جنجال بر سر یک دایناسور!
موزهای در آلمان جمجمه کمیابی از یک دایناسور را به برزیل برمیگرداند.
یک موزه آلمانی جمجمه کمیاب دایناسور «ایریتاتور» را به برزیل بازمیگرداند. این فسیل ۱۱۳ میلیون ساله محل مناقشۀ دو کشور شده است.
به گزارش ایسنا، پس از آنکه «موزه تاریخ طبیعی اشتوتگارت»، جمجمه فسیلشده یک دایناسور را در سال ۱۹۹۱ میلادی خرید، پژوهشگران دریافتند که این کاملترین جمجمه شناختهشده از خانواده «اسپاینوسوریدها» است و به سردهای از دایناسورهای غول پیکر گوشتخوار تعلق دارد.
دیرینهشناسانی که در سال ۱۹۹۶ روی این جمجمه مطالعه کردند، نام سرده آن را «ایریتاتور» (Irritator) گذاشتند و گونه خاص آن را نیز «چلنجری، برگرفته از «پروفسور چلنجر» (challengeri) در رمان ماجراجویانه «دنیای گمشده» اثر «آرتور کانن دویل» نامیدند.
اما با انتشار مقالات علمی متفاوت، طرفهای ذینفع دیگری نیز با دلخوری نظارهگر این ماجرا بودند، مثلا متخصصانی در برزیل، که گمان میرود منشاء جمجمه اصالتا به آنجا تعلق دارد.
بر اساس قانونی در برزیل که در سال ۱۹۴۲ به تصویب رسید، فسیلهای یافتشده در این کشور متعلق به دولت است و از سال ۱۹۹۰ میلادی تاکنون، نمونهها فقط با اخذ مجوز و مشارکت با یک نهاد علمی برزیلی قابل صادر شدن هستند.
![]()
کسی دقیقا نمیداند این دایناسور «ایریتاتور» چه زمانی پیدا شده یا چه زمانی از برزیل خارج شده است، به همین دلیل وضعیت حقوقی دقیق آن همواره بحثبرانگیز بوده است.
اکنون، به لطف آنچه دستاوردی بزرگ در عرصه بازپسدهی جهانی توصیف شده است، این «ایریتاتور چلنجری» به وطن خود بازمیگردد.
در بیانیه مشترکی که اخیرا از سوی آلمان و برزیل منتشر شد، آمده است: «دو طرف برای همکاری علمی در زمینه پژوهشهای فسیلشناسی، با هدف بهرهمندی از تخصص و نمونههای موجود در آلمان و برزیل برای منافع متقابل هر دو کشور، ارزش قائل هستند.»
نگرانیها درباره مالکیت قانونی جمجمه و اخلاقی بودن نگهداری آن در خارج از برزیل، حتی به راهاندازی کارزاری برای بازگرداندن فسیل «ایریتاتور» به کشور مبدأ منجر شد. همچنین در سالهای اخیر، نامه سرگشادهای که خواستار بازگشت جمجمه به برزیل بود، توسط ۲۶۳ متخصص از سراسر جهان امضا شد و علاوهبر آن بیش از ۳۴ هزار نفر از مردم، یک طومار آنلاین را امضا کردند.
هنوز تاریخی برای بازگرداندن «ایریتاتور» تعیین نشده است.