گزارش تلگراف از توان موشکی ایران/ از شلیک ۱۵ ساعته تا پاسخ در کمتر از ۳۰ دقیقه

فرارو- موشکی که ایران هفته گذشته به سمت یک پایگاه نظامی آمریکا شلیک کرد، پیش از اصابت با سرعتی بسیار بالا از آسمان شب عبور کرد و با وجود سامانه‌های پیشرفته پدافند هوایی، به هدف برخورد کرد. این حمله که توسط دوربین‌ها ثبت شده، یکی از چندین حمله به پایگاه هوایی «موفق سلطی» در اردن بود؛ پایگاهی که در یکی از حملات به آن، سه نظامی آمریکایی کشته شدند. 

به گزارش فرارو به نقل از تلگراف، به نوشته رسانه‌های غربی، این حملات بار دیگر تهدید ناشی از موشک‌های بالستیک ایران را برجسته کرده است؛ آن هم در شرایطی که دونالد ترامپ همچنان اصرار دارد ارتش ایران «کاملا نابود» شده و پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، نیز مدعی است برنامه موشکی ایران «از نظر عملیاتی نابود» شده است. 

بر اساس این گزارش، با وجود پنج ماه حملات هوایی متناوب آمریکا و اسرائیل، تهران همچنان ذخایر موشکی قابل توجهی در اختیار دارد که می‌تواند از آن‌ها استفاده کند؛ ذخایری که همچنان تهدیدی جدی برای نیروهای آمریکایی و متحدان واشنگتن در خلیج فارس به شمار می‌روند. 

این گزارش می‌افزاید که ایران نه تنها زرادخانه موشکی خود را حفظ کرده، بلکه به گفته مقامات آمریکایی، خود را با سامانه‌های دفاعی آمریکا نیز تطبیق داده است. مقام‌های آمریکایی به روزنامه وال‌استریت ژورنال گفته‌اند که تهران موشک‌های پرسرعتی شلیک می‌کند که هنگام نزدیک شدن به هدف، قابلیت مانور دارند و همین ویژگی، رهگیری آن‌ها را دشوارتر می‌کند. 

در همین حال، مقامات ایرانی در گفت‌وگو با روزنامه تلگراف اعلام کرده‌اند که در جریان حملات آمریکا، درس‌های مهمی آموخته‌اند و اکنون با سرعت و دقت بیشتری حمله می‌کنند. 

یکی از مقامات ایرانی در این باره گفت: «خودِ آمریکایی‌ها دلیل اصلی ارتقای موشک‌های ما در روزهای اخیر هستند و موضوع بسیار ساده است؛ همه چیز به درس گرفتن از یک پرتاب و به‌کارگیری آن در پرتاب بعدی مربوط می‌شود.» 

به گفته این مقام، در آغاز جنگ اگر یک سکوی پرتاب موشک هدف قرار می‌گرفت، حدود ۱۵ ساعت زمان لازم بود تا دوباره عملیاتی شود، اما اکنون این زمان به کمتر از ۳۰ دقیقه کاهش یافته و ایران قادر است ظرف کمتر از نیم ساعت پایگاه‌های آمریکا را هدف قرار دهد. 

مقامات ایرانی همچنین تاکید کرده‌اند که با وجود توان اطلاعاتی و نظامی آمریکا، واشنگتن موفق به شناسایی همه مراکز تولید موشک ایران نشده است. 

در همین راستا، سرتیپ ابوالفضل شکارچی، سخنگوی ارشد نیروهای مسلح، اعلام کرد روند تولید تسلیحات در طول جنگ نیز ادامه داشته است. وی گفت: «در بحبوحه جنگ، پهپاد و موشک تولید می‌شد» و این تجهیزات «مستقیماً از خط تولید به مرحله عملیاتی و استفاده» منتقل می‌شدند. 

این گزارش همچنین به گمانه‌زنی‌هایی درباره نقش چین و روسیه در ارتقای دقت حملات موشکی ایران اشاره می‌کند. به نوشته گزارش، دقت حملات تهران برخی تحلیلگران را به این نتیجه رسانده که ایران از کمک‌های فنی و اطلاعاتی این دو کشور بهره‌مند شده است. 

کشورهای حوزه خلیج فارس نیز معتقدند ایران در حال تطبیق دادن تاکتیک‌های خود با شرایط جدید است. سپهبد «قاصد محمود»، معاون سابق رئیس ستاد مشترک نیروهای مسلح اردن، در گفت‌وگو با شبکه سی‌بی‌اس نیوز اظهار داشت: «ایرانی‌ها از فناوری پیشرفته موشکی برخوردارند.» 

وی افزود: «آن‌ها در حال توسعه تکنیک‌ها و ظرفیت‌هایی برای افزایش برد عملیاتی خود هستند و با ترکیب موشک‌ها و پهپادها، سعی در غلبه بر سیستم‌های دفاعی راداری دارند. ایرانی‌ها از موشک‌های ساده برای منحرف کردن و مشغول‌سازی رادار استفاده می‌کنند و سپس موشک‌های باکیفیت‌تری شلیک می‌کنند که در ۳۰ یا ۴۰ کیلومتر پایانی مسیر، هدف نهایی خود را تغییر می‌دهند.» 

بر اساس ارزیابی مؤسسه مطالعات جنگ، رهبران ایران طی دست‌کم دو سال گذشته علاقه خود را به استفاده از فناوری «وسایل نقلیه با قابلیت مانور در مرحله ورود مجدد به جو» (MaRV) در موشک‌های بالستیک ابراز کرده‌اند. 

