جزئیات مذاکرات ایران و عمان برای مدیریت تنگه هرمز
گفتگوی ایران و عمان، بخشی از مذاکرات جاری میان این کشورها و ایالات متحده برای ساماندهی به مدیریت ناوبری و خدمات دریایی مرتبط با این گذرگاه حیاتیِ ترانزیت نفت است.
فرارو- ایران و عمان در تلاش برای احیای مذاکرات صلح میان ایران و ایالات متحده، مشغول کار بر روی توافقی پیرامون تنگه هرمز هستند.
به گزارش فرارو به نقل از والاستریت ژورنال، این تحول بخشی از مذاکرات جاری میان این کشورها و ایالات متحده برای ساماندهی به مدیریت ناوبری و خدمات دریایی مرتبط با این گذرگاه حیاتیِ ترانزیت نفت است.
هدف از این گفتگوها، گذار از وضعیت اختلالات ناشی از شرایط جنگی به سمت بازگشایی مدیریتشدۀ تنگه است؛ تنگهای که تحت تأثیر درگیریهای جاری و محاصرۀ بنادر ایران توسط ایالات متحده قرار گرفته است. نقشآفرینی عمان به عنوان میانجی، بر رویکرد دیپلماتیک منطقهای برای حلوفصل تنشها تأکید دارد.
ایران و عمان در طول آخر هفته و تا روز دوشنبه برای تدوین طرحی جهت عبور امن کشتیها از آبراهی که پیش از جنگ، ۲۰ درصد از تولید نفت جهان از آن عبور میکرد و اکنون تردد در آن به کندی گراییده است، به رایزنی فشرده پرداختند.
این مذاکرات با تمرکز محدود، لزوماً به معنای پایان قطعی مناقشه آمریکا و ایران نیست، اما میانجیها امیدوارند حتی یک توافق موقت بر سر یک مسئله مهم، بتواند اوضاع را آرام کند، امکان برداشتن محاصرههای دریایی را فراهم آورد و در نهایت به مذاکرات برای اجرای توافقنامه مقدماتی صلحی که واشنگتن و تهران در ماه ژوئن به آن دست یافتند، شتاب بخشد.
یک مقام آمریکایی و میانجیها گفتند که ایران و عمان هنوز بر سر برخی مسائل از جمله دریافت عوارض ترانزیت، فاصله زیادی دارند. اما هر دو طرف اعلام کردند که پیشرفت حاصل شده است که این نخستین نشانهی امید برای دیپلماسی از زمانی محسوب میشود که رئیسجمهور ترامپ در پاسخ به تیراندازی تهران به کشتیهای تجاری در تنگه، دستور دور جدیدی از حملات نظامی به ایران را صادر کرد، بیش از دو هفته پیش.
هدف از مذاکرات ایران و عمان، توافق بر مسیری است که کشتیها میتوانند از طریق تنگه به عرض ۲۲ مایل (حدود ۳۵ کیلومتر) از آن عبور کنند. درگیری اوایل این ماه زمانی آغاز شد که ایالات متحده شروع به هدایت کشتیها از طریق تنگه با عبور از نزدیکی ساحل عمان کرد، در حالی که ایران خواهان عبور کشتیها از طریق شمال تنگه است.
مقامات منطقهای آشنا با مذاکرات گفتند که ایالات متحده به طور مستقیم در این گفتوگوها شرکت ندارد، هرچند عمان واشنگتن را در جریان میگذارد.
مذاکرات ایران و عمان همچنین به کاهش تنشها بین دو کشوری کمک میکند که با وجود اختلافات گستردهتر بین تهران و جهان عرب، از دیرباز روابط نزدیکی داشتهاند.
عمان زمانی که بدون تأیید ایران، یک کریدور تحت حمایت آمریکا برای کشتیرانی در امتداد خط ساحلی خود ایجاد کرد، ایران را ناراحت ساخت. این اختلاف، تهران را بر آن داشت تا حملات به کشتیهای عبوری از تنگه بدون اجازه آن را از سر گیرد که به نوبه خود، ایالات متحده را به انجام چندین دور حملات علیه اهداف نظامی ایران واداشت.
مقامات آشنا با این موضوع گفتند، در آخر هفته گذشته در تهران، مقامات عمانی پیشنهاد ایجاد یک کنسرسیوم منطقهای برای تنگه هرمز را مطرح کردند که بر امنیت دریایی، عملیات جستجو و نجات و سایر همکاریها نظارت خواهد داشت. به گفته مقامات، این پیشنهاد شامل تأمین مالی داوطلبانه از سوی کشورهای منطقه و صنایع کشتیرانی و نفت است.
گزارشها حاکیست که ایران با این پیشنهاد در حال تعامل است، اما همچنان بر حفظ کنترل خود بر تنگه از جمله دریافت عوارض، اصرار دارد. ایران، نوعی عوارض ترانزیتی را به عنوان منبع درآمد جدید و سودآور برای کشوری با بودجهای تنگ و صورتحساب عظیم بازسازی پس از جنگ میبینند.
عمان و آمریکا با دریافت عوارض اجباری از کشتیهای عبوری از آبراه مخالف هستند.
میانجیها در تلاشند تا آمریکا و ایران را به توافق بر سر آتشبسی رسمی به مدت ۱۰ روز ترغیب کنند، به گونهای که تهران تنگه هرمز را بازگشایی و آمریکا محاصره بنادر ایران را لغو کند. اولویت، رفع ابهامات در توافق ماه گذشته است، از جمله عبارتی که ایران آن را به معنای حق خود برای کنترل تنگه و دریافت عوارض برای استفاده از آن تفسیر کرده است، موضعی که آمریکا با آن مخالف است.
باید منتظر بیانیههای رسمی طرفهای درگیر، بهویژه کاخ سفید یا وزارت امور خارجه ایران، در تأیید زمانبندی یک دیدار دیپلماتیک بود. علاوه بر این، هرگونه اقدام از سوی اسرائیل یا تغییر در سیاستهای ایالات متحده میتواند بر احتمال پیشبرد مذاکرات تأثیر بگذارد. تداوم تعاملات دیپلماتیک عمان و سایر کشورهای حوزه خلیج فارس نیز ممکن است بر انتظارات بازار در خصوص راهحلهای احتمالی برای تنشهای جاری تأثیرگذار باشد.
