روزانه ۳۰۰ نوجوان وارد چرخه اعتياد ميشوند
شروع سن اعتياد رو به كاهش است و كودكان بيشتري در معرض معتاد شدن قرار دارند. مددكاران اجتماعي اعلام خطر ميكنند كه بارها با كودكان هفت و پنج ساله معتاد يا كودكاني كه معتاد به دنيا آمدهاند، روبهرو شدهاند.
در حالي كه در چند روز گذشته مسوولان ستاد مبارزه با موادمخدر اعلام كردند ميانگين سن اعتياد در كشور 29سال است، روز گذشته آمار ديگري درباره شروع سن اعتياد بازگو شد و براساس آن استاد دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي با اشاره به آمار رسمي سال 88 گفت: «بر پايه اين آمار سن شروع اعتياد، 15 تا 17سالگي است و روزانه 300 نوجوان وارد چرخه اعتياد ميشوند.» آماري كه در همايش مددكاري اجتماعي در حوزه كودكان اعلام شد، روايتهاي ديگري هم داشت از جمله اينكه 49 درصد از دانشجويان به مواد دخاني اعتياد دارند و افراد به صورت جمعي و از روشهاي آسانتري براي استفاده از موادمخدر استفاده ميكنند.
مددكاران معتقدند هيچ برنامهاي براي كنترل اعتياد رو به افزايش در ميان كودكان كشور وجود ندارد و همه مراكز درماني اعتياد، آلوده به متادون شدهاند و كارشناسان معتقدند تا زماني كه سيستم درماني فقط با متادون متمركز باشد، كسي به سراغ مراكز مشاورهاي نميرود. همچنين مددكاران اجتماعي به اين اشتراك نظر رسيدند كه بايد فعاليت مددكاران را در محيطهاي آموزشي آزاد گذاشت.
در پايان مديريتم آمار به 2 ميليون نفر افزايش يافت
به گزارش ايسنا، هادي معتمدي در همايش مددكاري اجتماعي در حوزه كودكان، با اشاره به اينكه در سالهاي اخير با دغدغه جديدي به عنوان اعتياد نوجوانان مواجه شدهايم، اظهار كرد: «درحوزه كاريمان بارها با كودكان هفت و پنج ساله معتاد و حتي كودكاني كه معتاد به دنيا آمدهاند، روبهرو شدهايم..» او بر لزوم تمركز بر موضوع اعتياد كودكان و نوجوانان تاكيد كرد: «مددكاري هزينه خشونتهاي خانگي، اعتقادات بد و كمبود مهارتهاي زندگي را كاهش ميدهد.
در پنج سالي كه بنده مديركل دفتر آسيبهاي سازمان بهزيستي بودم، از سال 70 تعداد معتادان 200 الي 300هزار نفر بود، اما در دوره پايان مديريتم به دو ميليون نفر افزايش يافت.» معتمدي با بيان اينكه مساله اصلي پايين آمدن سن اعتياد است، افزود: «طبق آمار رسمي در سال 88، 49درصد دانشجويان به مواد دخاني اعتياد داشتند علاوه بر آن رويه رو به رشد نرخ اعتياد زنان و همچنين تغيير سبك اعتياد از سبك فردي به جمعي و خانوادگي از مسايل مورد توجه است. همچنين مساله ديگر تبديل شدن روشهاي دشوار مصرف موادمخدر به روشهاي آسانتر است.» او ورود سمنها در مهار اعتياد را ضروري و ملزم دانست و گفت: «اگر سمنها وارد جريان درمان اعتياد شوند، اين موضوع جدي گرفته ميشود.»
كودكان به درمان روانشناسي نياز دارند
در ادامه حميدرضا طاهري، نماينده سازمان UNODC با اشاره به روشهاي درماني سوءمصرف موادمخدر براي نوجوانان اظهار كرد: «از نظر ما امروزه مطالعات بسياري در انواع روشهاي درماني اعتياد نوجوانان شده است، اما در اين ميان مددكاري در درمان اعتياد نوجوانان و كودك نقش ويژهاي دارد. معمولا كودكان و نوجوانان درگير موادمخدر به موادمخدر سبكتر وابستگي دارند و بنابراين براي درمان كودكان و نوجوانان درمان چند رشتهاي و تمركز بر روانپزشكي، روانشناسي و مددكاري ضرورت دارد.» او يكي از تهديدهاي بزرگ درمانهاي اعتياد كودكان و نوجوانان را درمانهاي غيرمبتني بر شواهد عنوان كرد و افزود: «در درمان كودكان و نوجوانان بايد از تيم متبحر و روشهاي درماني خاصي استفاده شود. درمانهاي سيستماتيك در اين زمينه نقش بسيار مهمي دارند چنانچه مهمترين نوع درمان، خانوادهدرماني چندبعدي يا خانوادهدرماني عملكردي است، ضمن اينكه درمانهاي مصاحبههاي انگيزشي بر شناخت رفتاري از لحاظ فردي نيز بسيار موثر هستند.»