این فناوری امکان تغییر مسیر کلاهک موشک را در لحظات پایانی پرواز فراهم می‌کند؛ قابلیتی که هم دقت اصابت را افزایش می‌دهد و هم می‌تواند سامانه‌های پدافندی را فریب داده و از سد آن‌ها عبور کند. 

ایران در ماه مه ۲۰۲۵ اعلام کرده بود این فناوری را روی نسخه ارتقایافته موشک «حاج قاسم» نصب کرده است. همچنین رسانه‌های دولتی ایران سال گذشته گزارش دادند که موشک بالستیک میان‌برد «خیبرشکن» نیز از فناوری مشابه بهره می‌برد. 

مقامات ایرانی در گفت‌وگو با تلگراف تأکید کردند این پیشرفت‌ها تنها بخشی از روند تکامل توان موشکی ایران است و تهران به جای افزایش صرف تعداد موشک‌ها، بر افزایش سرعت، استحکام زیرساخت‌ها و اصلاح تاکتیک‌های عملیاتی تمرکز کرده است. 

یکی از این مقامات گفت: «پس از هر حمله به سایت‌ها و سکوهای پرتاب موشک ما، آن سایت تا ۱۵ ساعت غیرعملیاتی می‌شد. اکنون این زمان به کمتر از نیم‌ساعت کاهش یافته است. عامل اصلی در جنگ موشکی، سرعت است و ما در این زمینه به مهارت بالایی دست یافته‌ایم.» 

او همچنین افزود: «وضعیت عملیاتی مراکز تحت فشار نیز بهبود یافته و آن‌ها در جریان حملات، سریع‌تر و کارآمدتر عمل می‌کنند.» 

این مقام ادامه داد: «آمریکایی‌ها حمله می‌کنند و ما چند دقیقه بعد پاسخ می‌دهیم؛ ضمن اینکه می‌توانیم مسیر حرکت موشک‌ها را تا لحظه اصابت به اهدافشان رصد کنیم. بدیهی است که برخی از آن موشک‌ها رهگیری می‌شوند، و همین امر به ما می‌آموزد که برای جلوگیری از رهگیری در دفعات بعد، چه اقداماتی باید انجام دهیم.» 

در ادامه گزارش آمده است که ستون اصلی توان موشکی ایران، «شهرهای موشکی» زیرزمینی این کشور هستند که در اعماق کوه‌ها ساخته شده‌اند تا موشک‌ها، تجهیزات پرتاب و سوخت را در برابر حملات هوایی و عملیات شناسایی محافظت کنند. 

یک منبع ایرانی در این خصوص گفت: «آن‌ها در اعماق کوه‌ها قرار دارند و چنان سری هستند که حتی برخی از فرماندهان نیز از موقعیت مکانی‌شان بی‌خبرند. این تأسیسات پشتیبان موشک‌های مستقر در سطح زمین محسوب می‌شوند و شمار آن‌ها لحظه‌به‌لحظه در حال افزایش است.» 

به نوشته گزارش، آمریکا و اسرائیل در ماه‌های مارس و آوریل چندین بار این سایت‌های زیرزمینی را هدف قرار دادند، اما تحلیلگران معتقدند ایران با ایجاد ورودی‌های جدید، دوباره از این تأسیسات استفاده کرده است. 

گزارش همچنین به استفاده ایران از سامانه‌های متحرک حمل، برپاسازی و پرتاب (TEL) اشاره می‌کند؛ سامانه‌هایی که امکان جابه‌جایی، استقرار و شلیک موشک‌های بالستیک را از نقاط مختلف فراهم کرده و با پراکنده کردن تجهیزات، احتمال نابودی بخش عمده‌ای از توان موشکی در یک حمله را کاهش می‌دهند. 

از سوی دیگر، ایران به سمت توسعه موشک‌های سوخت جامد حرکت کرده است؛ موشک‌هایی که برخلاف موشک‌های سوخت مایع، نیازی به سوخت‌گیری در محل پرتاب ندارند و در نتیجه زمان آماده‌سازی آن‌ها به‌مراتب کمتر است. 

مقامات ایرانی همچنین به تلگراف گفته‌اند که با توجه به «سابقه بد آمریکایی‌ها در پایبندی به توافق‌ها» روند تقویت توان نظامی پس از توافق صلح ماه گذشته با سرعت بیشتری ادامه یافته است. 

یکی دیگر از مقامات ایرانی نیز در گفت‌وگو با این روزنامه اظهار داشت که هم‌زمان با ساخت «موشک‌ها، پهپادها و برنامه‌های دفاعی بیشتر» و بازسازی شبکه پدافند هوایی آسیب‌دیده، «آمادگی برای جنگ تشدید شده است.» 

او در پایان گفت: «برداشت کلی این است که ما با کمبودی مواجه نیستیم، اما هرگز نمی‌توان پیش‌بینی کرد که آمریکایی‌ها چه اقدامات دیگری ممکن است انجام دهند.» 

در پایان این گزارش ادعا شده است که برخی تحلیلگران غربی معتقدند ایران بدون کمک خارجی به این سطح از پیشرفت در حوزه هدف‌گیری و فناوری موشکی دست نمی‌یافت. بر همین اساس، چین به ارائه تصاویر ماهواره‌ای قابل استفاده برای هدف‌گیری پایگاه‌های آمریکا و روسیه نیز به انتقال دانش موشکی متهم شده است.