کانال ۱۲ اسرائیل: ترامپ در تله هرمز گرفتار شده است
نویسندگان گزارش معتقدند ایران حاضر نیست بدون دریافت امتیازات گسترده، به وضعیت پیش از جنگ بازگردد. از نگاه آنان، تهران نه در موضوع هستهای نشانهای از پذیرش محدودیتهای اساسی نشان داده و نه در موضوع هرمز حاضر است بدون تضمینهای جدی، دست از اهرم فشار خود بردارد.
کانال ۱۲ اسرائیل در گزارشی تحلیلی به قلم «عاموس یادلین»، رئیس پیشین اطلاعات نظامی اسرائیل، و «اودی آونتال»، تحلیلگر راهبردی، با بررسی وضعیت جنگ و بنبست مذاکرات میان واشنگتن و تهران نوشته است دونالد ترامپ اکنون در یکی از پیچیدهترین موقعیتهای سیاسی و امنیتی دوران ریاستجمهوری خود قرار گرفته است.
به گزارش جماران، برخلاف انتظار کاخ سفید، بیش از ۴۰ روز فشار نظامی، محاصره، تهدید و تلاش برای وادار کردن ایران به عقبنشینی، به نتیجه مورد نظر آمریکا منجر نشده است. در مقابل، تهران توانسته با استفاده از اهرم تنگه هرمز و تهدید امنیت انرژی، بخشی از فشار را از خود دور کرده و هزینههای بحران را به آمریکا، اسرائیل و اقتصاد جهانی منتقل کند.
نویسندگان گزارش معتقدند ایران حاضر نیست بدون دریافت امتیازات گسترده، به وضعیت پیش از جنگ بازگردد. از نگاه آنان، تهران نه در موضوع هستهای نشانهای از پذیرش محدودیتهای اساسی نشان داده و نه در موضوع هرمز حاضر است بدون تضمینهای جدی، دست از اهرم فشار خود بردارد.
در این تحلیل آمده است که بحران تنگه هرمز اکنون حتی از پرونده هستهای نیز فوریتر شده و دولت ترامپ را میان چند گزینه دشوار و پرهزینه قرار داده است:
-
۱. پذیرش توافقی ضعیف یا «بد» که به ایران اجازه دهد بخشی از ظرفیت غنیسازی و ذخایر اورانیوم خود را حفظ کند؛
-
۲. ادامه محاصره و فشار اقتصادی علیه ایران با این امید که فرسایش اقتصادی، تهران را وادار به عقبنشینی کند؛
-
۳. تلاش نظامی برای شکستن محاصره هرمز و بازگرداندن آزادی کشتیرانی که میتواند به جنگی منطقهای و بحران شدید انرژی منجر شود؛
-
۴. ورود به جنگ محدود یا گسترده علیه زیرساختها و تأسیسات ایران، در شرایطی که هیچ تضمینی برای تسلیم تهران وجود ندارد؛
-
۵. اعلام پیروزی و خروج تدریجی آمریکا از بحران، سناریویی که از نگاه نویسندگان به معنای واگذاری عملی ابتکار عمل در هرمز به ایران و تضعیف جایگاه جهانی واشنگتن خواهد بود.
کانال ۱۲ تأکید میکند همه این گزینهها برای آمریکا هزینههای امنیتی، اقتصادی و ژئوپلیتیکی سنگینی دارند. به باور نویسندگان، ایران با تبدیل تنگه هرمز به اهرم فشار راهبردی، ترامپ را در بحرانی گرفتار کرده که خروج یکجانبه از آن برای واشنگتن بسیار دشوار شده است.
در بخش دیگری از گزارش آمده است که بزرگترین خطای راهبردی دولت ترامپ، ناتوانی در پیشبینی نقش تنگه هرمز در معادله جنگ بود. واشنگتن و تلآویو تصور میکردند فشار نظامی و محاصره میتواند ایران را به عقبنشینی وادار کند، اما تهران با استفاده از موقعیت ژئوپلیتیکی خود، بحران را به سطح امنیت انرژی جهانی کشاند.
نویسندگان میگویند اکنون موضوع هرمز فقط مسئلهای میان ایران و آمریکا نیست، بلکه امنیت خلیج فارس، بازار جهانی انرژی، مسیرهای کشتیرانی و حتی منافع چین را نیز درگیر کرده است. همین مسئله قدرت مانور ترامپ را محدودتر کرده و تصمیمگیری درباره ادامه جنگ یا توافق را پیچیدهتر ساخته است.
این گزارش همچنین مدعی است احتمال ازسرگیری جنگ همچنان بالاست و آمریکا و اسرائیل پس از آتشبس نیز آمادهسازیهای کمسابقهای برای آغاز دوباره عملیات انجام دادهاند. با این حال، نویسندگان هشدار میدهند حتی دور جدید درگیری نیز الزاماً به نتیجه مطلوب اسرائیل منجر نخواهد شد.
از نگاه آنان، خطر اصلی برای تلآویو این است که بحران در نهایت به توافقی مشابه برجام منتهی شود؛ توافقی که نه برنامه هستهای ایران را بهطور کامل متوقف کند، نه توان منطقهای تهران را از بین ببرد و نه زیرساختهای راهبردی جمهوری اسلامی را نابود سازد، بلکه فقط فرصت بازسازی اقتصادی و تثبیت موقعیت ژئوپلیتیکی را در اختیار ایران قرار دهد.
بر همین اساس، گزارش تأکید میکند که منافع آمریکا و اسرائیل در حال فاصله گرفتن از یکدیگر است. اولویت تلآویو نابودی کامل تهدید هستهای ایران و جلوگیری از احیای قدرت بازدارندگی تهران است؛ اما واشنگتن بیش از هر چیز نگران بازگشایی تنگه هرمز، کنترل قیمت انرژی، جلوگیری از شوک اقتصادی جهانی و مدیریت فشارهای داخلی در آمریکا است.
به نوشته کانال ۱۲، این شکاف میتواند بر تصمیم نهایی ترامپ اثر بگذارد؛ زیرا رئیسجمهور آمریکا ممکن است برای خروج از بحران، به توافقی تن دهد که از نگاه اسرائیل «ناکافی» یا حتی خطرناک باشد.
نویسندگان در پایان نتیجه میگیرند اسرائیل برای جلوگیری از چنین توافقی، ناچار است در دو مسیر همزمان حرکت کند: از یک سو باید بر روابط راهبردی خود با آمریکا تکیه کند و بر تصمیمگیری واشنگتن اثر بگذارد؛ و از سوی دیگر باید کشورهای عربی خلیج فارس را با این موضع همراه سازد که ثبات پایدار خاورمیانه بدون مهار کامل تهدید هستهای ایران ممکن نخواهد بود.
جمعبندی این گزارش آن است که ترامپ اکنون در بحرانی گرفتار شده که ایران با محوریت تنگه هرمز آن را به یک مسئله جهانی تبدیل کرده است؛ بحرانی که نه خروج ساده از آن ممکن است، نه ادامه آن کمهزینه خواهد بود و نه توافق بر سر آن الزاماً با منافع اسرائیل همخوانی دارد.