براي درمان اعتياد كودكان برنامهاي تدوين نشد و پولها جاي ديگري خرج شد
ديلميزاده، مدير جمعيت «تولدي دوباره» هم در اين همايش پرده از برنامههاي اجرا نشده در زمينه اعتياد كودكان برداشت. او با بيان اينكه با وجود جلسات بسيار در سازمان بهزيستي روش درماني خاصي براي درمان كودكان و نوجوانان مشخص نشده است، گفت: «مديركل سابق دفتر اعتياد، دايم وعده تدوين پروتكل درمان اعتياد كودكان و نوجوانان را ميداد، اما نهايتا هيچ برنامهاي هم تدوين نشد حتي در زمان مديريت آقاي فقيه اعتباري نيز براي تاسيس مركز درمان اعتياد كودكان و نوجوانان اعطا شد، اما اين موسسه پول را براي اين هدف به كار نبرد.»
وي با اشاره به آمار افراد بهبود يافته در گروههاي خوديار AA و MA ديلميزاده افزود: «آمارها نشاندهنده اين است كه برنامههاي گروههاي خوديار در تمام دنيا براي افراد بالاي 40سال بسيار مفيد است، اگرچه در ايران اين برنامه درماني تا سن 25سال هم جوابگو است اما مشكل اصلي اين است كه گروههاي سني زير 17سال در گروههاي هميار هيچگاه جواب نميگيرند زيرا اين برنامهها براي اين گروه سني مناسب نيست.»
او با بيان اينكه جواني كه دچار اختلالات سوءمصرف مواد است، داراي اختلالات ديگري هم ميشود، ادامه داد: «اين گروه از نوجوانان معمولا در خانواده مناسبي زندگي نميكنند، بنابراين گروههاي شبهخانواده براي درمان اين افراد تشكيل ميشود. حمايتهاي اجتماعي توسط مددكاران بسيار مهم است و هر برنامه درماني كه سيستم درماني مددكاري را مدنظر قرار ندهد شكست خورده است.»
اعتياد به بازيهاي رايانهاي، اصليترين اعتياد پنهان نوجوانان
خطر اعتيادهاي ديگري از نوع بازيهاي رايانهاي يا وسواس خريد از ديگر تهديداتي بود كه به نظر مددكاران علايمي چون اعتياد دارند. به نظر سعيد نوروزي، مددكار اجتماعي به غيراز اعتياد به موادمخدر انواع ديگر اعتياد در جامعه شناخته نشده است، چنانچه اگرچه بسياري از معتادان موادمخدر مصرف نميكنند، اما رفتارهاي اعتيادي را دارند كه پيامد آن شبيه به پيامد اعتياد است. او گفت كه اعتياد پنهان به اعتيادي گفته ميشود كه فرد فقط با انجام يك كار خاص، فكر كردن به يك موضوع خاص آرامش از دست رفته خود را به دست ميآورد. براي مثال اينترنت، بازيهاي كامپيوتري و خريد از جمله اعتيادهاي پنهان هستند.
دست مددكاران در مدارس باز گذاشته شود
آرزومندي يكي ديگر از مددكار اجتماعي حاضر در اين همايش نيز با تقسيمبندي كودكان دچار سوءمصرف موادمخدر گفت: «اين دسته از كودكان شامل كودكان خارج از دايره تحصيل (كودكان كار و خيابان و كودكاني كه مدرسه را رها كردهاند و كاري انجام نميدهند) و همچنين كودكان دانشآموز و داراي خانواده ميشود.»
همه مراكز درماني آلوده به متادون شدهاند
براتي، مديركل درمان اعتياد بهزيستي نيز در اين ميزگرد با طرح اين سوال كه براي درمان معتادان تاكنون چه كاري انجام دادهايم، گفت: «اگرچه مددكارها در اين زمينه تلاش زيادي داشتهاند، اما معمولا تلاشهاي آنها فردي و بدون سازمان يافتگي بوده است. حتي دانش مددكاري نيز دانش نويني نيست كه در اين زمينه بايد تجديد نظرهايي صورت گيرد.» او با تاكيد بر اينكه آماري از اعتياد نوجوانان موجود نيست، گفت: «در موضوع درمان اعتياد هر تلاشي كرديم اما اين را هم مدنظر داشته باشيد كه دست ما هم بسته است.
چنانچه يكي از اهداف من در ابتداي فعاليتهايم تقويت سيستمهاي رواني، اجتماعي در درمان اعتياد بود اما اين هدف من به معني كوتاه آمدن بهزيستي از شرايط صدور مجوز به سمنها نيست.» او تاكيد كرد: «همه مراكز درماني اعتياد آلوده به متادون شدهاند زيرا تا زماني كه سيستم درماني فقط با متادون متمركز باشد، كسي به سراغ مراكز مشاورهاي نميرود.»