموریت مشخص شود. در این نشست، درباره تعیین مسئولیت ناوهای جنگی برای پاکسازی مین‌های دریایی و حفاظت از کشتی‌های غیرنظامی در مسیر عبور از تنگه هرمز تصمیم‌گیری خواهد شد؛ تنگه‌ای که ایران عملاً تردد در آن را متوقف کرده است. 

با این حال، پنج مقام مطلع هشدار داده‌اند که این ابتکار تاکنون پیشرفت چندانی نداشته و انتظار نمی‌رود در آینده نزدیک تحول قابل توجهی در آن ایجاد شود. تمامی این افراد، همانند دیگر منابع گفتگو، به شرط ناشناس ماندن درباره برنامه‌های داخلی دولت‌ها صحبت کرده‌اند. 

ایالات متحده پس از ۱۲ روز حمله مجدد به ایران، از روز جمعه حملات خود را متوقف کرده است، هرچند مقامات آمریکایی هنوز توضیح نداده‌اند چه عاملی موجب توقف این عملیات شده است. 

به گفته یکی از مقامات بریتانیایی، هگست روز جمعه در تماس تلفنی با وس استریتینگ، موضوع تشکیل گشت دریایی را مطرح کرد. این مقام گفت محور اصلی گفت‌وگوها، بررسی راهکارهایی برای همکاری آمریکا و بریتانیا در بسیج متحدان به منظور حمایت از اقدامات دفاعی واشنگتن بود، نه لزوماً مشارکت در حملات تهاجمی علیه ایران. 

یکی دیگر از مقامات بریتانیایی نیز اعلام کرد که هگست و استریتینگ روز دوشنبه با کاترین ووترین، وزیر نیروهای مسلح فرانسه، درباره نحوه «همکاری برای تضمین امنیت کشتیرانی در منطقه» گفت‌وگو کرده‌اند. 

به گفته دو مقام بریتانیایی، استریتینگ همچنان قصد دارد با همتایان اروپایی خود برای هماهنگی یک مأموریت چندملیتی در تنگه هرمز رایزنی کند. 

یکی از این دو مقام ادعا کرد: «وزیر دفاع گفتگوهای سازنده‌ای با متحدان درباره تلاش‌های دیپلماتیک و نظامی برای تقویت امنیت دریایی داشته است و این گفتگوها در روزهای آینده ادامه خواهد یافت.» 

پنتاگون و وزارت دفاع بریتانیا از اظهارنظر درباره این موضوع خودداری کرده‌اند. کاخ سفید و سفارت فرانسه نیز به درخواست‌های رسانه‌ها برای اظهار نظر پاسخی نداده‌اند. 

دو مقام اروپایی نیز گفته‌اند که نارضایتی متحدان غربی از دولت ترامپ همچنان ادامه دارد؛ زیرا واشنگتن پیش از آغاز حملات هوایی مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ماه فوریه، هیچ اطلاع‌رسانی یا هشداری به شرکای اروپایی خود نداده بود. به گفته این مقامات، کشورهای اروپایی اکنون نسبت به مشارکت در مأموریتی پرخطر، آن هم در شرایطی که کاخ سفید آنان را شریک واقعی خود تلقی نکرده، تردید دارند. 

سناتور کریس کونز، نماینده دموکرات ایالت دلاور، نیز در گفت‌وگویی اظهار داشت: «هیچ‌گونه مشورتی با کنگره یا متحدان صورت نگرفت؛ ماجرا فقط یک‌دفعه و ناگهانی (مثل صدای انفجار) رخ داد.» 

او همچنین افزود: «ترامپ به شدت از اینکه کنگره، مردم آمریکا و متحدان اصلی‌مان از این اقدام حمایت نمی‌کنند، سرخورده و ناراحت است.» 

کونز در ادامه با انتقاد از نحوه تصمیم‌گیری دولت آمریکا گفت: «وقتی مهمانی می‌گیرید و هیچ‌کس را دعوت نمی‌کنید، نباید از اینکه کسی نمی‌آید تعجب کنید.» 

وس استریتینگ نیز روز یکشنبه تأکید کرد: «بریتانیا به اقدامات نظامی تهاجمی آمریکا علیه ایران نپیوسته و نخواهد پیوست. این حوزه‌ای است که در آن با ایالات متحده هم‌نظر نیستیم. اما در زمینه تضمین آزادی تردد دریایی و جریان آزاد کشتیرانی تجاری در تنگه هرمز، کاملاً با یکدیگر هم‌سو هستیم.» 

در همین حال، وضعیت آتش‌بس موجود همچنان شکننده توصیف می‌شود. دونالد ترامپ روز دوشنبه به خبرنگاران گفت: «دو طرف هم‌اکنون در حال گفتگو هستند» و «احتمال زیادی» وجود دارد که دور جدیدی از دیپلماسی با ایران به برقراری آتش‌بسی پایدارتر یا دستیابی به یک پیشرفت دیپلماتیک منجر شود. 

با این حال، مقام‌های ایرانی ارزیابی متفاوتی دارند. اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، در این باره گفت: «وضعیت کنونی را نمی‌توان آتش‌بس نامید.» 

همزمان، کشتیرانی تجاری در منطقه همچنان با اختلال جدی روبه‌رو است و ده‌ها کشتی حامل نفت و سایر محموله‌ها در خلیج فارس متوقف مانده‌اند. 

بر اساس گزارش شرکت امنیت دریایی Windward Intelligence که تردد کشتی‌ها را در منطقه رصد می‌کند، در تاریخ ۲۷ ژوئیه هیچ نفتکشی از تنگه هرمز عبور نکرد. این شرکت همچنین اعلام کرده است که از زمان اعلام محاصره توسط انصارالله یمندر ۲۰ ژوئیه، عبور کشتی‌های تجاری از تنگه باب‌المندب، که دریای سرخ را به خلیج عدن متصل می‌کند، ۲۲ درصد کاهش یافته است. همچنین عبور نفتکش‌ها ۳۹ درصد و عبور کشتی‌های مرتبط با عربستان سعودی ۴۶ درصد افت کرده است. 

در حال حاضر، دو ناو هواپیمابر آمریکایی به همراه چندین شناور جنگی دیگر، از جمله برخی کشتی‌های حامل حدود ۲۵۰۰ تفنگدار دریایی، همچنان در خاورمیانه مستقر هستند. با این حال، ادامه این استقرارهای طولانی‌مدت نگرانی‌هایی را در پنتاگون درباره آمادگی عملیاتی ناوگان دریایی آمریکا ایجاد کرده است. 

یک افسر سابق نظامی که از مذاکرات داخلی پنتاگون اطلاع دارد، در این باره گفت: «چالش خاص کشتی‌های نیروی دریایی، به ویژه ناوهای هواپیمابر یا زیردریایی‌ها، این است که ما تعمیر و نگهداری آن‌ها را به تعویق می‌اندازیم و در برهه‌ای از زمان، شما باید هزینه گزاف آن را بپردازید. نگرانی‌های جدی در مورد آمادگی وجود دارد که باید همزمان با تأمین منابع این عملیات، به طور جدی مورد بحث قرار گیرد.»