افزایش نرخ سود بانکی؛ شایعه تایید شد

فرارو- اطلاعیه بانک مرکزی درباره افزایش نرخ سود سپرده بانکی حکم تایید ماجرا را دارد.

به گزارش فرارو؛ اگر شایعات درست باشد، سود سپرده بانکی پس از یک دهه تغییر محسوسی پیدا می‌کند و از محدوده 30 درصد رد می‌شود. در برهه‌ای که دلار و طلا و سکه بازدهی‌های سالانه سه رقمی دارند و شیوه‌های بدون ریسک زیادی مثل صندوق‌های درآمد ثابت برای سرمایه‌گذاری معرفی می‌شوند، سود 23 درصدی بانکی برای سرمایه‌گذاران خانگی جذابیتی ندارد. افزایش سود سپرده بانکی برای سرمایه‌گذاران و بانک‌ها خبر خوشی به شمار می‌رود اما در پشت قضیه نگرانی‌هایی در سطح اقتصاد کلان ایجاد می‌کند.

افزایش نرخ سود بانکی از کجا آمد؟

نرخ سود سپرده بانکی در یک دهه اخیر تغییر محسوسی نداشته و بیشتر در یک محدوده مشخص نوسان کرده است. آخرین تغییرات چشمگیر به سال 97 برمی‌گردد. زمانی که برخی از بانک‌ها برای جذب نقدینگی نرخ سود را از 18 به 23 درصد رساندند. البته این پیشنهاد جذاب یک شرط مهم داشت و آن هم قرار دادن حداقل 15 میلیون تومان به عنوان سپرده‌گذاری در حساب بود. پس از آن بازارها به یک ثبات نسبی در این اعداد رسیدند.

خرداد امسال اما اخباری مبنی بر افزایش نرخ سود بانکی در رسانه‌ها و محافل اقتصادی منتشر شده که توجه بسیاری از سرمایه‌گذاران را به خود جلب کرد. برخی رسانه‌ها حتی از سناریوی افزایش دو مرحله‌ای و پنج درصدی خبر داده‌اند. با بالا گرفتن این گمانه‌زنی‌ها نهاد سیاست‌گذار پولی کشور واکنش نشان داد.

اطلاعیه بانک مرکزی به شکل تلویحی خبر بازبینی و اصلاح ساختار نرخ سود را تایید می‌کند اما بانک مرکزی می‌گوید عدد نرخ سود جدید قطعی نیست و ارقامی که در رسانه‌ها درباره میزان افزایش نرخ سود بانکی منتشر شده، یک‌جور گمانه‌زنی است. همین تایید تلویحی نشان می‌دهد که سیاست‌گذاران در حال آماده‌سازی بستر برای یک تغییر مهم هستند.

چرا حرف از تغییر نرخ سود بانکی به میان آمد؟

دلیل اصلی مطرح شدن افزایش نرخ سود بانکی واقعا مشخص نیست اما می‌تواند تغییر رفتار مالی مردم و شرایط جدید اقتصاد باشد. سپرده‌گذاری در بانک‌ها نسبت به دهه‌های قبل کم شده است و این اتفاق بی‌دلیل هم نیست. وقتی می‌بینیم نرخ دلار طی یک سال می‌تواند بیش از 100 درصد رشد داشته باشد و وقتی طلا و سکه می‌توانند بازدهی سه رقمی سالانه را تجربه کنند، طبیعی است که جذابیت سپرده‌های سنتی کاهش پیدا کند.

بانک مرکزی با تایید اخبار مربوط به افزایش نرخ سود بانکی به شایعات روزهای اخیر واکنش نشان

علاوه بر این وقتی بازارهای نوین مثل رمزارزها وجود دارند که رشدهای نجومی و البته پرریسکی را پیشنهاد می‌دهند، مردم تمایل کمتری به سپرده‌گذاری در بانک از خود نشان می‌دهند.

حتی صندوق‌های درآمد ثابت نیز که در بازار سرمایه فعال هستند، سودی بیش از سپرده بانکی به مردم ارائه می‌دهند و همه این حرف‌ها باعث کاهش جذابیت نگهداری پول در حساب‌های بلندمدت می‌شود. با این حال خود بانک‌ها و سیستم بانکداری کشور برای ادامه حیات به شدت به سپرده‌گذاری مردم نیاز دارند. بانک‌ها برای تامین نقدینگی، پرداخت وام به بخش تولید، جلوگیری از جریمه‌های اضافه‌برداشت از بانک مرکزی و حتی کسب سود از محل تفاوت نرخ بهره، نیازمند جذب پول‌های سرگردان هستند.

اگر بانک‌ها نتوانند با افزایش نرخ سود بانکی این پول‌ها را جذب کنند، در تامین منابع مالی برای پروژه‌های بزرگ و حتی پرداخت وام‌های خرد با مشکل جدی مواجه می‌شوند.

معایب و مزایای افزایش نرخ سود سپرده بانکی

افزایش نرخ سود بانکی کار راحتی نیست. این ابزار اقتصادی به همان اندازه‌ای که می‌تواند گره‌گشا باشد، توانایی ایجاد چالش‌های جدید را نیز دارد.

مزایای افزایش نرخ سود بانکی

مهم‌ترین تاثیر افزایش نرخ سود بانکی جمع‌آوری نقدینگی سرگردان است. وقتی مردم سود مطمئن و بالاتری از بانک دریافت کنند، تمایل آنها برای ورود به بازارهای پرنوسان کمتر می‌شود. این اتفاق می‌تواند به کاهش التهاب و کنترل شتاب تورم در این بازارها کمک کند.

همزمان با ورود پول به بانک‌ها منابع مالی بیشتری برای اعطای تسهیلات به بخش‌های تولیدی و صنعتی فراهم می‌شود. اتفاقی که می‌تواند به حفظ اشتغال و جلوگیری از رکود تولید کمک کند. همچنین برای اقشاری از جامعه که ریسک‌پذیری پایینی دارند و به دنبال یک درآمد ثابت ماهانه برای گذران زندگی هستند، این اتفاق خبر خوبی محسوب می‌شود.

معایب افزایش نرخ سود بانکی

افزایش نرخ سود بانکی بدون عارضه نیست. اولین پیامد منفی که شاید برای هر کسی ملموس نباشد گران شدن پول برای تولیدکننده است. وقتی بانک سود بیشتری به سپرده‌گذار پرداخت می‌کند، مجبور است وام‌های خود را با سود بالاتری به صنایع و کسب‌وکارها پرداخت کند.

افزایش هزینه تولید یکی از اثرات بالارفتن نرخ سود بانکی است و ممکن است در نهایت به شکل افزایش قیمت کالاها به مصرف‌کننده نهایی منتقل شود. ایراد دوم فشار سنگین بر ترازنامه خود بانک‌ها محسوب می‌شود. اگر آنها نتوانند با پولی که با هزینه بیشتر جذب کرده‌اند، در بازارهای مولد سود بیشتری بسازند، دچار ناترازی و زیان انباشته می‌شوند.

فراموش نکنیم بالا رفتن جذابیت بانک می‌تواند باعث خروج پول از بازار سرمایه شود. در این حالت سرمایه‌گذاران ترجیح می‌دهند به جای تحمل نوسان‌های بورس، سود قطعی و بدون ریسک بانکی را انتخاب کنند.